De Hamas-aanval in Israël in 2023 was een gecoördineerde verrassingsaanval of terreuraanslag door Hamas en andere gewapende groeperingen vanuit de Gazastrook op Israël. In Palestina wordt ze Operatie Al-Aqsa-storm of Operatie Al-Aqsa (Vloedgolf) genoemd.Engels Operation al-Aqsa Flood; Arabisch: عملية طوفان الأقصى, geromaniseerd: ʿamaliyyat ṭūfān al-ʾAqṣā, meestal geschreven als "Tufan Al-Aqsa" of "Toofan Al-Aqsa". In Israël spreekt men van Zwarte Sabbat of het Simchat Torah Massacre.Hebreeuws השבת השחורה. Hebreeuws הטבח בשמחת תורה De aanval markeerde de start van de oorlog tussen Hamas en Israël die een voortzetting is van het sinds de jaren 1930 woedende Israëlisch-Palestijns conflict.

Op de ochtend van 7 oktober 2023 werd door Hamas vanuit de Gazastrook een spervuur van raketten afgevuurd op Israëlische plaatsen in de grensstreek en op de grote steden Tel Aviv en Jeruzalem Honderden militanten doorbraken het grenshek met Israël en richtten in het grensgebied bloedbaden aan. Na de komst van Israëlische militairen waren er ten minste 1.195 doden, burgers en militairen, enkele gevallen door eigen vuur.Netanyahu botst met leger- en inlichtingentop na onderzoeken over 7 oktober nrc.nl, 17 maart 2025 Naar schatting 250-255 personen werden gevangengenomen en als gijzelaars naar Gaza overgebracht. Hamas verklaarde dat de aanval een reactie was op de blokkade van de Gazastrook, het geweld van Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever en de ontheiliging van de Al-Aqsamoskee in Jeruzalem, evenals op de wreedheden die in de afgelopen decennia van Israëlische zijde waren begaan tegen het Palestijnse volk.

De aanval vond plaats op de joodse feestdag Simchat Thorah, vijftig jaar en een dag na het uitbreken van de Jom Kipoer-oorlog op 6 oktober 1973, waarbij Israël werd aangevallen door Syrië en Egypte.

Aanloop Voorbereidingen Hamas Hamas had zich vanaf 2022 heimelijk voorbereid op deze grootschalige militaire operatie, die de naam Operatie Al-Aqsa-storm kreeg. Een woordvoerder van Hamas zei dat zij voor de verrassingsaanval hulp hadden gekregen van onder andere Iran.

Volgens de Amerikaanse televisiezender CNN konden op grond van de door Hamas gepubliceerde video-opnames de voorbereidingen gedetailleerd worden gevolgd. Drie trainingskampen van de milities bevonden zich in het noorden van de Gazastrook, waarvan twee dicht bij de grens met Israël. In drie kampen in het zuiden werden oefeningen met deltavliegers uitgevoerd. Voor de oefeningen werden terreinen met wijkjes van dummyhuizen aangelegd, om de aanvallen op Israëlische huizen met gijzelingen levensecht te simuleren.

Volgens de voormalige chef van de Britse geheime inlichtingendienst MI6, Sir Alex Younger, was het geheimhouden van de aanvalsdatum succesvol doordat het gebruik van elektronische apparatuur en digitale communicatie consequent was gemeden.

Waarschuwingen aan Israël Egypte verklaarde dat het Israël drie dagen voor het begin van de aanvallen had gewaarschuwd. Dit werd bevestigd door Michael McCaul, de voorzitter van de commissie voor Buitenlandse Zaken van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. De Israëlische premier, Benjamin Netanyahu, ontkende deze waarschuwingen te hebben ontvangen.

Volgens de verklaringen van een van de eerste vrijgelaten gijzelaars, werden er in de weken voorafgaand aan de aanslag vanuit de Gazastrook signalen gestuurd dat er iets groots ophanden was. Zo zouden de velden rond haar kibboets in brand zijn gestoken. Het Israëlische leger zou deze waarschuwingen niet serieus hebben genomen.

Verloop miniatuur|Filmopname van de aanval op de kiboets Mefalsim miniatuur|Dashcambeelden tonen Hamas-strijders die buiten een schuilkelder nabij het Supernova-festival op een rennende man schieten. miniatuur|Bodycam-beelden van twee Hamas-strijders buiten een Israëlisch huis in Zuid-Israël, een van de strijders schiet door een raam.

