thumb|België: kabelspoorweg in Spa miniatuur|rechtop=0.95|Duitsland: de Turmbergbahn bij Karlsruhe thumb|Frankrijk: funiculaire de Montmartre in Parijs thumb|Frankrijk: kabelspoorweg in Le Tréport thumb|Hongarije: kabelspoorweg in Boedapest thumb|Nieuw-Zeeland: kabelspoorweg in Wellington thumb|Noorwegen: Fløibanen in Bergen thumb|Oekraïne: Potjomkinfuniculaire in Odessa thumb|Oekraïne: kabeltrein in Kiev thumb|Portugal: funiculaire in Lissabon thumb|Turkije: kabelspoorweg Kabataş - Taksim in Istanboel thumb|Verenigd Koninkrijk: kabelspoorweg in Bridgnorth (Engeland) thumb|Verenigd Koninkrijk: Great Orme Tramway in Wales thumb|Zwitserland: kabelspoorweg in Lugano thumb|Funicular in Ljubljana, Slovenië naar het Ljubljanski grad Een kabelspoorweg is een spoorweg, geschikt voor een kabeltrein, d.i. een trein die over een steile baan door een kabel wordt voortgetrokken. In het Engels en Frans wordt deze respectievelijk funicular en funiculaire genoemd. In het Duits spreekt men van een Standseilbahn.
Een kabelspoorweg wordt aangelegd in gebieden met groot hoogteverschil. De baan van een kabelspoorweg is meestal kaarsrecht. Is de helling erg steil, dan is de werking van een kabelspoorweg gelijk aan een lift; er zijn zelfs kabelspoorwegen die door de gebruikers zelf worden bediend door op knoppen te drukken.
Kabelspoorwegen maken over het algemeen gebruik van spoorrails. Vrijwel altijd rijden er twee kabeltreinen (twee banen naast elkaar of een baan met passeermogelijkheden) die elkaars contragewicht zijn. Bij enkelsporige kabelspoorbanen met twee kabeltreinen wordt gebruik gemaakt van de Abtse wissel, die geen bediening nodig heeft om het kruisen mogelijk te maken.
In Nederland komt de kabelspoorweg niet voor. In België is een 'funiculaire' aangelegd in Spa. Deze kabelspoorweg wordt geëxploiteerd door de Waalse vervoermaatschappij Transport en commun (TEC). De kabelspoorweg is bedoeld om bezoekers en hotelgasten van een nabijgelegen hotel naar de thermen van Spa te brengen die zich vlak bij het eindstation bevinden. Tussen 1842 en 1871 konden klassieke treinen enkel van Luik richting Brussel rijden als ze met een kabel omhoog getrokken werden op de hellende vlakken van Luik.
In landen als Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland komen meer kabelspoorwegen voor. Het Oostenrijkse skioord Serfaus heeft sinds 1985 een ondergrondse kabelspoorweg. Er worden geen rails gebruikt; de voertuigen zweven met behulp van luchtkussens. Ook in het skigebied van het Zwitserse Saas-Fee is een ondergrondse spoorweg(Metro Alpin) te vinden. Deze is te bereiken vanuit Saas-Fee met een kabelbaan(Alpin-Expres).
In Triëst in het noordoosten van Italië is er de 'Tram van Opicina', een tram die op een zeer steil gedeelte van het traject door een kabeltrein omhooggeduwd of tegengehouden wordt, volgens het principe van een kabelspoorweg. Deze tram is de enige in zijn soort.
Lijst van kabelspoorwegen België Spa, tussen het centrum en een hoger gelegen kuuroord
Duitsland Standseilbahn Stuttgart Standseilbahn Dresden Standseilbahn Erdmannsdorf-Augustusburg Heidelberger Bergbahn Merkurbergbahn Baden-Baden Oberweißbacher Bergbahn Malbergbahn Bad Ems Kurwaldbahn Bad Ems Bergbahn Heidelberg Turmbergbahn Karlsruhe-Durlach Nerobergbahn, Wiesbaden, is een waterballastbaan Bergbahn Künzelsau Sommerbergbahn Bad Wildbad Standseilbahn Bad-Herrenalb (vervoer naar een kliniek) Aufzug Burgberg in Meißen
Chili Santiago Viña del Mar
Frankrijk Kabelspoorwegen van Lyon Funiculaire de Montmartre in Parijs Funiculaire Hôtel du Cap Ferrat in Saint-Jean-Cap-Ferrat (particulier) Funiculaire de Saint-Hilaire-du-Touvat Funival in La Daille/Val-d'Isère Funiculaire du Perce Neige in Tignes Funiculaire de Bourg Saint Maurice - Les Arcs Kabelspoorweg van Le Tréport Funiculaire van Évian-les-Bains Poma 2000 van Laon Câble C1 Val-de-Marne - Parijs.https://www.mobiliteit.nl/ov/2025/12/15/forenzen-in-de-regio-parijs-reizen-vanaf-nu-per-kabelbaan/ Griekenland Athene, van de Ploutárchou-straat naar de top van de Lykavittós
Hongarije Sikló, in Boedapest, tussen de Donau-oever en de Burchtwijk.
