De Gerda Tarobrug (brug 2125) is een vaste verkeersbrug in Amsterdam-Oost. De brug ligt in de Strandeilandlaan op IJburg, overspant de Merdekagracht en verbindt het Centrumeiland met het Strandeiland. De brug werd gebouwd tussen 2021 en 2023 en op 28 juni 2023 opgeleverd. Aanvankelijk werd zij vooral gebruikt als toegangsroute voor het bouwverkeer naar het in ontwikkeling zijnde Strandeiland.
De Gerda Tarobrug maakt deel uit van de door Benthem Crouwel Architects ontworpen familie van zogenoemde Buitenwaterbruggen op IJburg. Zij was de negende brug die het bureau sinds 1999 binnen deze bruggenfamilie realiseerde.
Naamgeving De brug is genoemd naar de Duits-Joodse oorlogsfotografe Gerda Taro (1910-1937), geboren als Gerta Pohorylle. Burgemeester en wethouders van Amsterdam stelden de naam Gerda Tarobrug op 6 juli 2021 vast voor brug 2125. In hetzelfde besluit kreeg brug 2080 de naam Lee Millerbrug.
De naamgeving maakt deel uit van een reeks brugnamen op het nieuwe deel van IJburg die verwijzen naar vrouwelijke fotografen en oorlogsfotografen.
Ontwerp Benthem Crouwel Architects ontwierp de Gerda Tarobrug als onderdeel van de familie Buitenwaterbruggen. De bruggen in deze familie hebben ieder een eigen vorm, maar delen kenmerken als een lichte staalconstructie, naar binnen gebogen balustrades en steunpunten die het brugdek visueel boven het water laten zweven.
De gepubliceerde lengtematen verschillen enigszins. Benthem Crouwel noemt een totale lengte van ongeveer 120 meter. Een technisch artikel over het constructieve ontwerp noemt ongeveer 115 meter, terwijl de staalbouwer een lengte van 124 meter opgeeft. De verschillende bronnen geven geen verklaring voor het verschil in meetwijze.
Constructief is de Gerda Tarobrug uitgevoerd als een samengestelde staal-betonbrug. De hoofd- en dwarsliggers bestaan uit gelaste stalen I-profielen. Het betonnen brugdek is met stiftdeuvels met de stalen liggers verbonden, waardoor beton en staal constructief samenwerken.
Het brugdek wordt ondersteund door vijf tussensteunpunten met ruimtelijk geplaatste stalen buisprofielen. Deze constructies worden vanwege hun vorm aangeduid als spinnenkoppen. De staalbouwer vervaardigde de vijf ondersteuningsconstructies en de secties van het brugdek vooraf in de werkplaats en monteerde ze vervolgens op IJburg.
Het licht gekromde brugdek bevat een rijbaan, fietspaden en trottoirs. Betonnen stroken scheiden de verschillende verkeersfuncties. De stalen delen zijn afgewerkt met een antracietkleurige coating en de brug heeft roestvaststalen balustrades uit gelaste buizen van verschillende diameters. Ook de lichtmasten zijn in de constructie geïntegreerd.
Aan de zijde van Strandeiland loopt een wandelroute onder de brug door. De brug en haar landhoofd zijn daar opgenomen in het glooiende landschap van het eiland.
Bouw en gebruik De gemeente begon in 2021 met de aanleg van brug 2125. Eind dat jaar waren de funderingswerkzaamheden aan de gang en werden tegelijkertijd de stalen ondersteuningsconstructies en delen van het brugdek geproduceerd.
Ballast Nedam trad op als hoofdaannemer. De brug werd vroeg in de ontwikkeling van Strandeiland aangelegd omdat zij nodig was voor de aanvoer van bouwverkeer en voor werkzaamheden die voorafgingen aan de woningbouw en inrichting van het eiland. De constructie werd grotendeels geprefabriceerd, waarna de onderdelen op locatie werden samengebouwd.
Op 28 juni 2023 werd de Gerda Tarobrug opgeleverd en voor bouwverkeer in gebruik genomen. Daarmee ontstond de eerste voltooide brugverbinding tussen Centrumeiland en Strandeiland. De gemeente vermeldde de brug in haar ontwikkelingsplanning voor 2023 als gereed voor bouwverkeer.
De brug is ontworpen als permanente ontsluitingsroute voor het zuidelijke deel van Strandeiland en is geschikt voor regulier gemotoriseerd verkeer, fietsers en voetgangers. Bij de oplevering was Strandeiland echter nog grotendeels bouwgebied. De eerste bewoners van het eiland vestigden zich er in februari 2026.
Natuurinclusief ontwerp Bij het ontwerp van de Gerda Tarobrug werd rekening gehouden met de natuur rond IJburg. Volgens het gemeentelijke Handboek Natuurinclusieve bruggen en kademuren was de brug de eerste opgeleverde brug op IJburg met speciaal voor vleermuizen aangebrachte voorzieningen.
De verblijfplaatsen zijn vrijwel onzichtbaar in het stenen landhoofd geïntegreerd; alleen de openingen naar de voorzieningen zijn aan de buitenzijde zichtbaar. De gemeente paste soortgelijke natuurinclusieve uitgangspunten vervolgens ook toe bij andere nieuwe bruggen op IJburg, waaronder de Annemie Wolffbrug en Lee Millerbrug.
Zie ook Annemie Wolffbrug Lee Millerbrug
Bronnen, noten en/of referenties
Categorie:Brug in Amsterdam-Oost