In de vroege ochtend van 7 oktober 2023, omstreeks 06.30 uur lokale tijd, begon Hamas met een grootschalig rakettenoffensief vanuit de Gazastrook. Binnen korte tijd werden duizenden raketten afgevuurd op Zuid-Israël en op stedelijke centra zoals Jeruzalem en Tel Aviv. Terwijl de raketaanvallen voortduurden, voerden strijders van Hamas en andere Palestijnse gewapende groeperingen een gecoördineerde infiltratie uit over land, vanuit de lucht met paramotors en in beperkte mate over zee.

Op tientallen plaatsen werd het grenshek tussen de Gazastrook en Israël doorbroken. Aanvallers overvielen Israëlische legerposten, observatietorens en commandocentra langs de grens. Verschillende militaire bases werden tijdelijk ingenomen, waarbij Israëlische soldaten werden gedood of gevangengenomen. Door de gelijktijdige aanvallen op militaire en civiele doelen ontstond gedurende de ochtend grote verwarring bij de Israëlische veiligheidsdiensten.

Vanaf ongeveer 07.00 uur bereikten de eerste groepen strijders Israëlische dorpen, kibboetsen en steden als nabij de Gazastrook. Ze drongen straten binnen, verkrachtten, verminkten en vermoordden Israëlische burgers en namen burgers in gijzeling. Vooral de kibboetsen Nir Oz, Nahal Oz, Kfar Aza, Be'eri, Kerem Shalom, Nirim, Holit en Ein HaShlosha, evenals de steden Sderot en Ofakim, werden getroffen.

In Be'eri werden 112 mensen gedood en 50 mensen gegijzeld (Bloedbad in Be'eri). Israëlische troepen in Kfar Aza (52 doden) troffen de lichamen van de slachtoffers verminkt aan, de lichamen van jonge kinderen werden op brancards naar buiten gebracht (Bloedbad in Kfar Aza). In Nir Oz werd een aanzienlijk deel van de bevolking gedood of als gijzelaar weggevoerd. Tijdens de operatie werden ook een Israëlische militaire basis en een muziekfestival bij de kibboets Re'im in de Negev-woestijn aangevallen.

Een van de belangrijkste doelwitten van de aanval was het Supernova Sukkot Gathering-festival nabij Re'im, dat zich op enkele kilometers van de Gazastrook bevond. Ten tijde van de aanval waren daar ongeveer 3.000 tot 4.000 bezoekers aanwezig. Rond 06.30 uur klonken de eerste luchtalarmen als gevolg van het rakettenoffensief. Organisatoren besloten het evenement kort daarna stil te leggen, waarna bezoekers het terrein begonnen te verlaten. Omstreeks 07.00 uur bereikten de eerste gewapende aanvallers het gebied rondom het festival. Veel bezoekers bevonden zich op dat moment in voertuigen of probeerden via de omliggende wegen te vluchten. Op diverse toegangswegen werden zij echter geconfronteerd met Hamas-strijders die het vuur openden. Hierdoor ontstond paniek waarbij honderden mensen hun auto's achterlieten en te voet naar nabijgelegen velden en schuilplaatsen vluchtten. Bij de aanval op het muziekfestival kwamen meer dan 260 festivalgangers om het leven.

Gedurende de ochtend en middag vonden zware gevechten plaats tussen Israëlische veiligheidstroepen en de aanvallers. In verschillende kibboetsen duurde het vele uren voordat militaire versterkingen arriveerden. Pas tegen de avond van 7 oktober hadden Israëlische strijdkrachten de controle over een groot deel van de getroffen gebieden herwonnen. Ook op 8 en 9 oktober werden nog gevechten gemeld met achtergebleven strijders in de grensregio.

Het is onbekend hoeveel Hamasterroristen tijdens de aanval zijn omgekomen.

Slachtoffers Doden en gewonden De aanval van Hamas was de bloedigste in Israëls geschiedenis. Onder de 1.163 doden aan de Israëlische zijde bevonden zich 816 Israëlische burgershttps://www.statista.com/statistics/1617989/israeli-fatalities-during-october-7-attack-by-age/ onder wie 35 kinderen. 447 personen waren tussen de 18 en 25 jaar. Dit hoge aantal komt door de vele festivalbezoekers die zijn gedood. Onder de doden waren 71 buitenlanders, met name gastarbeiders uit Thailand en NepalAOAV.org.uk d.d. 20 december 2023: An analysis of the 7th of October 2023 casualties in Israel Er vielen 5.431 gewonden.https://www.statista.com/statistics/1422308/palestinian-territories-israel-number-fatalities-and-injuries-caused-by-the-israel-and-hamas-war/ Tot de slachtoffers behoorden 21 Arabische Israëliërs, uit voornamelijk bedoeïenengemeenschappen in de Negev-woestijn.Timesofisrael d.d. 2 november 2023: In Rahat, a Bedouin community mourns its October 7 losses away from the public eye

