Kleine waterranonkel (Ranunculus trichophyllus) is een plantensoort uit de ranonkelfamilie (Ranunculaceae). De plant is giftig.
Determinatie Kleine waterranonkel is een één tot meerjarige, kruidachtige waterplant. De stengel kan een lengte bereiken van 10–100 cm. De wortels bevinden zich op de onderste knoop van de stengels en hebben een diameter van 0,3–0,4 mm. De kale, onderwater zittende stengels hebben luchtkamers en groeien rechtop of liggend. Er zijn geen drijvende bladeren. De draadachtige, ondergedoken bladeren zijn 4–11 mm lang en 7–23 mm breed en hebben tot 150 eindslippen. Buiten het water vormen de bladeren een soort penseel. De steunblaadjes zijn voor twee derde of meer vergroeid met de 4–11 mm lange bladstelen. Kleine waterranonkel bloeit vanaf mei tot in augustus met witte, 5–15 mm grote bloemen, die een geel hart hebben en boven het water uitsteken. De vijf groene, kale, afstaande kelkblaadjes zijn ongeveer 3 mm lang. De vijf, 3–6 mm grote bloembladen zijn aan de basis geel. Hun vorm is omgekeerd eirond en ze zijn twee tot drie keer zo lang als de kelkblaadjes. Er zijn 9–15 meeldraden en er zijn ook honingklieren aanwezig. De bloembodem is bedekt met borstelharen. De verzamelvrucht bestaat uit 16–30, in het begin nog behaarde, 1–2 mm lange nootjes. De verzamelvruchten, die bij rijpheid geel of zwart zijn, steken op stevige stelen iets boven het wateroppervlak uit. De meeste ondersoorten kunnen worden onderscheiden door de vorm en oppervlaktestructuur van de vruchten en nectariën. Het aantal chromosomen is 2n = 16 of 32.Aantal chromosomen. Gearchiveerd op 3 januari 2023.
Gelijkende taxa Niet bloeiende, drooggevallen planten zonder bloemen zijn niet te onderscheiden van idem exemplaren van grote waterranonkel.Verspreiding in Nederland FLORON, René van Moorsel, 2015, CC-BY-SA 3.0. Gearchiveerd op 8 oktober 2022.
Ondersoorten Ranunculus trichophyllus subsp. eradicatus Ranunculus trichophyllus subsp. trichophyllus Ranunculus trichophyllus var. glaber Ranunculus trichophyllus var. jingpoense Ranunculus trichophyllus var. ohtagawensis Ranunculus trichophyllus var. okayamensis
Ecologie Kleine waterranonkel staat op zonnige plaatsen in ondiep, matig voedselrijk tot voedselrijk, meestal helder, stilstaand of zwak stromend, neutraal tot licht alkalisch, hard, zoet of zwak brak water boven een bodem van zand, zavel of klei of met een stenige bodem, soms ook op drooggevallen plekken. De plant groeit in vijvers en sloten, in kanalen, poelen en plassen, in doorbraakkolken en in kleiputten. Verder in duinpoelen, soms in periodiek overstroomde gebieden (plant is dan eenjarig). Ze groeit vaak vlak langs de oevers. Het voorkomen van deze soort is veel meer verspreid met een concentratie in de Noord-Hollandse duinen.
Verspreiding Het natuurlijke verspreidingsgebied van kleine waterranonkel strekt zich uit over de gebieden met een gematigd of koel klimaat. De soort is inheems in Nederland en België.
Fotogalerij
Externe links
Beschrijving en foto's op Wilde planten Ranunculus trichophyllus Tele Botanica The Plant List met synoniemen
Categorie:Ranonkelfamilie Categorie:Waterplant