thumb|Gebroken Fronten door Paul de Nooijer (Wanddecoratie in Hoorn) Paul de Nooijer (Eindhoven, 15 juni 1943 – Baarsdorp, 12 december 2025) was een Nederlands fotograaf en cineast.
De Nooijer bewoog zich op het gebied van het surrealisme, magisch realisme en fantastische kunst. Zijn eclectische benadering, absurdistische humor en spot met de conventionele waarneming maakten hem tot voorloper en inspirator van de Nederlandse geënsceneerde fotografie van de jaren tachtig.Monografie Paul de Nooijer, Ed van der Elsken liet zijn waardering voor zijn werk blijken met de leus "Niets is mooier dan een De Nooijer".Dijksterhuis, E. (2025) Paul de Nooijer (1943-2025), Filmkrant, 15 december. (geraadpleegd: 17 juni 2026)
Biografie Toen Paul een jaar of tien was, deed een tentoonstelling van magisch realisten in het Van Abbemuseum hem beseffen dat hij kunstenaar wilde worden.Het laatste kunstje van Paul de Nooijer. Eindhovens Dagblad, 6 januari 2012 Zijn belangstelling voor fotografie werd gewekt toen hij op 15-jarige leeftijd een camera kreeg. De Nooijer volgde van 1960 tot 1965 een opleiding tot industrieel ontwerper aan de Akademie voor Industriële Vormgeving Eindhoven. Hij was een leerling van Frans Zwartjes, die hem aanmoedigde met fotografie te gaan experimenteren en samen met hem maakte hij later ook zijn eerste film.Moving Stills (1972). IMDB. Geraadpleegd op 17 maart 2022 Aanvankelijk verdiende hij de kost als reclamefotograaf – hij leerde het vak bij De Gruyter – en kreeg hij bij enkele opdrachtgevers de ruimte om zijn persoonlijke stijl te ontwikkelen. In 1974 won hij voor zijn fotomontages de Grand Prix internationale de la recherche photographique, en die buitenlandse belangstelling leidde ertoe dat hij in Nederland bekendheid kreeg. Een tentoonstelling in de Canon Photo Gallery in Amsterdam volgde. Tot omstreeks 1976 maakte De Nooijer vooral fotomontages met verwarrende perspectivische vertekeningen. Vanaf 1976 waren dat directe opnamen van in scène gezette handelingen, vaak met zijn vrouw en zijn zoontje als model. Hij maakte ook monumentale fotowanden voor openbare gebouwen. In deze fotowanden speelde hij met tijd, ruimte en werkelijkheidsbeleving.Nooijer, Paul de. Kunstmakelaardij Metzemaekers. Geraadpleegd op 17 maart 2022
Vanaf de jaren tachtig verschoof zijn belangstelling naar videoclips. Daarnaast maakte hij ook korte films als Stop Action Faces (1993) over aids en The Greenhouse Effect (1992) over het milieu, vaak met stop-motiontechniek, en de speelfilm Exit (1997).Paul de Nooijer. IMDB. Geraadpleegd op 17 maart 2022 Een van zijn korte films, Stripshow 1850 (2004), waarin een jongen en een meisje in klederdracht zich ontkleden, leidde tot protest van de SGP.
Van 1978 tot 1989 was hij leraar aan de Academie voor Beeldende Vorming (Tilburg) en vervolgens tot 1991 docent film aan de Fachhochschule Wùrzburg-Schweinfurt.
Vanaf 1987 maakte hij veel werk in samenwerking met zijn zoon en fotograaf Menno de Nooijer. Zijn vrouw Françoise Neeteson trad op als producent en acteur of model in de films en foto’s.
In 2021 evalueerden Paul de Nooijer, zijn echtgenote Françoise en hun zoon Menno de Nooijer hun bijna vier decennia durende artistieke samenwerking. Dit resulteerde in de publicatie van Is Heaven Red?, een oeuvreboek fotografie, en de productie van vier nieuwe korte films, waaronder Is Heaven Blue?
Na verloop van tijd werd het echter duidelijk dat het trio zijn samenwerking moest beëindigen. Paul de Nooijer werd geconfronteerd met prostaatkanker en zijn vrouw ondervond de onvermijdelijke effecten van het ouder worden. De korte film Is Heaven Blue? #2, een werk doordrenkt met melancholie, markeerde het definitieve slot.Tegenstroom Film Festival 2024
Zijn archief is in beheer bij de Stichting Fonds voor beeldende kunsten, vormgeving en bouwkunst, nu het Mondriaan Fonds.
De Nooijer woonde in Zeeland en overleed in december 2025 op 82-jarige leeftijd.Fotograaf en filmmaker Paul de Nooijer overleden
Tentoonstellingen (selectie) Solotentoonstellingen 1974: Canon Photo Gallery, Amsterdam 1977: Van Abbemuseum, Eindhoven 1978: Photo Art Basel, Basel 1981: Galerie Pennings, Eindhoven 1983: Kijkhuis, Den Haag 1989: Centre Georges Pompidou, Galerie du Forum, Parijs
Groepstentoonstellingen 1968: Stedelijk van Abbemuseum, Eindhoven, Vijfjaarlijkse 1973: Stedelijk Museum, Amsterdam, Raamwerk 1977: Nederlandse Kunststichting, Amsterdam, Op de foto 1979: Stedelijk Museum, Schiedam, Aspekten hedendaagse fotografie 1980: Centre Georges Pompidou, Parijs, Instantanés 1983: Theatre Antique, Arles, Le Fantastique/Fantastic in Photography
Werk in openbare collecties (selectie) Museum of Contemporary Photography, Chicago Van Abbemuseum, Eindhoven Groninger Museum, Groningen Prentenkabinet Universiteitsbibliotheek, Leiden American Federation of Art, New York Centre Georges Pompidou, Parijs
Prijzen (selectie) 1968: Gemeentelijke aanmoedigingsprijs, Eindhoven 1974: Grand Prix International de la Recherche Photographique, Royan 1988: Capi-Lux Alblas Prijs 1987, Amsterdam 2021: zijn foto De grasstrijker werd opgenomen in de Eregalerij van de Nederlandse fotografie van het Nederlands Fotomuseum.Zeeuwse kunstenaar in canon van Nederlandse fotografie: ‘Mooi, maar ik heb de foto niet gemaakt’. PZC, 9 juni 2021De grasstrijker. PZC, 9 juni 2021
Externe link De+Nooijer
Categorie:Nederlands fotograaf Categorie:Filmmaker Categorie:Nederlands videokunstenaar