De Volkshogeschool Åland (Zweeds: , informeel ook wel Folkis genoemd) is een volkshogeschool in de Zweedstalige autonome Finse regio Åland. De school verzorgt met name volwassenenonderwijs, maar ook cursussen gericht op jongeren, op tal van terreinen, variërend van creatieve cursussen en taalcursussen voor nieuwkomers tot beroepsopleidingen zoals een basis-politietraining.
Geschiedenis De school is gevestigd in het gehucht Strömsvik in de gemeente Finström. In 1854 begon op deze plaats een navigatietraining, op initiatief van de priester Frans Peter von Knorring, die het onderwijs in Åland introduceerde. Rond 1890 ontstonden in Finland diverse volkshogescholen, geïnspireerd op de uitgangspunten van de Deense dichter en theoloog Grundtvig. In de zomer van 1889 nam de Ålandse auteur en professor Mathilda Asp het initiatief voor een benefietfeest in de kasteelruïne Kastelholm, waar ze pleitte voor een volkshogeschool op Ålandse bodem, met als doel de voornamelijk ongeschoolde agrarische bevolking ontwikkeling te bieden.Ålands Folkhögskola: Byggnadshistorik De opbrengst van dit feest werd gebruikt voor de oprichting hiervan.
Op 5 november 1894 werd een aanvraag om de hogeschool op te richten, goedgekeurd door de senaat. In 1895, twintig jaar na de dood van von Knorring, werd de volkshogeschool officieel gesticht, als een van de eerste volkshogescholen in Finland. Na een start in een gebouwtje in Jomala werd in het voorjaar van 1898 het huidige hoofdgebouw ingehuldigd, ontworpen door de Finse architect en planoloog Bertel Jung. De grond was geschonken door de eerste directeur van de school en latere Finse politicus, Karl Julian Karlsson. Aanvankelijk werden alleen meisjes in het schoolgebouw gehuisvest; mannelijke studenten verbleven in boerderijen in de omgeving. In 1910 kwam dankzij een overheidssubsidie een jongensinternaat gereed: de 'cavaliersvleugel'. Op 1 januari 1952 werd het eigendom van de school overgedragen aan de Ålandse overheid. In 1960 werd een internaatgebouw in gebruik genomen, ontworpen door Ruben Lindgren; vrouwelijke studentes bewoonden daarin de bovenetage; mannelijke studenten kregen een kamer op de begane grond. Pas in 1970 mochten ook stellen hier verblijven.
In de jaren 1970 werd ook elders in Åland secundair onderwijs opgericht en daardoor nam het aantal studenten op de Folkis af. Om het tij te keren werden een nieuw schoolgebouw en een nieuw internaatsgebouw gebouwd, ontworpen door de architect Carl-Johan Slotte. Deze beide gebouwen kwamen in 1977 gereed. Die investering loonde: het aantal studenten nam weer sterk toe. Ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de school in 1995 werd de oude cavaliersvleugel totaal gerenoveerd, en tien jaar later werden de platte daken van de gebouwen uit de jaren '70 vervangen door puntdaken, en het nieuwe internaat kreeg er zelfs een hele etage bij. Enige tijd later werden de werkplaatsen onder handen genomen en er werd een aparte smidse gebouwd.
Anno 2026 staan er na vele verbouwingen en uitbreidingen in totaal tien gebouwen op het terrein, en heeft de school gemiddeld 70 studenten.
Start van de Ålandbeweging Tijdens de strijd om zelfbestuur tijdens het eind van de Eerste Wereldoorlog was het een spiritueel centrum voor de strijd van de Ålanders om zich los te maken van de Russische bezetter en weer deel uit te gaan maken van Zweden. Vertegenwoordigers van alle gemeenten in Åland kwamen hier op 20 augustus 1917 bijeen om een hereniging met het oude moederland te bespreken, toen de macht van Rusland tanende was vanwege de Russische Revolutie, en Finland op het punt stond om zich onafhankelijk te verklaren. Deze bijeenkomst was het startpunt voor de Ålandbeweging, die gericht was op de bevrijding van Åland en de hereniging met Zweden.
Gedenksteen miniatuur|links|Gedenksteen Een gedenksteen van Ålands graniet voor het hoofdgebouw die in 1967 geplaatst werd herinnert hieraan. De tekst op de steen luidt:
Nederlandse vertaling:
Externe link Website van de volkshogeschool
Categorie:School in Finland Categorie:Onderwijs in Åland Categorie:Bouwwerk in Åland