Italië Mendelbahn Kaltern / Mendelpass. Funicolare Vesuviana, Napels (de aanleg van deze baan was de inspiratie voor het lied Funiculì Funiculà) Funicolare van Marina Grande naar de Piazza Umberto I in Capri Funicolare al Castellaccio, Zecca-Righi, Genua Funicolare di Monte Galletto, Genua (moderne combinatie van kabeltrein en lift) Funicolare Campo dei Fiori, Varese Funicolare naar de oude stad van Bergamo Tram van Opicina in Triëst Funicolare Montecatini Alto Kabelspoorweg Como-Brunate Funicolare di Mondovì Funicolare Orvieto
Japan Otokoyama-kabelbaan in de stad Yawata (Kyoto)
Litouwen Kaunas, twee kabeltreinen
Luxemburg Luxemburg (stad) tussen het spoorwegstation Station Pfaffenthal-Kirchberg en het trameindpunt Rout Bréck-Pafendall
Nieuw-Zeeland Wellington, Kelburn Cable Car
Noorwegen Fløibanen in Bergen
Oekraïne Kiev, tussen de wijk Podil en de bovenstad (zie: Kabelspoorweg van Kiev) Odessa, Potjomkin Funicular langs de Potjomkin trappen
Oostenrijk Axamer Lizum, Olympiabahn Badhofgastein, Schlossalmbahn Ellmau, Hartkaiserbahn, gesloten en vervangen door een gondel. Graz, Schlossbergbahn Güssing, Burg Güssing Heiligenblut, Großglockner Gletscherbahn Hochosterwitz, Kasteel Hochosterwitz Innerfragant, Mölltaler Gletscher Express Innsbruck, Berg Isel Skisprung-Stadion Innsbruck, Hungerburgbahn Kaprun, Gletscherbahn 2, gesloten sinds een zwaar ongeval in 2000 Kaprun, Gletscher-Shuttle Kolbnitz, Kreuzeckbahn Kolbnitz, Reisseckbahnen Pitztal, PitzExpress, Pitztaler Gletscherbahnen Salzburg, Festungsbahn Seefeld in Tirol, Bergbahnen Rosshütte Serfaus, Dorfbahn Serfaus Sölden, Zentrum Shuttle Spital am Phyrn, Wurzeralmbahn Zauchensee, Weltcup Express
Portugal Braga, Elevador do Bom Jesus Lissabon, Ascensor da Bica, kabelspoorweg die als een tram op straat rijdt Lissabon, Ascensor da Glória, kabelspoorweg die als een tram op straat rijdt Lissabon, Ascensor da Lavra, kabelspoorweg die als een tram op straat rijdt Lissabon, Elevador da Graça, kabelspoorweg die als een tram op straat rijdt Nazaré tussen de plaats en de heuveltop O Sitio Porto, Funicular dos Guindais Viana do Castelo (stad), Elevador de Santa Luzia
Rusland Sotsji Vladivostok
Slovenië Grajska Tirna Vzpenjaca Ljubljana
Slowakije Stary Smokovec - Hrebienok (Vysoké Tatry)
Spanje Funicular del Tibidabo (Barcelona) Funicular de Vallvidrera (Barcelona) Funicular del Montjuic (Barcelona) Funicular de Gelida (tussen Barcelona en Tarragona) Funicular de Larreineta (Baskenland) Funicular de San Sebastian Funicular de Bulnes (Asturië)
Tsjechië Kabelspoorweg van Petřín (Praag) Diana (Karlsbad)
Turkije Kabataş - Taksim Füniküler Hattı (Istanbul) Rumeli Hisarüstü - Aşiyan Füniküler Hattı (Istanbul) Tünel (Istanbul)
Verenigd Koninkrijk Cain Gorm, in de Schotse Hooglanden Great Orme Tramway Llandudnos, Wales Lynton-Lynmouth Cliff Railway, een van de laatste waterballastbanen ter wereld Kabelspoorweg in Bridgnorth De Shipley Glen Tramway bij Saltaire. Waarschijnlijk de enige kabelbaan met 508 mm. spoorbreedte.
Verenigde Staten Kabeltram van San Francisco Kabelspoorweg naast de Royal Gorge Bridge van de rand naar de bodem van de kloof, Cañon City, Colorado
Zweden Skansens bergbana
Zwitserland Bergbahn Lauterbrunnen-Mürren BLM Bergbahn Rheineck–Walzenhausen RhW Braunwaldbahn BrB Drahtseilbahn Interlaken-Heimwehfluh DIH Drahtseilbahn Marzili-Stadt Bern DMB Harderbahn HB Metro Alpin in Saas-Fee Chemin de fer Les Avants - Sonloup LAS Niesenbahn NB Reichenbachfall-Bahn RfB Seilbahn Mürren-Allmendhubel SMA Stanserhorn-Bahn SthB Chemin de fer funiculaire Territet-Glion TG Chemin de fer funiculaire Vevey-Chardonne-Mont-Pèlerin VCP Polybahn VBZ Seilbahn Rigiblick VBZ
Zie ook Kabeltram Kabelbaan Tandradspoorweg Waterballastbaan People mover Gondel (cabine)
Externe links www.standseilbahn.de Standseilbahn www.funimag.com Funimag www.funicolarecomo.it Funicolare Como-Brunate Meißen Japanse kabeltrein met uitleg van speciale wissel, Japans, vanaf ~23 minuten
Kabelspoorweg Categorie:Liftsysteem