Paus Leo XIV, geboren als Robert Francis Prevost (Chicago, 14 september 1955), is sinds 8 mei 2025 paus van de Rooms-Katholieke Kerk, waarmee hij het hoofd van deze kerk is, de bisschop van Rome en soeverein vorst van Vaticaanstad. Hij wordt door de Kerk beschouwd als de 267e paus. Zijn voorganger was paus Franciscus.
Hij is lid van de orde der augustijnen en bracht een groot deel van zijn leven door in Peru, waar hij onder meer bisschop van het bisdom Chiclayo was. Hij heeft zowel de Amerikaanse als Peruaanse nationaliteit. Prevost is doctor in het kerkelijk recht en gold onder paus Franciscus als een kundig bestuurder, onder meer als prefect van het Dicasterie voor de Bisschoppen.
Levensloop Afkomst en familie Paus Leo XIV is geboren in Chicago als jongste van drie zonen uit het huwelijk van Louis Marius Prevost (1920-1997) en Mildred Agnes (Millie) Martinez (1912-1990). Zijn vader deed tijdens de Tweede Wereldoorlog als militair mee aan D-day. Na de oorlog werd hij hoofd van een lagere school. Zijn moeder behaalde een Bachelor of Science-graad in onderwijs en werkte naderhand op vrijwillige basis als bibliothecaresse. Door intimi wordt hij Rob of Bob genoemd. Zijn broers noemen hem Rob, net als indertijd zijn ouders.
Opleiding en loopbaan Hij studeerde wiskunde aan de Villanova-universiteit, waar hij in 1977 een bachelordiploma behaalde. In 1978 trad hij toe tot de orde der augustijnen, waar hij in 1981 zijn plechtige geloften aflegde. Hij werd op 19 juni 1982 tot priester gewijd. Vervolgens studeerde hij kerkelijk recht aan de pauselijke universiteit Sint Thomas van Aquino in Rome, waar hij in 1985 afstudeerde. Hij spreekt Engels, Spaans, Italiaans, Frans en Portugees, en kan Latijn en Duits lezen.
thumb|left|180px|Kardinaal Prevost in 2023 Van 1985 tot 1998 was Prevost werkzaam voor de missie van de augustijnerorde in Peru. Hij doceerde kerkelijk recht aan het Augustijns seminarie in Trujillo waar hij ook werkzaam was als prefect. In 1998 keerde Prevost terug naar de Verenigde Staten waar hij in Chicago provinciaal werd van de orde der augustijnen. Van 2002 tot 2014 was hij prior-generaal van zijn orde.
Op 3 november 2014 werd Prevost benoemd als apostolisch administrateur van het bisdom Chiclayo in Peru en tot titulair bisschop van Sufar. Zijn bisschopswijding vond plaats op 12 december 2014. Op 26 september 2015 volgde zijn benoeming tot bisschop van Chiclayo, een positie die hij hield tot in 2023. Om in Peru bisschop te worden, was hij verplicht om de Peruaanse nationaliteit aan te nemen. Aangezien zowel Peru als de Verenigde Staten een dubbele nationaliteit accepteren, behield hij zijn Amerikaans paspoort.
Hij was lid van de Congregatie voor de Clerus (2019-2020) en van de Congregatie voor de Bisschoppen (2020-2023). Per 12 april 2023 werd Prevost prefect van het Dicasterie voor de Bisschoppen en hij werd tegelijk ambtshalve president van de Pauselijke Commissie voor Latijns-Amerika. Hij werd tevens benoemd tot aartsbisschop ad personam.
Prevost werd tijdens het consistorie van 30 september 2023 tot kardinaal gecreëerd. Hij kreeg de rang van kardinaal-diaken. Zijn titeldiakonie werd de Santa Monica. Op 6 februari 2025 werd hij bevorderd tot kardinaal-bisschop van het suburbicair bisdom Albano.
Paus Nadat op 21 april 2025 paus Franciscus overleed, werd Prevost op 8 mei dat jaar op de tweede stemdag tijdens de vierde stemronde van het conclaaf gekozen tot 267e paus. Daarmee werd hij de eerste paus die geboren is in Noord-Amerika en de eerste met de Amerikaanse en Peruaanse nationaliteit. Ook werd hij de eerste paus die na de Tweede Wereldoorlog geboren werd.
thumb|left|Homilie tijdens de inauguratie, met pallium en vissersring. Prevost nam de pausnaam Leo XIV aan. Hij liet zich inspireren door paus Leo XIII die de sociale leer van de Rooms-Katholieke Kerk ontwikkelde tijdens de tweede industriële revolutie. Prevost gelooft dat de vierde industriële revolutie en de daarbij horende ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie en robotica uitdagingen stellen op het gebied van menselijke waardigheid, rechtvaardigheid en arbeid.
