thumb|De Amerikaanse county's die grenzen aan Canada: groene county's hebben een landgrens, blauwe county's een watergrens. Inzet: de grens bij Alaska miniatuur|De Peace Arch op de grens tussen Surrey, Brits-Columbia en Blaine, Washington
De Canadees-Amerikaanse grens scheidt Canada en de Verenigde Staten. Met 8.891 kilometer (inclusief de grenzen in de Grote Meren, de Atlantische en Stille Oceaan) is het de langste landsgrens ter wereld tussen twee landen.
De landsgrens bestaat uit twee delen: de grens van Canada met de aaneengesloten staten in het zuiden en met de Amerikaanse staat Alaska in het westen. De grens creëert verder een aantal exclaves.
De binationale International Boundary Commission is verantwoordelijk voor het onderzoeken en in kaart brengen van de grens over land, terwijl de Internationaal Joint Commission verantwoordelijk is voor zaken rond de grenswateren. Voor de grenscontrole zijn de Canada Border Services Agency (CBSA) en de United States Customs and Border Protection (CBP) verantwoordelijk.
Geschiedenis miniatuur
18e eeuw De Vrede van Parijs in 1783 maakte een einde aan de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog tussen het koninkrijk Groot-Brittannië en de Verenigde Staten van Amerika. Daarbij erkende het koninkrijk de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten, die door de dertien voormalige koloniën in Noord-Amerika was uitgeroepen op 4 juli 1776. Op dat moment werden de Verenigde Staten erkend en kon de grens worden bepaald tussen het toenmalige Brits Noord-Amerika en de Verenigde Staten. De grens werd vastgesteld op 45 graden noorderbreedte tussen de provincie Quebec en de Verenigde Staten. In het tweede artikel van het Vredesverdrag waren de partijen het eens geworden over alle grenzen van de Verenigde Staten, inclusief, maar niet beperkt tot, de grens naar het noorden langs het toenmalige Brits Noord-Amerika.
Ook werd overeenstemming bereikt over de grens aan de oostkust, waar deze ten noorden van de 45e breedtegraad ligt. De grens loopt daar vanaf de noordwestelijke hoek van Nova Scotia naar het noorden, tot aan de bovenloop van de rivier de Connecticut. Vanaf het noordwestelijkste punt van die rivier loopt de grens door het midden van de rivier naar de 45e breedtegraad. Al in de jaren 1760 was de 45e breedtegraad vastgesteld als de grens tussen de provincies Quebec en New York, inclusief wat later de staat Vermont zou worden. Het gebied werd onderzocht en in kaart gebracht door John Collins en Thomas Valentine van 1771 tot 1773.
Verder naar het westen werden de St. Lawrence-rivier en de Grote Meren de grens tussen de Verenigde Staten en wat nu Ontario is. Ten noordwesten van het Bovenmeer liep de grens langs rivieren naar de Lake of the Woods. Vanaf het meest noordwestelijke punt van de Lake of the Woods werd overeengekomen dat de grens pal naar het westen zou gaan tot aan de Mississippi. In werkelijkheid bereikt die lijn de hoofdtak van de rivier niet, omdat de bron hiervan zuidelijker ligt.
Verdrag van Jay (1794) Tijdens het sluiten van het Verdrag van Jay werd bepaald dat er een internationale grenscommissie (International Boundary Commission) zou moeten worden opgericht voor het onderzoeken en in kaart brengen van de grens. John Jay kwam samen met de Britse onderhandelaar Willam Grenville overeen dat de Britten de grensforten in het Noordwestterritorium zouden verlaten, waaraan ze bij het Verdrag van Parijs nog hadden vastgehouden. Het verdrag voorzag ook in de terugtrekking van het Britse leger en bestuur uit Detroit. miniatuur|Ondertekening van het Verdrag van Gent in 1814 dat een einde maakte aan de Oorlog van 1812 en de grens terugbracht naar zijn vooroorlogse staat. Latere verdragen demilitariseerden de grens en losten de meeste grensgeschillen op
19e eeuw Het verdrag van Jay werd vervangen door het Verdrag van Gent uit december 1814, dat van kracht werd in 1815. Dat verdrag beëindigde de Oorlog van 1812 en herstelde de vooroorlogse grenzen van Brits Noord-Amerika en de Verenigde Staten.
In de daaropvolgende decennia sloten de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk verschillende verdragen die leidden tot demilitarisering van de grens en het oplossen van de meeste grensgeschillen. Het Rush-Bagotverdrag van 16 april 1818 voorzag in het grotendeels demilitariseren van de grens in de Grote Meren en het Champlainmeer. Dit verdrag is genoemd naar de Amerikaanse waarnemend minister van Buitenlandse Zaken Richard Rush en de Britse gezant Charles Bagot. Het legde ook voorlopige principes vast voor het trekken van een grens tussen Brits Noord-Amerika en de Verenigde Staten.
Bijeenkomst in Londen Het Verdrag van 1818 voorzag in de uitbreiding van zowel Brits Noord-Amerika als de VS, waar de grens zich westwaarts uitstrekte langs de 49e breedtegraad, van de noordwestelijke hoek bij Lake of the Woods tot aan de Rocky Mountains. Door dit verdrag verloor het Verenigd Koninkrijk voor het laatst definitief een groot gebied in de aaneengesloten staten. Tegelijkertijd stonden de Verenigde Staten hier voor het eerst blijvend een groot gebied af, namelijk het meest noordelijke punt van het Louisianaterritorium ten noorden van de 49e breedtegraad. Dit staat bekend als Milk River en ligt in het hedendaagse zuiden van de Canadese provincie Alberta.
Tot aan de Red River-vallei in Rupertland werd de 49e breedtegraad als grens aangenomen. Claims aan weerszijden werden geschrapt: de Britse aanspraken ten zuiden van die lijn en de Amerikaanse ten noorden ervan werden nietig verklaard. Bovendien zagen de Britten in Rupertland af van alle aanspraken op gebieden ten oosten van de Continental Divide, de bergachtige waterscheiding in het westen van Amerika.
Behalve in het Louisianaterritorium kwam het verlies van de VS neer op drie kleine gebieden, bestaande uit het noordelijke deel van de afwatering van de Milk River (tegenwoordig in het zuiden van Alberta en het zuidwesten van Saskatchewan), de Poplar River en Big Muddy Creek. Langs de 49e breedtegraad verloopt de grens theoretisch volgens vaste kompaskoers, maar in de praktijk volgt deze de grensmarkeringen die in 19e eeuw uitgemeten zijn en wijkt hij soms enkele honderden meters af, plaatselijk tot bijna een kilometer. miniatuur|Grens volgens het Webster–Ashburtonverdrag (1842)
Webster–Ashburtonverdrag Geschillen over de interpretatie van de grensverdragen en fouten bij de landmeting vereisten aanvullende onderhandelingen. Een betwiste grens bestond tussen New Brunswick in Brits Noord-Amerika en Maine in de VS. Dit was een van de geschillen die beslecht werden in het Webster–Ashburtonverdrag (1842). De groenblauwe lijn op de kaart markeert de definitieve grens. Het verdrag beëindigde de Aroostookoorlog, een geweldloos geschil over de grens tussen Maine en de Provincie Canada. Ook herdefinieerde het verdrag de grens tussen de Britse Provincie Canada aan de ene kant en de staten New Hampshire, Vermont en New York aan de andere kant. Verder werd met dit verdrag het Indian Stream-geschil opgelost, evenals het Fort Blunder-dilemma.
Dit dilemma was het gevolg van een landmeetfout. Het deel van de 45e breedtegraad dat Quebec scheidt van de Amerikaanse staten Vermont en New York was voor het eerst opgemeten van 1771 tot 1773, nadat het was uitgeroepen tot de grens tussen New York (met inbegrip van wat later Vermont werd) en Quebec. Na de oorlog van 1812 werd de grens opnieuw in kaart gebracht. De federale regering van de VS begon met de bouw van versterkingen, net ten zuiden van de grens bij Rouses Point, New York, aan het Champlainmeer. Toen een groot deel van de bouw voltooid was, bleek uit metingen dat de werkelijke 45e breedtegraad op dat punt 1,2 km zuidelijker lag dan de opgemeten lijn. Het fort, dat bekend werd als "Fort Blunder", bevond zich in Canada, wat de VS voor een dilemma stelde. Dat werd pas opgelost toen een bepaling in het verdrag de grens op de kronkelende lijn liet zoals die was opgemeten. Ook de grens langs de Boundary Waters in het huidige Ontario en Minnesota tussen het Bovenmeer en de Northwest Angle werd opnieuw vastgesteld. miniatuur
Verdrag van Oregon (1846) (Oregon Treaty) Een grensconflict in 1844, dat was ontstaan tijdens het presidentschap van James K. Polk, leidde tot een oproep om de noordelijke grens van de VS ten westen van de Rocky Mountains op 54°40'N te leggen ten opzichte van de zuidelijke grens van het Russische Alaskaterritorium. Groot-Brittannië wilde echter een grens die de Columbia-rivier naar de Stille Oceaan volgde. Over deze kwestie werd onderhandeld door de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, James Buchanan, die later president werd, en Richard Pakenham, een Britse diplomatieke vertegenwoordiger in de Verenigde Staten. Dit leidde tot het Verdrag van Oregon, dat bepaalde dat de grens tussen de Verenigde Staten en Brits Noord-Amerika volgens de 49ste breedtegraad moest lopen. Vancouvereiland was een uitzondering op die regel, in die zin dat het volledig Brits werd. Samen met omringende eilandjes werd Vancouvereiland in 1848 officieel omgedoopt tot de Kolonie van Vancouvereiland. Het Amerikaanse deel van het gebied kreeg de naam Oregonterritorium, waarvan in 1853 het Washingtonterritorium afgesplitst werd. Het Britse deel bleef onbestuurd tot 1858, toen de Kolonie van Brits-Columbia werd gesticht, naar aanleiding van de Fraser Canyon Goudkoorts en uit vrees voor hernieuwd Amerikaans expansionisme. De twee Britse kolonies werden in 1866 samengevoegd onder de naam Verenigde Kolonies van Vancouvereiland en Brits-Columbia. Het Verdrag van Oregon werd ondertekend op 15 juni 1846.
Grensonderzoek midden 19e eeuw De Northwest Boundary Survey (1857-1861) legde het noordwestelijk deel van de landsgrens vast. De zeegrens werd echter lange tijd niet vastgesteld. Na de Varkensoorlog in 1859 werd door arbitrage in 1872 de grens tussen de Golfeilanden en de San Juan-eilanden vastgesteld.
De International Boundary Survey (of, de "Northern Boundary Survey" in de VS) begon in 1872. De opdracht was om de grens vast te stellen zoals overeengekomen in het Verdrag van 1818. Archibald Campbell leidde het onderzoek voor de Verenigde Staten, terwijl Donald Cameron, gesteund door chef-astronoom Samuel Anderson, het Britse team leidde. Dit onderzoek richtte zich op de grens van het Lake of the Woods tot de top van de Rocky Mountains.
20e eeuw miniatuur|De Alberta-Montanagrens vanaf Waterton Lake. De grens is zichtbaar gemaakt door bomen en andere hoge vegetatie te verwijderen In 1903 stelde een gezamenlijk tribunaal van het Verenigd Koninkrijk, Canada en de Verenigde Staten na een geschil de grens van zuidoost Alaska vast.
Op 11 april 1908 kwamen het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten krachtens artikel IV van het Verdrag van 1908 "betreffende de grens tussen de Verenigde Staten en Canada van de Atlantische Oceaan tot de Stille Oceaan" overeen om de grens tussen Canada en de VS op te meten en af te bakenen door de Saint Lawrence rivier en de Grote Meren, volgens de moderne landmeetkundige technieken, en bracht zo verschillende wijzigingen in de grens tot stand. In 1925 werd de tijdelijke opdracht van de International Boundary Commission een permanente opdracht voor het handhaven van en opmeten en in kaart brengen van de grens. Ook het onderhouden van grensmonumenten en boeien en het vrijhouden van de grens van kreupelhout en begroeiing is hun takenpakket. Dit "grensonderhoud" strekt zich uit aan weerszijden van de grens.
In 1909 werd krachtens het Grenswaterverdrag de International Joint Commission opgericht voor Canada en de VS, om projecten te onderzoeken en goed te keuren die van invloed zijn op de wateren en waterwegen langs de grens.
21e eeuw