Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Zevenbergen (1878-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Zevenbergen in de periode 1878-1918.De verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Zevenbergen was eerder ingesteld geweest in de periode 1848-1850. Het kiesdistrict werd opnieuw ingesteld na een wijziging van de Kieswet in 1878. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Besoijen, Capelle, Dinteloord en Prinsenland, Drongelen, Haagoort, Gansoijen en Doeveren, Dussen, Munster en Muilkerk, Fijnaart en Heijningen, Geertruidenberg, 's-Gravenmoer, Hooge en Lage Zwaluwe, Klundert, Made en Drimmelen, Meeuwen, Hill en Babyloniënbroek, Raamsdonk, Sprang, Vrijhoeve-Capelle, Waspik, Willemstad en Zevenbergen.

In 1888 werd de indeling van het kiesdistrict gewijzigd. De gemeente 's-Gravenmoer werd toegevoegd aan het kiesdistrict Oosterhout en de gemeenten Besoijen, Capelle, Drongelen, Haagoort, Gansoijen en Doeveren, Dussen, Munster en Muilkerk, Meeuwen, Hill en Babyloniënbroek, Sprang, Vrijhoeve-Capelle en Waspik aan het kiesdistrict Waalwijk. Tevens werd een gedeelte van het kiesdistrict Breda (de gemeenten Oud- en Nieuw-Gastel, Oudenbosch en Standdaarbuiten) toegevoegd aan het kiesdistrict Zevenbergen.

Het kiesdistrict Zevenbergen was in dit tijdvak een enkelvoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde per zittingsperiode van vier jaar één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

26 februari 1878 De verkiezingen werden gehouden vanwege de instelling van het kiesdistrict.

26 februari 12 maartOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 2.044 2.044 Opkomst 1.520 1.528 Geldige stemmen 1.508 1.499 Blanco stemmen 3 24 Kandidaten J.H.A. Diepen 703 754 R. van de Werk 361 745 T.C.L. Wijnmalen 337 A. Sassen 102

23 april 1878 J.H.A. Diepen was gekozen bij de verkiezingen van 26 februari en 12 maart 1878. Hij werd echter niet toegelaten als lid van de Tweede Kamer vanwege geconstateerde onregelmatigheden bij deze verkiezingen. Daarom werd een naverkiezing gehouden.

23 april 7 mei Kiesgerechtigden 2.044 2.044 Opkomst 1.689 1.732 Geldige stemmen 1.684 1.715 Blanco stemmen 4 16 Kandidaten R. van de Werk 549 901 J.H.A. Diepen 650 814 T.C.L. Wijnmalen 476

14 juni 1881 De verkiezingen werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van het gekozen lid.

14 juni 28 juni Kiesgerechtigden 2.134 2.134 Opkomst 1.656 1.767 Geldige stemmen 1.641 1.732 Blanco stemmen 15 31 Kandidaten R. van de WerkAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Zevenbergen. 627 893 L. van Rijckevorsel 612 838 C.N. Tieleman 376

24 juni 1884 Roeland van de Werk, gekozen bij de verkiezingen van 14 juni 1881, trad op 28 mei 1884 af vanwege zijn benoeming als raadsheer bij het Gerechtshof in Amsterdam.De vigerende wetgeving vereiste het aftreden van een lid van het parlement bij een aantal benoemingen. Het aftredende parlementslid was terstond herkiesbaar. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

24 juni 8 juli Kiesgerechtigden 2.155 2.155 Opkomst 1.165 1.570 Geldige stemmen 1.087 1.539 Blanco stemmen 66 27 Kandidaten A.P.R.C. van der Borch van Verwolde 509 910 R. van de Werk 519 629 H.M. Smits 29

28 oktober 1884 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.

28 oktober 11 november Kiesgerechtigden 2.155 2.155 Opkomst 1.596 1.676 Geldige stemmen 1.584 1.651 Blanco stemmen 11 25 Kandidaten A.P.R.C. van der Borch van Verwolde 531 838 C.J.A. Heydenrijck 587 813 R. van de Werk 460

15 juni 1886 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat het kabinet-Heemskerk Azn.zijn functie ter beschikking had gesteld.

15 juni Kiesgerechtigden 2.244 Opkomst 1.468 Geldige stemmen 1.448 Blanco stemmen 16 Kandidaten A.P.R.C. van der Borch van Verwolde 1.104 J.A. Loeff 315

1 september 1887 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.

1 september Kiesgerechtigden 2.219 Opkomst 992 Geldige stemmen 949 Blanco stemmen 43 Kandidaten A.P.R.C. van der Borch van Verwolde 891

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 3.058 Opkomst 2.472 Geldige stemmen 2.458 Blanco stemmen 12 Kandidaten J.P.T. van Nunen 1.483 A.P.R.C. van der Borch van Verwolde 682 J.S.P.W. Eerens 279

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 3.112 Opkomst 1.772 Geldige stemmen 1.760 Blanco stemmen 8 Kandidaten J.P.T. van Nunen 1.267 M. Tydeman 214 A.P.R.C. van der Borch van Verwolde 208 W.A.E. van der Borch 55

6 december 1892 Joannes van Nunen, gekozen bij de verkiezingen van 9 juni 1891, trad op 12 november 1892 af vanwege zijn vertrek naar Nederlands-Indië. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

6 december Kiesgerechtigden 3.113 Opkomst 1.070 Geldige stemmen 1.035 Blanco stemmen 26 Kandidaten E.A.M. van der Kun 900 T.L.M.H. Borret 56

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat een conflict was ontstaan tussen de Kamer en de regering.

10 april Kiesgerechtigden 3.003 Opkomst 1.468 Geldige stemmen 1.451 Blanco stemmen 16 Kandidaten E.A.M. van der Kun 1.007 G.W. Bruinsma 382 J. Geluk 35

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 6.414 Opkomst 4.736 Geldige stemmen 4.669 Blanco stemmen 67 Kandidaten E.A.M. van der Kun 3.234 A.P.R.C. van der Borch van Verwolde 600

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni Kiesgerechtigden 6.089 Kandidaten E.A.M. van der Kun

Van der Kun was de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni 28 juni Kiesgerechtigden 6.393 6.393 Opkomst 4.585 4.667 Geldige stemmen 4.513 4.623 Blanco stemmen 72 44 Kandidaten A.C.A. van Vuuren 1.325 2.328 W.H. Bogaardt 2.088 2.295 A.G.J. Mastboom 519

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni Kiesgerechtigden 7.101 Kandidaten A.C.A. van Vuuren

Van Vuuren was de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni Kiesgerechtigden 7.704 Kandidaten A.C.A. van Vuuren

Van Vuuren was de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 8.549 Kandidaten A.C.A. van Vuuren

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Van Vuuren was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Zevenbergen. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Moerdijk Categorie:Politiek in Moerdijk Zevenbergen 1878