Marie van Ginderdeuren (Liedekerke, 1570 - Aalst, 1601-1602) was een slachtoffer van de heksenvervolging in Europa. Op last van de schepenbank van Aalst werd ze levend verbrand.

Biografie Marie van Ginderdeuren, was de dochter van Cornelis van Ginderdeuren en Barbara Van Opdenbosch uit Impegem (Liedekerke). Ze huwde omstreeks 1595 te Liedekerke met Hans De Kuypere en werd samen met hem in 1597 buitenpoorter van Aalst. Samen hadden ze minstens drie dochters: Barbara, Joanna en Maria. Ze werd in 1601 of 1602 te Aalst verbrand op beschuldiging van hekserij.Jacobs, D. & Jacobs, M. (2023) "Marie Van Ginderdeuren veroordeeld voor 'tcrijm van tooverije'. Bevindt er zich ook een "heks" onder uw voormoeders?", Mededelingen Heemkring Okegem, 48 (2): 3-8. https://www.heemkringokegem.be/?view=article&id=769:marie-van-ginderdeuren-veroordeeld-voor-tcrijm-van-tooverije&catid=12

Historisch onderzoek De 19e-eeuwse historicus Charles Potvin was haar wedervaren in de archieven van de Rekenkamer van RijselBrussel, Algemeen Rijksarchief, Rekenkamer Rijsel, 13.579, Br 1601-1605, folio’s 024r·27r op het spoor gekomen en behandelde haar executie in zijn boek uit 1861 als een van de gevallen die de omgang met heksenprocessen ten tijde van Albrecht en Isabella in de Zuidelijke Nederlanden illustreerde.C. Potvin, Albert et Isabelle : Fragments sur leur règne. Bruxelles, 1861, p. 254-255. Dankzij het werk van hedendaagse historici Jos Monballyu J. Monballyu, ‘Heksenprocessen en andere toverij-processen in het land van Aalst en het land van Dendermonde’, Het Land van Aalst, 3:4, 2001, p.213-240. en Fernand VanhemelryckFernand Vanhemelryck, Het gevecht met de duivel, Heksen in Vlaanderen, Davidsfonds Leuven, 1999, 338 p. die het spoor aangereikt door Potvin overnamen, kwam Marie Van Ginderdeuren zo terecht op de Heksenlijst Vlaanderen.

Foltering en executie Baljuw Goethals uit Liedekerke had Marie van Ginderdeuren gearresteerd en opgesloten voor «vaudoiserie» (hekserij). Omdat ze buitenpoorter van Aalst was, verzocht Marie om uitlevering om daar te worden berecht. Een begrijpelijke keuze, aangezien er vijf jaar eerder een golf van gruwelijke heksenvervolgingen in Liedekerke was geweest.Brussel, Algemeen Rijksarchief, Geheime Raad, Spaanse periode, hekserij, karton 1098/23. Het gaat om bekentenissen die in de negentiende eeuw op de zolder van de kerk van Asse ontdekt werden Het bleek van de regen in de drop: in Aalst werd Marie van Ginderdeuren een dag en een nacht gegeseld. De foltering van haar buurman Meeus in opdracht van de heer van Pamel had niets aan informatie opgeleverd. Maria van Ginderdeuren bekende zelf wel omgang met de duivel, die naar verluidt ook nog even terugkwam na de marteling.

De schepenen van Aalst opteerden na 28 dagen gevangenis voor het verdict "vuurdood". Marie werd met twee kettingen en met nagels even buiten de stad aan een paal vastgeklonken en de beul had vijftig bundels takken en wat stro voor het vuur van de brandstapel nodig. De baron van Auxy en leenheer van Liedekerke eiste de verbeurdverklaarde goederen op, want zijn baljuw had haar per slot van rekening eerst ‘ontdekt’ en in zijn gevangenis opgesloten, zo leert ons verder nog de baljuwrekening in de archieven van de Rekenkamer van Rijsel.Jacobs, D. & Jacobs, M. (2022) 'Tcrijm van tooverije, een stroman voor slavenhandel en de bende van Jan De Lichte onder de voorouders. Omgaan met duister erfgoed en het potentieel van hedendaagse genealogische hulpbronnen', Volkskunde. Tijdschrift over de cultuur van het dagelijks leven, 123 (3): 327-348.

Potvin, Vanhemelryck en Monballyu situeren de executie tussen 15 maart 1601 en 15 maart 1605, omdat dit de datering van de baljuwrekening in de Rekenkamer van Rijsel is. Aan de hand van een verkoopsakte die Herman Van Isterdael bij zijn gezinsconstructies voor Liedekerke en OkegemH. Van Isterdael, Families en personen te Liedekerke (16de eeuw - 1805). Okegem, 2009 kon traceren, kan echter afgeleid worden dat de executie voor 1602 moet hebben plaatsgevonden. In de akte van verkoop van een halve dagwand meers en 19 roeden meers te Liedekerke uit februari 1602 door Hans De Kuypere (de echtgenoot van Marie van Ginderdeuren) aan Henrick Marchant en Johanna Van Stalle lezen we het volgende:“Ende alsoe alle de goeden, haeve ende erfve toebehoord hebbende wijlent Marie van Ghinderdeuren svercoopers huyssvrouw zijn verbeurt gheweest int regardt dat de selve marie es gheexecuteert gheweest metten viere over tcrijm van tooverije soo hebben de voorsc. scepenen desen coop laten gheschieden als beter ghedaen zynde dan ghelaeten ten respecte dat de voers. marien goeden metten pennighen van desen coopschat zijn ghelost ende gheredimeert gheweest aen mijn heere van Liedekerke metgaders ook aende stadthaudere van den stede van Aelst”Leuven, Rijksarchief, OGA Liedekerke-Denderleeuw, 199, f° 70-77, 22.02.1602, extract folio 72

Eerherstel

Op vraag van de Heemkundige Kring van Liedekerke werd Marie Van Ginderdeuren, samen met zes andere voor hekserij veroordeelde en geëxecuteerde inwoners van Liedekerke (uit de wijk Impegem), op 19 september 2024 door het gemeentebestuur van Liedekerke van alle blaam gezuiverd. Een jaar later, op 20 september 2025, werd te Liedekerke een gedenksteen voor eerherstel van Elisabeth Callebauts (+1595), Jan Van Droogenbroeck (+1595), Gillis Maes (+1595), Bette Lauwers (+1595), Pieter De Herdt (+1595), Jan de Vijldere (+1595) en Marie Van Ginderdeuren (+1601) aangebracht. Liedekerke plaatst gedenkzuil voor 7 inwoners die gemarteld en verbrand werden als heksen, Vlaamse Radio en Televisie (VRT) website, https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/09/22/heksenstandbeeld-liedekerke-eerherstel/ Liedekerke geeft 'heksen' eerherstel met gedenksteen, Ring TV, https://www.ringtv.be/samenleving/liedekerke-geeft-heksen-eerherstel-met-gedenksteen

Bronnen

Zie ook Heksenvervolging Heksenlijst Brabant Heksenlijst Belgisch Limburg Heksenlijst Vlaanderen

Categorie:Slachtoffer van heksenvervolging Categorie:Zuid-Nederlands geëxecuteerd persoon (voor 1830) Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw