Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Alkmaar (1850-1888) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Alkmaar in de periode 1850-1888.
Het kiesdistrict Alkmaar was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd in 1850 gewijzigd bij de invoering van de Kieswet. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Akersloot, Alkmaar, Assendelft, Bergen, Beverwijk, Callantsoog, Castricum, Den Helder, Egmond aan Zee, Egmond-Binnen, Harenkarspel, Heemskerk, Heiloo, Koedijk, Koog aan de Zaan, Krommenie, Limmen, Oudorp, Petten, Schagen, Schoorl, Sint Maarten, Terschelling, Texel, Uitgeest, Velsen, Vlieland, Warmenhuizen, Westzaan, Wieringen, Wieringerwaard, Wijk aan Zee en Duin, WimmenumDe gemeente is opgeheven in 1857., Wormerveer, Zaandam, Zaandijk en Zijpe.
In 1858 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeenten Beverwijk, Velsen en Wijk aan Zee en Duin werden toegevoegd aan het kiesdistrict Haarlem.
In 1864 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Assendelft, Koog aan de Zaan, Westzaan, Wormerveer, Zaandam en Zaandijk werden toegevoegd aan het kiesdistrict Haarlem. Tevens werd een gedeelte van het kiesdistrict Hoorn (de gemeenten Barsingerhorn, Broek op Langedijk, Heerhugowaard, Nieuwe Niedorp, Noord-Scharwoude, Oterleek, Oude Niedorp, Oudkarspel, Schermerhorn, Sint Pancras, Ursem, Winkel en Zuid-Scharwoude) toegevoegd aan het kiesdistrict Alkmaar.
In 1869 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeenten Heemskerk, Krommenie en Uitgeest werden toegevoegd aan het kiesdistrict Haarlem en de gemeente Ursem aan het kiesdistrict Hoorn. Tevens werd een gedeelte van het kiesdistrict Hoorn (de gemeente Zuid- en Noord-Schermer) toegevoegd aan het kiesdistrict Alkmaar.
In 1878 werd de indeling van het kiesdistrict wederom gewijzigd. De gemeente Anna Paulowna werd toegevoegd aan het kiesdistrict Alkmaar.De gemeente was in 1870 ingesteld als afsplitsing van de gemeente Zijpe na inpoldering van de Anna Paulownapolder.
Het kiesdistrict Alkmaar was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde twee leden af naar de Tweede Kamer. Om de twee jaar trad een van de leden af; er werd dan een periodieke verkiezing gehouden voor de vrijgevallen zetel. Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer twee stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.
Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.
27 augustus 1850 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer na inwerkingtreding van de Kieswet.
27 augustus Kiesgerechtigden 2.833 Opkomst 1.977 Geldige stemmen 3.922 Blanco stemmen 20 Kiesdrempel 981 Kandidaten H.J. SmitSmit was aftredend Kamerlid voor het in 1850 opgeheven kiesdistrict Zaandam, dat gedeeltelijk werd toegevoegd aan het kiesdistrict Alkmaar. 1.566 S.A. de MoraazAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Alkmaar. 1.275 C. van Foreest 685 W.J.C. Waterschoot van der Gracht 255
8 juni 1852 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 2.801 Opkomst 1.267 Geldige stemmen 1.254 Blanco stemmen 0 Kandidaten H.J. Smit 864 C. van de Stadt 170 G. Groen van Prinsterer 80
29 juni 1852 Hendrik Smit, gekozen bij de verkiezingen van 8 juni 1852, nam zijn benoeming niet aan vanwege zijn benoeming als burgemeester van Zaandam. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een naverkiezing gehouden.
29 juni Kiesgerechtigden 2.801 Opkomst 1.440 Geldige stemmen 1.430 Blanco stemmen 3 Kandidaten J.J. Rochussen 723 E.J.H. Borret 317 C. Sandenbergh Matthiessen 95 M. Salvador 54 J. Donker 52 J.C. Rijk 41 G.A. Fokker 31
17 mei 1853 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden in verband met een regeringscrisis over het herstel van de bisschoppelijke hiërarchie.
17 mei Kiesgerechtigden 2.848 Opkomst 1.961 Geldige stemmen 3.897 Blanco stemmen 11 Kiesdrempel 974 Kandidaten J.J. Rochussen 1.506 C. van Foreest 1.293 S.A. de Moraaz 612 J.R. Thorbecke 412
13 juni 1854 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 2.848 Opkomst 1.213 Geldige stemmen 1.204 Blanco stemmen 9 Kandidaten J.J. Rochussen 889 S.A. de Moraaz 280
10 juni 1856 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni 24 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.908 2.908 Opkomst 1.443 2.032 Geldige stemmen 1.430 2.020 Blanco stemmen 7 8 Kandidaten C. van Foreest 625 1.061 A.S. van Nierop 642 959 L. Metman 122
17 maart 1857 Jan Rochussen, gekozen bij de verkiezingen van 13 juni 1854, trad op 28 januari 1857 af omdat hij niet in conflict wenste te komen met de door hem gesteunde minister van Koloniën. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
17 maart 31 maartOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.908 2.908 Opkomst 1.331 1.743 Geldige stemmen 1.321 1.733 Blanco stemmen 3 6 Kandidaten K.A. Poortman 370 888 R.J. Schimmelpenninck 606 845 L. Metman 236 F.A. van Hall 86
8 juni 1858 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 2.962 Opkomst 1.095 Geldige stemmen 1.076 Blanco stemmen 7 Kandidaten K.A. Poortman 700 W.L.F.C. van Rappard 318 F. Sieuwerts 31
12 juni 1860 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni 26 juni Kiesgerechtigden 2.871 2.871 Opkomst 1.103 1.551 Geldige stemmen 1.091 1.545 Blanco stemmen 5 1 Kandidaten C. van Foreest 525 862 P. Blussé van Oud-Alblas 507 683 J.L. Kikkert 45
10 juni 1862 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni Kiesgerechtigden 3.138 Opkomst 1.176 Geldige stemmen 1.171 Blanco stemmen 2 Kandidaten K.A. Poortman 606 J.J. Rochussen 288 J.L. Kikkert 251
14 juni 1864 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
14 juni Kiesgerechtigden 2.969 Opkomst 1.260 Geldige stemmen 1.223 Blanco stemmen 7 Kandidaten C. van Foreest 643 M.J. de Lange 249 J.L. Kikkert 188 R.C. Sloos 80
12 juni 1866 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 3.036 Opkomst 1.126 Geldige stemmen 1.117 Blanco stemmen 4 Kandidaten N. Olivier 593 J.D. van Herwerden 446
30 oktober 1866 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat deze een motie had aangenomen waarin het kabinetsbeleid op het gebied van Koloniën werd afgekeurd.
30 oktober Kiesgerechtigden 3.036 Opkomst 2.264 Geldige stemmen 4.498 Blanco stemmen 26 Kiesdrempel 1.125 Kandidaten C. van Foreest 1.387 E.H. s'Jacob 1.204 W. van der Kaay 996 N. Olivier 847
22 januari 1868 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.Nadat de begroting voor Buitenlandse Zaken door de Tweede Kamer verworpen was, bood het kabinet-Van Zuylen van Nijevelt zijn ontslag aan. Hierop ontbond de Koning de Tweede Kamer.
22 januari 4 februariOmdat niet het vereiste aantal kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.232 3.232 Opkomst 2.073 2.507 Geldige stemmen 4.125 2.496 Blanco stemmen 11 8 Kiesdrempel 1.031 1.248 Kandidaten J.L. de Bruijn Kops 1.060 C. van Foreest 998 1.444 W. van der Kaay 994 1.052 E.H. s'Jacob 930 N. Olivier 104
8 juni 1869 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 3.051 Opkomst 2.333 Geldige stemmen 2.323 Blanco stemmen 1 Kandidaten W.J. Knoop 1.212 C. van Foreest 1.106
16 augustus 1870 Willem Knoop, gekozen bij de verkiezingen van 8 juni 1869, trad op 5 juli 1870 af omdat hij als officier in actieve dienst trad naar aanleiding van de mobilisatie met betrekking tot de Frans-Duitse Oorlog.De vigerende wetgeving vereiste het aftreden van een lid van het parlement bij een aantal benoemingen. Het aftredende parlementslid was terstond herkiesbaar. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
16 augustus 30 augustus Kiesgerechtigden 3.154 3.154 Opkomst 1.771 2.344 Geldige stemmen 1.760 2.333 Blanco stemmen 6 7 Kandidaten C. van Foreest 878 1.191 W.J. Knoop 878 1.140
25 oktober 1870 Cornelis van Foreest, gekozen bij de verkiezingen van 16 augustus 1870, trad op 3 oktober 1870 af.Van Foreest trad af om zodoende W.J. Knoop de kans te geven zich opnieuw kandidaat te stellen. Knoop maakte daarvan geen gebruik, omdat hij niet afhankelijk wilde zijn van een 'gunst' van Van Foreest. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
25 oktober 1870 Kiesgerechtigden 3.154 Opkomst 2.020 Geldige stemmen 2.011 Blanco stemmen 7 Kandidaten C. van Foreest 1.083 H.G.C.L. Janssens 914
13 juni 1871 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 3.215 Opkomst 2.256 Geldige stemmen 2.247 Blanco stemmen 6 Kandidaten J.L. de Bruijn Kops 1.254 R.J. Schimmelpenninck 978
10 juni 1873 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni Kiesgerechtigden 3.330 Opkomst 2.472 Geldige stemmen 2.463 Blanco stemmen 3 Kandidaten C. van Foreest 1.270 W. van der Kaay 1.162
8 juni 1875 (tussentijds) Cornelis van Foreest, gekozen bij de verkiezingen van 10 juni 1873, overleed op 22 mei 1875. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
8 juni Kiesgerechtigden 3.514 Opkomst 2.794 Geldige stemmen 2.779 Blanco stemmen 4 Kandidaten W. van der Kaay 1.718 D.C.A. van Hogendorp 865 B.J.L. de Geer van Jutphaas 169
8 juni 1875 (periodiek) De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 3.514 Opkomst 2.795 Geldige stemmen 2.791 Blanco stemmen 3 Kandidaten J.L. de Bruijn Kops 1.729 F. de Casembroot 862 A.F. de Savornin Lohman 168
12 juni 1877 (tussentijds)