Na de aanvaarding van het pausschap nam paus Leo XIV niet meteen zijn intrek in het traditionele pauselijke appartement in het Apostolisch Paleis. In plaats daarvan besloot hij voorlopig te blijven wonen in het Heilige Officiepaleis (Palazzo del Sant'Uffizio), een gebouw binnen het Vaticaan dat overwegend wordt gebruikt voor administratieve doeleinden. Hij woonde hier al als curie-kardinaal. Nadat het pauselijke appartement was gerenoveerd, trok paus Leo XIV hier in maart 2026 alsnog in. Als privésecretaris koos hij de Peruaan Edgard Iván Rimaycuna Inga.
Op 18 mei 2025 vond zijn inauguratie plaats. Daarbij kreeg hij het pallium en de vissersring uitgereikt. De pauselijke kruisstaf van paus Paulus VI werd hem voorafgaand bij het graf van Petrus aangereikt. De cathedra van het bisdom Rome nam hij op 25 mei in bezit tijdens een hoogmis in de Aartsbasiliek van Sint-Jan van Lateranen.
Leo XIV kwam na zijn verkiezing tot paus met de rode mozetta en de pauselijke stola het balkon op, een traditioneel gebruik dat zijn voorganger niet gevolgd had. Met zijn verblijf in de zomer van 2025 in de pauselijke zomerresidentie Castel Gandolfo hervatte hij een gewoonte van de meeste pausen in de voorbije vierhonderd jaar, waar Franciscus eveneens niet aan meedeed.
Theologische en maatschappelijke accenten De theologische accenten van paus Leo XIV beginnen langzaam duidelijk te worden uit zijn toespraken, eerste documenten en prioriteiten in het bestuur van de Kerk.Een blik op de eerste 'honderd dagen' van paus Leo XIV, KU Leuven, 1 november 2025.
Augustijnse spiritualiteit Omdat Leo XIV uit de Orde van Sint‑Augustinus komt, verwijst hij vaak naar de theologie van Augustinus van Hippo.
Belangrijke thema’s daarbij: God zoeken in het innerlijk leven (“het hart dat rust vindt in God”). De spanning tussen liefde voor God en liefde voor de wereld. De Kerk als gemeenschap van liefde in plaats van alleen een institutionele structuur.
Dit maakt zijn spiritualiteit vaak meer contemplatief en pastoraal tegelijk.
Sterke nadruk op katholieke sociale leer Net als zijn voorganger paus Franciscus legt Leo XIV veel nadruk op de sociale dimensie van het evangelie. Dit komt tot uitdrukking in het eerste grote leerstellige document van zijn pontificaat, de Apostolische exhortatie Dilexi te (2025). Het hoofdthema hierin is liefde, sociale rechtvaardigheid en de zorg voor armen en migranten. Inhoudelijk sluit het document sterk aan bij de sociale leer van de Kerk en bij de nadruk van zijn voorganger paus Franciscus op de “preferentiële optie voor de armen”.
Het document bekritiseert economische systemen die ongelijkheid vergroten en benadrukt dat christelijk geloof niet los kan staan van sociale verantwoordelijkheid. In deze exhortatie Dilexi te benadrukt Leo XIV: solidariteit met armen en migranten; kritiek op economische systemen die extreme ongelijkheid creëren; de noodzaak dat christelijk geloof zich vertaalt in maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Hier sluit hij ook aan bij klassieke sociale encyclieken zoals Rerum Novarum van paus Leo XIII.Apostolic Exhortation Dilexi te, Holy See, 2025
Dialoog tussen geloof, wetenschap en technologie Een opvallend thema in het pontificaat van Leo XIV is ethiek rond nieuwe technologieën, vooral kunstmatige intelligentie. Hij heeft gesprekken gestimuleerd binnen het Vaticaan over AI-ethiek, het Dicasterie voor de Geloofsleer aangemoedigd om hierover duidelijkere richtlijnen te ontwikkelen en benadrukt dat technologie altijd moet worden beoordeeld vanuit menselijke waardigheid. Dit bouwt voort op eerdere katholieke reflecties over digitale cultuur onder paus Benedictus XVI en paus Franciscus. Eén doctrinaire tekst van het Dicasterie voor de Geloofsleer die de paus heeft bevestigd is AI en ethiek (Antiqua et Nova].Antiqua et nova. Note on the Relationship Between Artificial Intelligence and Human Intelligence, Dicastery for the Doctrine of the Faith, Dicastery for Culture and Education, 28 januari 2025.
