thumb|President Paul Kagame neemt deel aan Umuganda Umuganda is een maandelijkse nationale gemeenschapsdag in Rwanda die plaatsvindt op de laatste zaterdag van elke maand van 08:00 tot 11:00 uur. Deelname aan het nationaal gemeenschapswerk is wettelijk verplicht; niet meedoen, kan gesanctioneerd worden met een boete. De term ontstond in de jaren 1970 onder het bewind van president Habyarimana. Het programma werd opnieuw ingevoerd in 2009, met een nieuw doel, en geresulteerde in een opmerkelijke verbetering van de netheid van Rwanda.
Etymologie Umuganda betekent in het Kinyarwanda, een van de officiële talen van Rwanda, samenkomen voor een gemeenschappelijk doel. Oorspronkelijk in de jaren 1970 was de term synoniem met dwangarbeid.
Geschiedenis thumb|Umuganda in Rusange In de 20e eeuw, tijdens de koloniale periode, werd beslist dat Rwandezen twee keer per week moesten werken voor hun gemeenschapsleider, terwijl de Belgen "umuganda" aanmoedigden als een manier van leven.
In de aanloop naar de Rwandese genocide werden de wekelijkse umuganda-bijeenkomsten met succes gebruikt (of misbruikt) door Hutu-elites om burgers te mobiliseren voor de genocide. Als onderdeel van de wederopbouw van Rwanda, na de genocide, gaf president Paul Kagame de opdracht dat elke laatste zaterdag van de maand bekend zou staan als "umunsi w'umuganda" of "bijdrage van de gemeenschap", waarbij al het verkeer 's ochtends drie uur lang zou worden stilgelegd om de Rwandezen de door oorlog verwoeste hoofdstad te laten opruimen. Umuganda zoals het nu bestaat, werd in 2009 ingesteld.
Geïnspireerd door het succes van Umuganda in Rwanda, heeft de burgemeester van Johannesburg Herman Mashaba in augustus 2017 een gelijkaardig schoonmaakprogramma voor vrijwilligers ingevoerd, genaamd A Re Sebetseng. De Missie van de Verenigde Naties in Zuid-Soedan (UNMISS) heeft in juni 2019 een soortgelijk programma opgezet in Zuid-Soedan.
Handhaving en doeltreffendheid Alle Rwandezen tussen 18 en 65 jaar, behalve degenen die ongeschikt zijn om deel te nemen, zijn wettelijk verplicht om deel te nemen aan het burgerlijk programma; niet-naleving kan bestraft worden met een geldboete van 5.000 Rwandese frank of $6.
Categorie:Rwanda