Rudolf Bitzan (Stráž pod Ralskem, 18 mei 1872 – Dresden, 22 november 1938) was een Duits, Boheems en Moravisch architect die vanaf 1903 in Dresden woonde en werkte. Zijn architectonische stijl was te classificeren als jugendstil en reformarchitectuur, met enkele neoclassicistische invloeden. Zijn gebouwen staan zowel in Noord-Bohemen als in Saksen (met name in Freital en Dresden) en in Oberlausitz.
Leven en werk Zijn vader, Josef Bitzan, was leraar in Liberec. Rudolf Bitzan ging aldaar naar de middelbare school en studeerde van 1886 tot 1890 aan de Staatsgewerbeschule, eveneens in Liberec. Deze school werd ontworpen en gebouwd door architecten Gustav Jirsch (1871-1909), Josef Zasche (1871-1957) en Robert Hemmrich (1871-1946). Daarna deed Bitzan praktijkervaring op in het bouwbedrijf van Wilhelm Stärze (1851-1902) in Frýdlant v Čechách en werkte er vanaf 1897 als bouwmeester.
Na zijn stage vervolgde hij zijn studie, ditmaal aan de Technische Hogeschule München. Hij kreeg daar les van onder meer architecten Gabriel von Seidl (1848-1913), Martin Dülfer (1852-1942) en Carl Hocheder (1854-1917), maar hij behaalde er geen diploma. In 1902 voltooide hij een stage in het architectenbureau van Hermann Billing (1867-1946) in Freiburg im Breisgau.
Vanaf 1903 woonde hij in Dresden en werkte hij eerst in het architectenbureau van Schilling & Graebner en later in het architectenbureau van William Lossow en Hermann Viehweger in Freiburg im Breisgau. In 1906 ging hij aan de slag bij Lossow & Kühne, waar hij hoofdprojectingenieur was. In 1906 werkte hij aan het wedstrijdontwerp voor het nieuwe hauptbahnhof van Leipzig, wat leidde tot een geschil met William Lossow over de auteursrechten van het ontwerp. Het ontwerp ontving een van de twee eerste prijzen en werd uitgevoerd.
In 1907 reisde Bitzan naar Italië, op kosten van de Sudeten Deutsche Akademie der Wissenschaften. Na terugkomst in Duitsland opende hij zijn eigen architectenbureau in Dresden aan Dürerplatz 15, later aan de Marschallstraße 1 (Amalienplatz). Hij werkte daar onder meer aan het ontwerp van de Kreuzkirche in Görlitz, dat uiteindelijk werd voltooid door de Görlitzse architect Gerhard Röhr, omdat Bitzan bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 in verband met de toen geldende dienstplicht werd opgeroepen voor het Oostenrijkse leger. Na de oorlog bouwde hij in 1921 als zelfstandig architect verschillende residentiële, commerciële en administratieve gebouwen in de nieuw opgerichte stad Freital. Samen met Otto Wulle en Bruno Just was hij daarnaast betrokken bij de bouw van de woonwijk Reick voor de Heimstättengenossenschaft Dresden.
Bitzan onderhield nauwe banden met het regiobestuur van Liberec. Voor de decoratie van zijn gebouwen werkte hij samen met de Dresdense kunstenaars Josef Goller (1868-1947), Alexander Baranowsky (1874-1941), Georg Türke (1884-1972), Rudolf Born (1882-1969) en Richard Guhr (1873-1956).
Bitzan was lid van de Bond van Duitse Architecten en ontving talrijke onderscheidingen, waaronder de Oostenrijkse Staatspreis für Baukunst. Zijn nalatenschap bevindt zich in het Hauptstaatsarchiv Dresden.
