Aywaille (Waals: Aiwêye) is een plaats en gemeente in de provincie Luik, België. De gemeente telt bijna 13.000 inwoners. In deze gemeente ligt het dieren- en safaripark Le Monde Sauvage.
Geografie De plaats ligt aan de rivier de Amblève en aan de N30 van Luik naar Bastenaken, die de belangrijkste verbinding was tussen deze plaatsen tot de aanleg van de A26.
Geschiedenis Aywaille lag net ten zuiden van de Hoogbank Sprimont van het historische hertogdom Limburg in het hertogdom Luxemburg. In 1794 vond hier een van de beslissende veldslagen van de Eerste Coalitieoorlog plaats: in de Slag bij Sprimont braken de Franse troepen op 18 september bij Aywaille door de Oostenrijkse linies. In 1795 werd Aywaille ingelijfd bij het Franse departement Ourthe.
Kernen
Deelgemeenten # Naam Opp.(km²) Inwoners(2025) Inwonersper km² NIS-code 1 Aywaille 20,32 5.829 287 62009A 2 Sougné-Remouchamps 35,91 4.591 128 62009B 3 Harzé 19,20 2.107 110 62009C 4 Ernonheid 4,49 441 98 62009D
Algemeen In dit dunbevolkte gebied is Aywaille een van de plaatsen waar een aanbod aan winkels en horeca is te vinden.
Bezienswaardigheden De Sint-Pieterskerk (Église Saint-Pierre) is voortgekomen uit een priorij die afhankelijk was van de Abdij van Cluny. In 1785 werd de priorij geseculariseerd en de gebouwen openbaar verkocht. Een deel van de voormalige kerk, aangevuld met natuursteen uit de streek, werd gebruikt om een nieuwe kerk te bouwen die in 1960 gereed kwam. Het Château d'Amblève is een kasteelruïne die zich bevindt op een rots ten westen van Aywaille. Het werd in de 10e eeuw gebouwd maar verviel later door oorlogen. Het Château d'Emblève ligt iets ten oosten van de ruïne, en is ook wat lager gelegen. Het werd in 1776 gebouwd op de plaats waar eerst een glasblazerij in werking was.
Natuur en landschap Aywaille ligt aan de Amblève. Op de rechteroever daarvan vindt men een aantal rotspartijen en beboste hellingen. De hoogte aan de kerk bedraagt 122 meter.
Demografische ontwikkeling Demografische ontwikkeling voor de fusie
Bron:NIS - Opm:1831 t/m 1970=volkstellingen; 1976= inwoneraantal op 31 december 1836: aanhechting van de gehuchten Sécheval, Sougné en Sur la Heid (4,91 km² met 503 inwoners) die van Sprimont afgescheiden werden 1919: afscheiding van Sougné-Remouchamps (19,29 km² met 2068 inwoners) dat een zelfstandige gemeente werd
Demografische ontwikkeling van de fusiegemeente Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.
Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 1001992 100,01993 101,51994 103,31995 103,81996 104,81997 105,21998 105,71999 107,02000 108,52001 109,82002 112,02003 112,92004 113,92005 115,02006 117,62007 119,62008 121,02009 122,32010 123,52011 124,92012 126,02013 127,52014 128,42015 129,22016 132,12017 132,42018 133,72019 134,12020 133,62021 135,92022 136,62023 137,82024 138,9 2025 138,9 2026 140,1
Politiek Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-200614-10-2012Gegevens 2012: elections2012.wallonie.be14-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %19%19%19%21%21%21%21%23%23 PS1 / V.I.S.A.2 / U.N.I.O.NA / Progrès3 24,11523,231524,491524,582528,252628,52A514,641212,35329,6631 ECOLO1 / U.N.I.O.NA- 6,38105,77109,441113,4129,791114,1513- UC1 / UC-IC2/ E.C.A / Ensemble3 31,5516 44,1221052,4A1165,98A1558,34A1371,48A1652,3431342,5231245,59313 PSC1/ UC2 / CDH3 / Aywail'Demain4 / Les Engagés5 24,71522,521417,352323,233525,184628,6157 Intco17,63- - - - - - - - AltA - - - - - - - - 10,862 PCB2,040- - - - - - - - ESPOIR- 3,760- - - - - - - Stop & Change- - - - - - - 5,800- MCB - - - - - - - - 5,280 5443 57216249652868557854809484408696Opkomst % 94,8790,1488,5592,9189,4987,9385,63Blanco en ongeldig %2,06 4,64,268,278,918,404,895,796,70
Bekende (voormalige) inwoners van Aywaille Philippe Gilbert (5 juli 1982), wielrenner
Zie ook Lijst van beschermd erfgoed in Aywaille
Nabijgelegen kernen Awan, Oneux, Florzé, Sougné, Dieupart
Externe links Website van de gemeente Kerk Château d'Emblève
Categorie:Plaats in Luik (provincie)