Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Winschoten (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Winschoten in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Winschoten was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887; tevens werd het kiesdistrict toen omgezet in een enkelvoudig district.Een enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Beerta, Bellingwolde, Finsterwolde, Midwolda, Nieuweschans, Nieuwolda, Noordbroek, Scheemda, Termunten, Wedde, Winschoten en Zuidbroek.

Het kiesdistrict Winschoten vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart 20 maartOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.022 3.022 Opkomst 2.525 In de stembus werden 2.560 stembriefjes aangetroffen.2.550 Geldige stemmen 2.517 2.552 Blanco stemmen 5 8 Kandidaten D. de Ruiter Zijlker 985 1.423 D.R. Mansholt 992 1.129 P. Dijkhuis 512

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni 23 juni Kiesgerechtigden 3.076 3.076 Opkomst 2.240 2.542 Geldige stemmen 2.232 2.529 Blanco stemmen 6 10 Kandidaten B.L. Tijdens 725 1.514 D. de Ruiter ZijlkerAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Winschoten. 920 1.015 A. Brummelkamp 292 D.R. Mansholt 265

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat een conflict was ontstaan tussen de Kamer en de regering.

10 april Kiesgerechtigden 3.020 Opkomst 1.137 Geldige stemmen 1.110 Blanco stemmen 22 Kandidaten B.L. Tijdens 995 D.R. Mansholt 33

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni 25 juni Kiesgerechtigden 6.090 6.090 Opkomst 4.342 3.882 Geldige stemmen 4.281 3.882 Blanco stemmen 61 0 Kandidaten P.J. Troelstra 1.216 2.276 D. Bos 1.415 1.606 B.L. Tijdens 1.032 A. Wiersinga 618

27 juli 1897 Pieter Jelles Troelstra was bij de verkiezingen van 15 en 25 juni 1897 gekozen in drie kiesdistricten, Leeuwarden, Tietjerksteradeel en Winschoten. Hij opteerde voor Tietjerksteradeel, als gevolg waarvan in Winschoten een naverkiezing gehouden werd.

27 juli 3 augustus Kiesgerechtigden 6.090 6.090 Opkomst 3.908 4.469 Geldige stemmen 3.875 4.402 Blanco stemmen 33 67 Kandidaten B.L. Tijdens 1.208 2.233 H.H. van Kol 1.181 2.169 C.V. Gerritsen 1.050 P. Dijkhuis 436

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni 27 juni Kiesgerechtigden 6.004 6.004 Opkomst 3.950 4.637 Geldige stemmen 3.883 4.599 Blanco stemmen 67 38 Kandidaten D. Bos 1.314 2.495 H.H. van Kol 1.254 2.104 J.C. Wirtz 697 B.L. Tijdens 335 E. Brader 283

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni Kiesgerechtigden 6.877 Opkomst 4.435 Geldige stemmen 4.332 Blanco stemmen 103 Kandidaten D. Bos 2.396 J.F. Heemskerk 999 H.J. Kenter 873 H. Thoden van Velzen 64

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni 23 juni Kiesgerechtigden 7.175 7.175 Opkomst 4.301 4.602 Geldige stemmen 4.225 4.559 Blanco stemmen 76 43 Kandidaten D. Bos 2.032 3.309 J.F. Heemskerk 1.174 1.250 H.J. Kenter 1.019

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni 25 juni Kiesgerechtigden 8.016 8.016 Opkomst 5.772 5.745 Geldige stemmen 5.708 5.709 Blanco stemmen 64 36 Kandidaten D. Bos 2.396 3.172 L.M. Hermans 2.303 2.537 F.G. Petersen 1.009

17 juni 1916 Dirk Bos, gekozen bij de verkiezingen van 17 en 25 juni 1913, overleed op 6 mei 1916. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

17 juni Kiesgerechtigden 8.858 Opkomst 6.204 Geldige stemmen 6.160 Blanco stemmen 44 Kandidaten E.A. van Beresteijn 3.384 K. Stenhuis 2.776

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 8.982 Kandidaten E.A. van Beresteijn

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Van Beresteijn was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Winschoten. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Oldambt Winschoten 1888