Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Zaandam (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Zaandam in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Zaandam was eerder ingesteld geweest in de periode 1848-1850. Het kiesdistrict werd opnieuw ingesteld na de grondwetsherziening van 1887. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Broek in Waterland, Buiksloot, Graft, Ilpendam, Jisp, Koog aan de Zaan, Landsmeer, Nieuwendam, Oostzaan, Ransdorp, De Rijp, Wijdewormer, Wormer, Wormerveer, Zaandam, Zaandijk en Zuid- en Noord-Schermer.

Het kiesdistrict Zaandam vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 3.481 Opkomst 2.466 Geldige stemmen 2.456 Blanco stemmen 3 Kandidaten W. de MeijierDe Meijier was aftredend Kamerlid voor Haarlem, waarvan het kiesdistrict Zaandam in 1888 een afsplitsing was. 1.462 T. Heemskerk 745 V. Bruinsma 203

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni 23 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.711 3.711 Opkomst 2.444 2.838 Geldige stemmen 2.434 2.818 Blanco stemmen 8 14 Kandidaten W. de MeijierAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Zaandam. 1.180 1.704 W. Bax 613 1.113 J.C. von Briel Sasse 321 H.J.A.M. Schaepman 258 L. Lindeboom 55

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat een conflict was ontstaan tussen de Kamer en de regering.

10 april Kiesgerechtigden 3.755 Opkomst 2.672 Geldige stemmen 2.649 Blanco stemmen 16 Kandidaten K. de Boer 1.533 W. de Meijier 1.105

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 7.524 Opkomst 5.875 Geldige stemmen 5.711 Blanco stemmen 164 Kandidaten K. de Boer 3.768 J. Windhouwer 1.045 G.C. Kamphuis 657 H. Verkouteren 241

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni 27 juni Kiesgerechtigden 7.289 7.289 Opkomst 5.032 4.906 Geldige stemmen 4.941 4.865 Blanco stemmen 91 41 Kandidaten K. de Boer 2.203 3.025 M. Mendels 1.428 1.840 J.H. Feringa 847 F.J.A.M. Wierdels 463

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni 28 juni Kiesgerechtigden 8.980 8.980 Opkomst 6.993 6.988 Geldige stemmen 6.902 6.931 Blanco stemmen 91 57 Kandidaten K. de Boer 2.609 4.135 M. Mendels 2.392 2.796 J. Windhouwer 1.901

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni 23 juni Kiesgerechtigden 10.269 10.269 Opkomst 8.413 8.244 Geldige stemmen 8.323 8.171 Blanco stemmen 90 73 Kandidaten J.E.W. Duijs 3.456 4.158 H.J.C. van Tienen 2.571 4.013 L.F. Duymaer van Twist 2.296

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni 25 juni Kiesgerechtigden 12.441 12.441 Opkomst 11.112 9.255 Geldige stemmen 11.011 9.150 Blanco stemmen 101 105 Kandidaten J.E.W. Duijs 5.389 5.495 J. Limburg 3.073 3.655 J.A. de Wilde 2.549

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 13.608 Opkomst 5.205 Geldige stemmen 5.056 Blanco stemmen 149 Kandidaten J.E.W. Duijs 4.011 L.L.H. de Visser 1.045

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Zaandam. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Zaanstad Categorie:Politiek in Zaanstad Zaandam 1888