Werken Gebouwen JaarGebouwAdresMonumentHuidige status1908Villa ThieleErnst-Thälmann-Straße 20, Neugersdorf1908Kantoor- en commercieel gebouw voor Chemnitzer Neueste Nachrichten, met Wenzel BürgerAnnaberger Straße 24, Chemnitz1908Interieurontwerp van drie zalen aan de straatkant in het Künstlerhaus DresdenGrunaer Straße, DresdenJa1909Wijnrestaurant in het souterrain van koffiehuis Zum PosthornLiberec1909-1910Villa voor Samuel GlückMládeže 907, FrýdlantJaKinder- en jeugdsoos1911Tentoonstellingshal ‘Wonen en leven’ op de Internationale Hygiene-AusstellungDresden1911-1912Woonhuis voor Möldner & Co.Jablonecká 91/20, Liberec-Kristiánov1912Villa voor Otto GoltzeJablonecká 7/22, Liberec-KristiánovJa1912-1913Villa GrügerBaarova 930, Frýdlant1913WaterbekkenBřezinova, Frýdlant1913KurhausLázně Kundratice1913-1916Evangelische KreuzkircheErich-Mühsam-Straße, Görlitz1914Commercieel gebouw voor Erich FunkeDemianiplatz 14, Görlitz1914-1915RaadhuisLutherstraße, Freital-Döhlen1915Facade van warenhuizen van Robert Böhme Jr., met Paul MarcusWaisenhausstraße en Georgplatz, Dresden1915-1917Crematorium en urnentuinU. krematoria 460/7, Liberec-PerštýnJa1920-1930Woonwijk ‘Reick’, samen met Schilling & GraebnerDresden-ReickJa1920-1922Fabrieknr. 127–132, Višňová1921Arbeiderswoning voor werknemers van Bezručova 886, Lomnice nad PopelkouJa1923-1924Diverse gebouwenFreitalca. 1923Woon-werkhuis voor de Allgemeine OrtskrankenkasseDresdner Straße 203, Freital1924HandelsschoolDresdner Straße 205, Freital1924Stadttheater Teplitz, met Adolf LinnebachU. Císařských lázní, Teplitz-Schönau1924Administratief gebouw voor Nordböhmische Elektrizitätswerke AG (NEW)Teplická 8, Podmoklyca. 1925Villa Schwarz voor Josef Florian ResselFučíkova 436, Raspenavaca. 1925Villa voor Emil SimonLázeňská 463, Hejniceca. 1925Verbouwing van Hotel de SaxeMasarykova třída 661/35, Teplice1925‘Bürgerliches Wohnhaus 1925’ tentoonstellingshal ‘Wonen en leven’Dresden1926Bioscoop Olympia/OkoMasarykova třída 52, Teplice1925-1926BioscoopgebouwSmetanova 523, Nový Borin 1981 door brand verwoest; in 1989 herbouwd1926Villa van Bruno en Fanny VogelovSmetanova 584, Nový Bor1926Huis van R. StracheVarnsdorf1926Villa Geidel, woon- en werkhuis van kunstenaar Alfred Liebing en kunstenares Lotte Geidel-LiebingErlenstraße 1a, Leipzig1927BelastingkantoorDresdner Straße 207, Freital1927-1928Woon- en werkhuis ‘Konsumvereins Vorwärts’Dresdner Straße 40–42, Freital1928StadhuisDresdner Straße 209/Leßkestraße, Freital1928Multifunctioneel gebouw ‘Saxinger’ met bioscoopŠumperk1930Sudetendeutsches VolkshochschulheimKrálův háj, Liberec-Kristiánovthans reguliere studentenwoningen1930Monument voor drie belangrijke personen uit de stadPark nabij Heilig-Kreuz-Kirche, Frýtland1931BuurthuisLiberec1934Vier woonblokkenTroppauer Straße 25, 25b, 27, 27b, Dresden1936Driegezinswoning ‘Königsallee’Flurstück 200 (thans: Berthold-Haupt-Straße 131), Dresden1938DriegezinswoningBasteiplatz, Dresden1938VijfgezinswoningPfaffensteinstraße 3, Dresden1938EengezinswoningPfaffensteinstraße 5, Dresden
Niet-uitgevoerde ontwerpen JaarGebouwPlaats1902RealschuleTeplice1903TheaterJablonec nad Nisou1906Warenhuis van Leonhard Tietz AGDüsseldorf1907StadstheaterÚstí nad Labem1907RaadhuisDöbeln1907Nieuwbouw van Kamer van KoophandelBrno1907Evangelische kerk, met Hermann ViehwegerCrimmitschau1908Kamer van KoophandelDresden1909KerkgebouwDresden-Cotta1910TheaterHagen1910Herenhuizen Baldur I en IIDresden1910Katholieke kerkPodmokly1910Landhuizen A, B, C en DDresden1914Uitbreiding van begraafplaats en bouw van een crematorium, urnenhal, urnenbos en herdenkingskapelKassel1927Konsumzentrale ‘Vorwärts’Dresden1928Multifunctioneel gebouw bestaande uit Spaarbank, bakkerij, hal en gemeentekantoorPodmokly
Privéleven Bitzan was getrouwd met Marie Bitzan (geboortenaam: Aigner - 1875-1961), dochter van burgemeester Anton Aigner (1844-1912) van Frýdlant v Čechách.
Hij stierf op 22 november 1938 aan een hartinfarct en werd gecremeerd in het Krematorium Tolkewitz. Op zijn verjaardag, 18 mei 1939, werd zijn as begraven in het urnenbos van het crematorium in Liberec. Zijn graf is in de loop der jaren geruimd.
Prijzen en onderscheidingen 1913: Sächsischer Staatspreis (gouden medaille), uitgereikt in Leipzig
Galerij
Categorie:Duits architect