Olha Joelianivna Kobyljanska (Oekraïens: Ольга Юліанівна Кобилянська) (Gura Humorului (Oostenrijk-Hongarije), 27 november 1863 - Tsjernivtsi (indertijd Roemenië), 21 maart 1942) was een Oekraïense modernistische schrijfster en feministe.
Biografie Kobyljanska werd geboren in Gura Humorului, in de regio Boekovina. Ze was de vierde van in totaal zeven kinderen en stamde via haar vader af van de Oekraïense adel uit Centraal-Oekraïne. Haar moeder was Duits, gepoloniseerd (de Poolse taal en cultuur eigen gemaakt) en Grieks-katholiek gedoopt. Via haar moeder was Kobyljanska verwant aan de Pruisische dichter, toneelschrijver en priester Zacharias Werner.
Kobyljanska was voornamelijk autodidact en ontving slechts vier jaar formeel onderwijs in de Duitse taal. Ze schreef haar eerste werken in het Duits. Daarnaast sprak ze zowel Oekraïens als Pools. Toen ze vijf jaar was verhuisde het gezin naar Suceava, waar Kobyljanska's vader werk had gevonden. In 1889 verhuisde ze naar het landgoed van haar moeders ouders in het dorp Dymka (tegenwoordig gelegen in de oblast Tsjernivtsi).
Twee jaar later vertrok Kobyljanska naar Tsjernivtsi, waar ze verschillende feminsten ontmoette. In 1894 was ze een van de initiatiefnemers van de Vereniging van Roetheense Vrouwen in Boekovina, waarvan ze in de brochure schreef over het idee van de feministische beweging. Een van haar meest prominente werken waarin ze haar politieke en sociale opvattingen vastlegde, was de roman Tsarivna (Царівна; 'Prinses'), die in 1896 verscheen.
In diezelfde periode schreef ze ook het korte verhaal Arystokratka (Аристократка; 'Edelvrouw'), dat als baanbrekend gold. Het gaat namelijk over de liefde tussen personen van hetzelfde geslacht en was deels gebaseerd op Kobyljanska's eigen ervaringen. Immers, door de jaren heen had Kobyljanska romantische dan wel seksuele relaties met zowel mannen als vrouwen.
Haar werken staan bekend om hun impressionistische, lyrische beschrijvingen van de natuur en subtiele psychologische portretten, waarvoor Kobyljanska zich liet inspireren door George Sand en Friedrich Nietzsche. In veel van haar verhalen verbeeldde ze de strijd tussen goed en kwaad en de mystieke kracht van de natuur, predestinatie, magie en het irrationele.
In totaal verschenen er circa vijftig boeken en korte verhalen van haar hand. Deze werken zijn in veelvoud gepubliceerd en in verschillende talen vertaald.
In het gebouw waar ze in Tsjernivtsi woonde, werd in 1944 een literair herdenkingsmuseum geopend. In 1973 werd er in Dymka eveneens een museum geopend ter nagedachtenis van Kobyljanska.
Seksualiteit
Er bestaat een uitgebreide literaire discussie over de seksualiteit van Olha Kobyljanska, met name over haar relatie met Lesja Oekrajinka. De twee vrouwen begonnen in 1891 brieven te wisselen en na een ontmoeting in Tsjernivtsi in 1901 begonnen ze elkaar intieme brieven te schrijven. Lesja Oekrajinka kwam na de dood van Siarhej Miaržynski (3 maart 1901) dichter bij Kobyljanska te staan, in een tijd dat Kobyljanska te maken had met een afwijzing door Osyp Makovei, die geen interesse had in een huwelijk. In haar brieven aan Olha sprak Lesja regelmatig uit hoeveel ze aan haar dacht, van haar hield, met haar wilde praten en haar zachtjes wilde aanraken en strelen.
Hoewel Olha's brieven aan Lesja niet bewaard zijn gebleven, bevestigde Lesja's moeder Olena Ptsjilka in een brief aan Olha (die haar een rouwbrief had gestuurd nadat Lesja in 1913 was overleden) dat Olha waarschijnlijk soortgelijke gevoelens en gedachten voor Lesja had gehad: "Ja, ik weet dat je haar niet alleen bewonderde als een getalenteerd schrijfster, maar haar ook persoonlijk liefhad. Zij hield ook veel van jou, er was een ware geestelijke band tussen jullie."
Galerij
Bibliografie (een kleine selectie) 1886: Ljoedyna (Людина; 'Man') 1896: Tsarivna (Царівна; 'Prinses') 1896: Arystokratka (Аристократка; 'Edelvrouw') 1898: Pokora (Покора; 'Gehoorzaamheid') 1901: Zemlja (Земля; 'Aarde') 1903 Nekulturna novelia 1905: Nioba (Ніоба; 'Niobium') 1917: Joeda (Юда; 'Judas') 1922 "Za hotar". Oopovidania iz selskoho zhytia 1922 Snytsia. Noveli i narysy
Categorie:Oekraïens schrijver Categorie:Oekraïens feminist