Niet-geverifieerde beweringen Nadat in december 2023 binnen de Verenigde Naties discussies over meerdere verslagen van seksueel geweld ontstaan waren en Hamas deze als desinformatie afgedaan had, publiceerde de New York Times een gedetailleerd onderzoek met bewijs van tientallen gevallen van verkrachting en verminking van geslachtsdelen door Hamas-terroristen, onder andere bij vrouwelijke bezoekers van het Supernova Festival en vrouwelijke soldaten. Op 9 januari 2024 werd het verslag over de Hamas-misdaden echter verwijderd uit de geplande lijst op het podcastkanaal The Daily van de Times. Het rapport had tot interne discussies geleid, vanwege mogelijk twijfelachtige of niet-geverifieerde getuigenissen. Er werd een nieuw script opgesteld, met daarin het nodige voorbehoud, en open vragen die ontbraken in het oorspronkelijke artikel, waarin de bevindingen nog waren voorgesteld als definitief bewijs voor het systematisch gebruik van seksueel geweld als oorlogswapen.

Gijzelaars

Een dag na het begin van de aanval maakte Ziad Nakhaleh van de Palestijnse Islamitische Jihad bekend dat zij meer dan dertig gijzelaars hadden genomen. In totaal werden naar schatting ruim 200 gijzelaars naar de Gazastrook ontvoerd. De meesten van hen werden gevangen genomen op het muziekfestival in Re'im. Onder de gegijzelden waren Israëlische soldaten en burgers van alle leeftijden, waaronder ook kinderen. Ariel en Kfir Bibas, de twee jongste gijzelaars die op 7 oktober uit Israël werden gehaald, werden beschouwd als symbolen van de gijzelaarscrisis tijdens de Gaza-oorlog.

Op 13 oktober verklaarde Hamas dat 13 gegijzelden waren omgekomen bij Israëlische luchtaanvallen. Zes zouden zijn gedood bij twee aanvallen in Noord-Gaza; zeven bij drie aanvallen op de Gaza-Stad-provincie. De claim kon niet worden geverifieerd.

Op 20 oktober werden de eerste twee gijzelaars door Hamas vrijgelaten. Het waren twee Amerikanen uit Chicago, moeder en dochter. Op 23 oktober werden twee Israëlische vrouwen van respectievelijk 79 en 85 jaar door Hamas overgedragen aan het Internationale Rode Kruis.

Een van de eerste vier vrijgelaten gijzelaars, Yocheved Lifshitz, een vrouw van 85 jaar oud, beschreef de aanslagen op 7 oktober als een ware hel, waarbij bewoners van de kibboets werden mishandeld ongeacht hun leeftijd. Ook werd ze geslagen terwijl ze mee werd genomen naar Gaza. Volgens haar verklaringen werden de gijzelaars, eenmaal in Gaza, goed behandeld, ontvingen er voedsel en medicijnen en werd er op de hygiëne gelet. Een keer per dag kwam er een arts langs om naar hen te kijken en gewonden werden goed verzorgd.

Op 24 november werden op grond van een overeenkomst tussen Israël en Hamas vierentwintig gijzelaars vrijgelaten, waarvan dertien Israëlische, tien Thaise en één Filipijnse staatsburger. Ook werden er 39 Palestijnse vrouwen en kinderen vrijgelaten uit de gevangenis in Israël.

Motieven Politieke achtergrond De operatie valt binnen het algemene streven van Hamas om Israël middels terroristische aanvallen onder druk te zetten als reactie op de voortdurende onderdrukking van de Palestijnen. Een verdere escalatie hadden waarschijnlijk de Israëlische invallen bij de Al-Aqsamoskee veroorzaakt. Er waren bovendien wijdverbreide aanvallen van Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever, waarbij recentelijk vier Palestijnen waren gedood. (betaalmuur) De radicale instelling van de rechtsnationalistisch georiënteerde Israëlische regering had de relatie tussen de Palestijnen en Israëli's sinds 2022 verder gecompliceerd.

Tijdpunt