Purmerend () is een gemeente in de regio Waterland in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente heeft op inwoners en een totale oppervlakte van , waarvan land en water.CSB StatLine - Opendata databank van het CBS
De gemeente Purmerend maakt deel uit van de Vervoerregio Amsterdam, waar met omliggende gemeenten afspraken worden gemaakt over zaken als infrastructuur en openbaar vervoer. De stad Purmerend is de hoofdplaats van de gemeente.
Geschiedenis De colleges van de gemeentes Purmerend en Beemster sloten op 4 september 2018 een bestuurlijk akkoord om per 1 januari 2022 te fuseren. In 2020 stelden de gemeenteraden het herindelingsadvies vast voor de nieuwe gemeente Purmerend. De definitieve zienswijze en het herindelingsadvies zijn in juni 2020 door Gedeputeerde Staten vastgesteld en vervolgens toegezonden aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het desbetreffend wetsvoorstel is op 11 februari 2021 aangenomen door de Tweede Kamer en op 25 mei 2021 door de Eerste Kamer.
In 2026 wordt de mogelijkheid van een fusie van de gemeenten Oostzaan, Landsmeer en Wormerland met Purmerend onderzocht.Overweldigende steun adviesraad Oostzaan voor PurmerendLandsmeer kiest voor Purmerend na tien jaar zoeken naar een fusiepartner: ‘We zetten nu de volgende stap’Collegeadvies 11 juni 2026: verken bestuurlijke toekomst met Purmerend
Geografie Plaatsen in de gemeente Naast de stad Purmerend omvat de gemeente de volgende plaatsen:
Dorpen: Purmer (gedeeld met de gemeenten Waterland en Edam/Volendam) Purmerbuurt (een kruispuntdorp in het oosten van de gemeente nabij het Purmerbos) Middenbeemster Noordbeemster Westbeemster Zuidoostbeemster
Buurtschappen: Arenberg Assummerbuurt De Blikken Schel De Zevenhuisjes Halfweg Het Hoekje Hoornsche Keet Klaterbuurt
Omliggende gemeenten
Politiek thumb|Stadhuis voordat de vijver in 2021 gedempt werd
Samenstelling gemeenteraad
De Purmerendse gemeenteraad heeft totaal 37 zetels, verdeeld over 11 politieke partijen. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1998:
+GemeenteraadszetelsPartij19982002200620102014201820212026 Stadspartij-Beemster Polder Partij (tot 2021: Stadspartij Purmerend) 4 5 2 3 8 6 9 7 GroenLinks-PvdA - - - - - - - 6 FVD - - - - - - 2 5 VVD 10 7 6 7 4 4 4 3 Partij voor Purmerend (tot 2026: PVV) - - - - - 3 2 3 D66 2 1 1 3 5 4 3 3 Ouderenpartij AOV Purmerend-Beemster (tot 2021: Ouderenpartij AOV Purmerend) 2 2 3 3 4 3 3 3 GBP - - - - - 1 2 PB21 - - - - - - 1 2 CDA 3 4 3 3 3 4 3 2 Lijst Melvin Smid - - - - - - - 1 PvdA 8 5 9 6 4 3 5 GroenLinks 4 3 2 2 2 4 3 Leefbaar Purmerend - 8 53331- SP - - 4 2 - 3 - - TON - - - 3 2 - - -Totaal3335353535373737Opkomst (%) 54,055,353,548,247,048,832,446,4
Politieke ontwikkelingen +periodecoalitieoppositiemeer infopartijen zetels partijen zetels1998-2002PvdA, VVD18/33GroenLinks, Stadspartij, CDA, AOV, D6615/352002-2006Leefbaar, PvdA, CDA, GroenLinks22/35VVD, Stadspartij, AOV13/352006-2010PvdA, VVD, CDA, AOV21/35SP, Leefbaar, Stadspartij, GroenLinks, D6614/352010-2014VVD, PvdA, CDA, Stadspartij19/35D66, Leefbaar, AOV, TON, SP, GroenLinks16/352014-2018Stadspartij, VVD, CDA, D66 (tot 2026), AOV (vanaf 2026)24/35PvdA, Leefbaar, GroenLinks, TON, Lijst van Damme, D66 (per 2026)11/35Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 werd de Stadspartij de grootste partij met 8 zetels. Ze vormde een coalitie met VVD, D66 en het CDA. D66 werd in mei 2016 uit de coalitie gezet door de andere partijen na onenigheid over of er wel of geen hotel moet komen in het Beusebos.D66 uit coalitie gezet, rtvpurmerend.nl, 10 mei 2016 Vrij snel erna trad het AOV toe tot het college. In januari 2018 ontstond in het college ruzie over de hoogte van een appartementencomplex in de Purmerendse binnenstad, waarna het CDA door de overgebleven Stadspartij, VVD en AOV uit het college werd gezet. Tussen januari 2018 en de installatie van het nieuwe college na de raadsverkiezingen in dat jaar, had de coalitie geen meerderheid meer in de gemeenteraad.Coalitiepartijen zetten CDA uit college Purmerend, nhnieuws.nl, 12 januari 20182018-2022Stadspartij, CDA, D66, AOV, PvdA20/37GroenLinks, GBP , PvSP, PVV, Leefbaar, VVD, Hart van Purmerend17/37Bij de verkiezingen van 2018 deed de PVV voor het eerst mee aan de gemeenteraadsverkiezingen in Purmerend en behaalde drie zetels. De Stadspartij bleef de grootste partij, maar