De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, ook bekend als GMR, is een samenwerkingsverband van zeventien gemeenten op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Op een na maken de gemeenten deel uit van de provincie Gelderland. De gemeente Mook en Middelaar ligt in het uiterste noorden van de provincie Limburg. GMR doet onder meer dienst als woningmarktregio.
Geschiedenis De Groene Metropoolregio is op 1 januari 2021 van start gegaan als opvolger van de Regio Arnhem Nijmegen (RAN)Gemeenschappelijke regeling Regio Arnhem-Nijmegen 01-03-2025 overheid.nl geraadpleegd 10 maart 2025. De geschiedenis van de regionale samenwerking begint in 1988 met de oprichting van Het Knooppunt Arnhem-Nijmegen (KAN). De steden Arnhem en Nijmegen werden in dat jaar opgenomen als een knooppunt in de Vierde nota ruimtelijke ordening. Het was de bedoeling dat het knooppunt Arnhem Nijmegen zou uitgroeien tot een stadsprovincie, maar In 1995 is dit beleid beëindigd. De regionale samenwerking Knooppunt Arnhem-Nijmegen werd in 2006 opgevolgd door de Stadsregio Arnhem-Nijmegen. De positie van de stadsregio kreeg een wettelijke basis in de Wet gemeenschappelijke regelingen van 1 januari 2006. De Stadsregio Arnhem-Nijmegen functioneerde tot 31 december 2014 als zogenaamde plusregio. De plusregio's werden in 2014 opgeheven. Onder de naam Regio Arnhem-Nijmegen zijn de activiteiten van de Stadsregio afgebouwd (liquidatie 22 juni 2017). Het overleg tussen de gemeenten en de provincie Gelderland bleef bestaan.Gemeenschappelijk Orgaan Arnhem Nijmegen City Region vervallen 1-1-2021 overheid.nl geraadpleegd 5 september 2023 De gemeente Montferland trad per 1 januari 2025 uit de GMR en stapte over naar Regio Achterhoek (8RHK).De voormalige gemeente Bergh heeft nooit meegedaan aan Knooppunt Arnhem-Nijmegen (KAN). Bij de fusie van Bergh met Didam (dat wel meedeed) tot Montferland in 2005 werd besloten dat de hele fusiegemeente zou meedoen met KAN (later SAN). Enige tijd later stapte Montferland over naar de Achterhoek, om rond 2016 weer over te stappen naar de Regio Arnhem Nijmegen (RAN, later GMR) en in 2025 weer terug naar de Regio Achterhoek. .
Periode Verband Status Functies/opgaven Gemeenten 1988–2005 Knooppunt Arnhem-Nijmegen (KAN) VINO-knooppunt Stadsprovincie, transporthub 27 (t/m 31-12-2000)20 (anno 2005, na herindelingen) 2006–2017 Stadsregio Arnhem Nijmegen (SAN) Plusregio (Wgr) (t/m 31-12-14) Stadsregioraad (t/m 22-6-17)Verkeerstaken (t/m 31-12-14) 20 (2005–2014)18 (1-1-15: fusie Berg en Dal) dec 2015–2020 Regio Arnhem Nijmegen (RAN) Bestuurssamenwerking (Wgr) Portefeuillehoudersoverleg (PFO)voor regionale bestuurlijke slagkracht 18 (1-1-18: fusie Rijnwaardenmet Zevenaar) 2021–heden Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) Metropoolregio (Wgr) ruimtelijke opgaven & woningbouw economie & arbeidsmarkt leefbaarheid, natuur & landschap, cultuur & erfgoed mobiliteit & bereikbaarheid circulariteit, duurzaamheid, klimaat & energie 18 (2021–2024)17 (1-1-25: uittreding Montferland)
Opgaven De samenwerking werkt met vijf bestuurlijke opgaven. Iedere gemeente maakt periodiek aan de hand van een regionale agenda keuzes over de opgaven en gezamenlijke projecten waar ze aan deelneemtAlgemene voorwaarden opgaveovereenkomsten Overheid.nl geraadpleegd 5 september 2023.
De vijf bestuurlijke opgaven gaan over de onderwerpen:
Mobiliteit en bereikbaarheid Economie en arbeidsmarkt Circulariteit, duurzaamheid, klimaat & energie Woningbouw en leefomgeving Leefbaarheid, natuur, landschap, cultuur en erfgoed
Regionale agenda De Groene Metropoolregio werkt aan de hand van een regionale agenda. De uitvoering van de regionale agenda wordt voor meer jaren vastgelegd. Er is een regionale agenda voor 2025-2028 en een meerjarige begroting.
Gemeenten
Er maken 17 gemeenten deel uit van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. De tabel toont bij elke gemeente het inwonertal per . Gemeente Inwonertal Totaal780.851
Voormalige leden:
Gemeente Inwonertal Totaal
Externe links Website Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen
Categorie:Geografie van Arnhem Categorie:Metropoolregio in Nederland Categorie:Geografie van Nijmegen Categorie:Geografie van Overbetuwe Categorie:Geografie van Lingewaard Categorie:Geografie van Zevenaar Categorie:Geografie van Rheden Categorie:Geografie van Wijchen Categorie:Geografie van Berg en Dal Categorie:Geografie van Renkum Categorie:Geografie van Beuningen Categorie:Geografie van Duiven Categorie:Geografie van Druten Categorie:Geografie van Heumen Categorie:Geografie van Westervoort Categorie:Geografie van Doesburg Categorie:Geografie van Mook en Middelaar Categorie:Geografie van Rozendaal Categorie:Samenwerkingsverband