Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Zutphen (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Zutphen in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Zutphen was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd gewijzigd na de grondwetsherziening van 1887; tevens werd het kiesdistrict toen omgezet in een enkelvoudig district.Een enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Brummen, Doesburg, Hengelo, Hummelo en Keppel, Steenderen, Vorden, Warnsveld en Zutphen.

Het kiesdistrict Zutphen vaardigde in dit tijdvak per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 3.612 Opkomst 3.247 Geldige stemmen 3.230 Blanco stemmen 11 Kandidaten D. Engelberts 1.733 S.M.S. de RanitzAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Zutphen. 1.481

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 3.820 Opkomst 3.450 Geldige stemmen 3.423 Blanco stemmen 19 Kandidaten H. Goeman Borgesius 1.788 D. Engelberts 1.579 T.K.J. van Nispen 46

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april Kiesgerechtigden 3.853 Opkomst 2.701 Geldige stemmen 2.671 Blanco stemmen 28 Kandidaten H. Goeman Borgesius 1.343 J.G. Gleichman 898 T. Heemskerk 387

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 6.922 Opkomst 6.149 Geldige stemmen 6.029 Blanco stemmen 120 Kandidaten H. Goeman Borgesius 3.283 H.W.C. de Jonge 2.293 H.H. van Kol 291 H. Verkouteren 162

17 augustus 1897 Hendrik Goeman Borgesius, gekozen bij de verkiezingen van 15 juni 1897, nam zijn benoeming niet aan vanwege zijn toetreding op 27 juli 1897 tot het na de verkiezingen geformeerde kabinet-Pierson. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een naverkiezing gehouden.

17 augustus Kiesgerechtigden 6.922 Opkomst 5.500 Geldige stemmen 5.439 Blanco stemmen 61 Kandidaten H. Goeman BorgesiusEerst bij de Grondwetsherziening van 1938 werd vastgelegd dat men niet tegelijkertijd lid van de Staten-Generaal en van de regering kon zijn. Voorheen was het wel gebruikelijk dat een tot minister benoemd kamerlid aftrad in zijn functie, maar het was niet verplicht. 3.365 T. Heemskerk 2.074

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni 27 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 6.368 6.368 Opkomst 5.016 5.404 Geldige stemmen 4.903 5.355 Blanco stemmen 113 49 Kandidaten H. Goeman Borgesius 2.200 2.874 R.P.J. Tutein Nolthenius 1.758 2.481 M.A. Brants 556 P.L. Tak 389

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni 28 juni Kiesgerechtigden 8.175 8.175 Opkomst 7.564 7.657 Geldige stemmen 7.480 7.613 Blanco stemmen 84 44 Kandidaten H. Goeman Borgesius 3.489 4.137 A.S. Talma 3.368 3.476 F. van der Goes 623

1 augustus 1905 Hendrik Goeman Borgesius was bij de verkiezingen van 16 juni 1905 gekozen in twee kiesdistricten, Enkhuizen en Zutphen. Hij opteerde voor Enkhuizen, als gevolg waarvan in Zutphen een naverkiezing gehouden werd.

1 augustus 8 augustus Kiesgerechtigden 8.175 8.175 Opkomst 6.839 6.868 Geldige stemmen 6.795 6.801 Blanco stemmen 44 67 Kandidaten F. Lieftinck 3.035 3.838 R.P.J. Tutein Nolthenius 2.835 2.963 W.P.G. Helsdingen 925

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni 23 juni Kiesgerechtigden 8.550 8.550 Opkomst 7.667 7.927 Geldige stemmen 7.573 7.874 Blanco stemmen 94 53 Kandidaten F. Lieftinck 3.402 4.140 A. van Heeckeren van Kell 3.572 3.734 F.M. Wibaut 599

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni 25 juni Kiesgerechtigden 9.043 9.043 Opkomst 8.279 8.253 Geldige stemmen 8.139 8.172 Blanco stemmen 140 81 Kandidaten F. Lieftinck 3.715 4.927 J.R. Snoeck Henkemans 3.355 3.245 F.M. Wibaut 1.069

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 9.096 Opkomst 3.601 Geldige stemmen 3.436 Blanco stemmen 165 Kandidaten F. Lieftinck 2.475 M.C. van Wijhe 961

24 juli 1917 Franciscus Lieftinck, gekozen bij de verkiezingen van 15 juli 1917, overleed op 7 juli 1917 voordat zijn installatie had plaatsgevonden. Als gevolg daarvan werd in Zutphen een naverkiezing gehouden.

24 juli Kiesgerechtigden 9.096 Kandidaten J. van Gilse

Van Gilse was de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

Opheffing De verkiezing van 24 juli 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Zutphen. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Zutphen Categorie:Politiek in Zutphen Zutphen 1888