verloor wel twee zetels. Het duurde tot vlak voor de zomer om een nieuwe coalitie rond te krijgen. Vanaf de zomer van 2018 bestond het Purmerendse college uit Stadspartij, CDA, D66, PvdA en AOV. In januari 2019 liet burgemeester Don Bijl weten zijn lidmaatschap van de VVD te hebben opgezegd.Waarom een VVD’er na een halve eeuw (!) partij verlaat, AD.nl, 10 januari 2019 De belangrijkste discussies in de eerste jaren van deze periode gingen over woningbouw. Er vonden soms felle discussies plaats tussen partijen die pleitten voor een groter aantal sociale huurwoningen (bv. Gemeentebelangen Purmerend), partijen die het collegebeleid steunden (bv. PvdA) en partijen die helemaal geen vooraf vastgelegd percentage sociale woningbouw wilde (bv. Leefbaar Purmerend). Ook discussies over thema's als duurzaamheid en parkeren werden veel gevoerd. Vooral ook over het gebruik van biomassa waren vaak discussies.Verhit debat over biowarmte, gbpurmerend, 31 oktober 2019
De colleges van Beemster en Purmerend hebben op 4 september 2018 een bestuurlijk akkoord gesloten om per 1 januari 2022 te fuseren door middel van een gemeentelijke herindeling. Op 27 februari 2020 hebben de gemeenteraden van Beemster en Purmerend het herindelingsadvies vastgesteld.Historisch besluit fusie Beemster en Purmerend nieuwsbericht gemeente Purmerend d.d. 28 februari 2020 De herindelingsverkiezingen voor de gemeenteraad van Purmerend vonden dan ook plaats op 24 november 2021 in plaats van in het voorjaar van 2022, wanneer de reguliere raadsverkiezingen in de andere gemeenten werden gehouden.
In oktober 2020 werd het project Aardgasvrij Purmerend landelijk nieuws. Er zouden veel problemen zijn en het project zou zijn stilgelegd. Volgens de wethouder was daar geen sprake van. Het leidde tot een interpellatiedebat en een motie van wantrouwen, die uiteindelijk door de hele oppositie werd gesteund.2022-2026SP-BPP, PvdA, CDA, AOV, D6623/37VVD, GroenLinks, PVV, FVD, Leefbaar, GBP, PB2114/37In de periode vanaf 2022 zijn verschillende overstappen geweest van partijen. Zo voegde raadslid Frank Schaaij zich bij Gemeentebelangen Purmerend, na zijn afsplitsing van de lokale D66-fractie (die daardoor na de gemeenteraadsverkiezingen met 2 in plaats van 3 zetels in de gemeenteraad kwamen). Ook stopte Chris Boer als raadslid van Leefbaar Purmerend om wethouder te worden namens Ouderenpartij AOV Purmerend-Beemster, en stapte zijn opvolger Kathleen Visser over naar de fractie van dezelfde partij. Daarmee verdween Leefbaar Purmerend uit de gemeenteraad en blijven er 11 fracties over. Later stapte Henk Grader op 26 oktober 2025 uit de Ouderenpartij AOV Purmerend-Beemster en Melvin Smid op 28 oktober 2025 uit de Stadspartij-Beemster Polder Partij. Zij gingen allebei als zelfstandig raadslid verder in de oppositie.2026-2030D66, GBP, GroenLinks-PvdA, LMS, AOV, PB21 en VVD20/37SP-BPP, FvD, PvP, CDA17/37Na de verkiezingen van 2026 is eerst op initiatief van de Stadspartij een verkenner aangesteld, en later op initiatief van GroenLinks-PvdA.
Vervoerregio Amsterdam Purmerend maakte van 2006 tot en met 2016 deel uit van de Stadsregio Amsterdam (tot en met 2014 was dit een plusregio). Sinds 1 januari 2017 is dit verband verder gegaan als de Vervoerregio Amsterdam (VRA).
De VRA is een bestuurlijk samenwerkingsverband van veertien gemeenten in de regio Amsterdam en heeft een aantal (wettelijke) regionale verkeer- en vervoertaken, waaronder het opdrachtgeverschap van het openbaar vervoer in de concessies Amstelland-Meerlanden (inclusief Schiphol), Zaanstreek-Waterland en Amsterdam. Daarnaast is de Vervoerregio verantwoordelijk voor het realiseren en verbeteren van de infrastructuur voor auto, OV en fiets.
De regioraad van de vervoerregio is het belangrijkste bestuursorgaan van de Vervoerregio Amsterdam. De raad telt vijftig leden die (naar inwoneraantal) zijn afgevaardigd door de veertien gemeentebesturen. Purmerend wordt door vijf raadsleden vertegenwoordigd.
Cultuur Monumenten In de gemeente is een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie: Lijst van rijksmonumenten in Purmerend (gemeente) Lijst van gemeentelijke monumenten in Purmerend Lijst van oorlogsmonumenten in Purmerend
Kunst in de openbare ruimte In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie: Lijst van beelden in Purmerend
Externe links
Statistieken over Purmerend