In zijn encycliek Magnifica Humanitas van 15 mei 2026 vroeg Leo XIV aandacht voor de bescherming van het individu in het tijdperk van kunstmatige intelligentie.
Kerk als missionaire gemeenschap Leo XIV spreekt vaak over een Kerk die missionair is, dicht bij gewone mensen staat, minder bureaucratisch en meer pastoraal werkt. Hiermee zet hij het project van synodaliteit voort dat sterk werd gepromoot tijdens de synode over synodaliteit onder paus Franciscus.
Historisch bewustzijn van het christendom In december 2025 publiceerde Leo XIV een apostolische brief ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het Pauselijk Instituut voor Christelijke Archeologie. Hierin benadrukt hij dat archeologie essentieel is voor theologie, omdat ze helpt begrijpen hoe het christelijk geloof concreet in de geschiedenis en cultuur gestalte kreeg. Het gaat hier ook om een inhoudelijk theologisch document, omdat de paus reflecteert op openbaring, geschiedenis en de materiële dimensie van het christendom. Hij benadrukt dat het geloof diep geworteld is in concrete geschiedenis. Archeologie en geschiedenis helpen om de vroegchristelijke Kerk beter te begrijpen.Paus: Culturele diplomatie kan bruggen bouwen en vooroordelen overwinnen - RK Documenten, 12 december 2025.
Oorlog en vrede In 2026 sprak paus Leo XIV zich actief en expliciet uit voor vrede en tegen oorlog, met name rond het conflict in het Midden-Oosten (Iran). Leo XIV heeft herhaaldelijk opgeroepen tot vrede, dialoog en diplomatie en sprak over de “waanzin van oorlog”. Hij benadrukte dat onschuldige mensen massaal lijden en sterven en dat “iemand moet opstaan en zeggen dat er een betere weg is”. Hij verwees voortdurend naar het evangelie (“zalig de vredestichters”) en stelde dat geloof niet mag worden gebruikt om oorlog te rechtvaardigen. Hij is een openlijke criticus van de oorlog rond Iran en noemt die “onrechtvaardig”. Hij veroordeelde expliciet dreigementen om een hele samenleving te vernietigen als “werkelijk onacceptabel” en strijdig met moraal en internationaal recht. Burgers riep hij op om politieke leiders onder druk te zetten om vrede te zoeken. De paus benadrukt dat zijn boodschap niet politiek bedoeld is, maar voortkomt uit zijn religieuze rol. Tegelijk zegt hij expliciet: “Ik zal mij blijven uitspreken tegen oorlog”, ook na kritiek. Die kritiek kwam vooral van de president van de Verenigde Staten, Donald Trump. Trump reageerde met openlijke aanvallen op de paus via social media: Hij noemde hem “zwak” en “slecht in buitenlandpolitiek” en beschuldigde hem van politieke en “linkse” standpunten.Paus Leo noemt Trumps bedreiging van Iran onaanvaardbaar, KRO-NCRV, 7 april 2026.Paus haalt fel uit: 'Wereld wordt verwoest door paar tirannen', Nu.nl, 16 april 2026.
Buitenlandse reizen 2025 en : van 27 november tot en met 2 december. In Turkije herdacht de paus het Eerste Concilie van Nicea, bezocht hij de Sultan Ahmetmoskee en de Anıtkabir. In Libanon stond de paus onder andere stil bij internationale conflicten.
2026 : op 28 maart. De paus bezocht onder meer het prinselijk paleis en ging voor in een mis in het Stade Louis II. , , en : van 13 tot en met 23 april. Niet eerder bezocht een paus Algerije, waar Leo XIV onder meer de Grote Moskee van Algiers en de archeologische vindplaats Hippo Regius aandeed. In Kameroen bezocht hij onder meer het conflictgebied Ambazonië. De paus bracht in Angola een bezoek aan Mariaheiligdom Muxima, van hekserij beschuldigde ouderen en stond stil bij de grondstoffenindustrie van het land. In Equatoriaal-Guinea sprak Leo XIV zich uit tegen autoritair bestuur en ging hij langs bij een psychiatrische instelling. : van 6 tot en met 12 juni.