thumb|Palestijnse vrouw uit Ramallah op haar trouwdag (foto is gedateerd tussen 1898 en 1914). thumb|Palestijnse vrouwen malen koffie, omstreeks 1905.
De Palestijnen zijn een Arabische etnonationale groep die de historische regio Palestina bewoont of heeft bewoond.Alan Dowty: Israel / Palestine (5e ed.), Polity Press, 2023, . Hoofdstuk 3: (citaat) "Palestine was part of the first wave of conquest following Muhammad's death in 632 CE; Jerusalem fell to the Caliph Umar in 638. The indigenous population, descended from Jews, other Semitic groups, and non-Semitic groups such as the Philistines, had been mostly Christianized. Over succeeding centuries it was Islamicized, and Arabic replaced Aramaic (a Semitic tongue closely related to Hebrew) as the dominant language". Ze vormen een homogene gemeenschap die een gedeelde culturele en etnische identiteit deelt, Palestijns Arabisch spreekt en nauwe religieuze, taalkundige en culturele banden heeft met andere Arabieren uit de Levant.The Middle East Strategic Balance, Jaffee Center for Strategic Studies, 2005. blz. 12, .
In 1919 vormden moslims en christenen 90 procent van de bevolking van Palestina, vlak voor de derde golf van Joodse immigratie en de oprichting van het Britse Mandaat Palestina na de Eerste Wereldoorlog.
De geschiedenis van de Palestijnse nationale identiteit is een discussiepunt tussen historici.James L. Gelvin: The Israel-Palestine Conflict: One Hundred Years of War (3e ed.). Cambridge University Press, 2014. blz. 93, . Voor sommigen verwijst de term "Palestijns" naar het concept van een Palestijns volk zoals dit door Palestijnse Arabieren vanaf de late 19e eeuw en in de periode vóór de Eerste Wereldoorlog vorm kreeg, terwijl anderen stellen dat de Palestijnse identiteit de geschiedenis omvat van alle voorgaande periodes in de geschiedenis van Palestina.Rashid Khalidi: Palestinian Identity: The Construction of Modern National Consciousness. New York: Columbia University Press, 2010, blz. 18, . Na de Israëlische Onafhankelijkheidsverklaring, de verdrijving van Palestijnen in 1948, en nog meer na de Palestijnse exodus van 1967, is de term "Palestijns" sterk verbonden geraakt met een gevoel van een gedeelde toekomst en aspiraties voor een Palestijnse staat.William Charles Brice; Nabih Amin Faris; Rashid Ismail Khalidi; Kathleen Mary Kenyon: lemma "Palestine" in de Encyclopedia Britannica (link).
Sinds 1948 wonen Palestijnen voor een groot deel in de (gedeeltelijk erkende) staat Palestina en voor een deel in Israël, waar zij ongeveer een vijfde deel van de bevolking uitmaken.
Geschiedenis De bevolking van het huidige Palestina was in de 5e eeuw grotendeels christelijk en bestond uit de afstammelingen van Joden, andere Semitische groepen (zoals Samaritanen, Arameeërs of Nabateeërs) en niet-Semitische groepen zoals de Filistijnen. In 638 viel de regio in handen van kalief Omar en werd de bevolking in de daarop volgende eeuwen geïslamiseerd en verving het Arabisch het Aramees als de dominante taal.
In de tijd van het Ottomaanse Rijk was Palestina geen afgebakend geografisch gebied. Bestuurlijk was het gebied verdeeld over de Sanjaks Jeruzalem, Acre, Nablus, de Vilayet Beiroet en (onder de gouverneur van) Damascus. Het maakte deel uit van de landstreek Syrië. Na de Eerste Wereldoorlog kreeg Frankrijk het bestuur over het huidige Syrië en Libanon en het Verenigd Koninkrijk over de regio Palestina (inclusief Transjordanië het gebied ten oosten van de Jordaan).
Na de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948, die door de Palestijnen Nakba wordt genoemd, bleek 80 procent van de Palestijnse bevolking uit het Israëlische deel van Palestina gedood, verdreven of gevlucht.NOS 17 oktober 2023, Palestijnen in Gaza vrezen met uittocht voor een nieuwe Nakba Veel Palestijnen verblijven nog steeds in vluchtelingenkampen op de door Israël sinds de Zesdaagse Oorlog van 1967 bezette Westelijke Jordaanoever, evenals in Jordanië of elders in de diaspora.
De Palestijnen die na de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 in Israël woonachtig waren, werden met de ondertekening van de Nationaliteitswet van 1952 Israëlische staatsburgers. De hoofdreden om de Palestijnen in Israël het Israëlische staatburgerschap te verlenen was de Israëlische onafhankelijkheidsverklaring, waarin gelijke rechten voor alle inwoners werden beloofd, ongeacht hun geloof, ras of geslacht. Daarnaast waren er ook praktische overwegingen, zoals het voorkomen van een stateloze minderheid binnen de grenzen en het bemoeilijken van de terugkeer van Palestijnen die tijdens en na de oorlog waren gevlucht. In de twaalf jaar na het beëindigen van de vijandelijkheden in 1949, werden door het Israëlische leger naar schatting tussen de 3.000 en 5.000 Palestijnen gedood die om verschillende redenen de demarcatielijn tussen Israel en Jordanië probeerden over te steken
De moedertaal van de Palestijnen is voornamelijk Arabisch. De Palestijnse Israëli worden door Israël aangeduid als Arabische Israëliërs. Bedoeïenen die oorspronkelijk in historisch Palestina woonachtig waren en/of in dit gebied als nomaden hun vee hoedden zijn sinds 1948 hetzij burger van Israël, hetzij inwoner van Palestina.
Etymologie De geschiedenis van het woord Palestina gaat terug tot de late bronstijd. Het is afkomstig van het Hebreeuwse Pəlištī, dat achtereenvolgens in het Grieks als Παλαιστίνη en later in het Latijn werd overgenomen als Palæstina. Het woord verwijst naar de Filistijnen, een oorspronkelijk Griekstalig volk dat zich rond de 13e eeuw v.Chr. vanuit Kreta in het toenmalige Kanaän, specifiek in en rond het gebied van de huidige Gazastrook, vestigde.Jonathon Wylie; Daniel Master: The conditions for Philistine ethnogenesis. In: Ägypten und Levante. XXX: 547–568 (2020) De Arabische variant luidt فلسطين, dat getranslitereerd kan worden als Filasṭīn, Falasṭīn of Filisṭīn.
Het gebruik van de aanduiding Palestina voor (delen) van de Levant komt al voor in de Oudheid. Het werd onder andere gehanteerd door Herodotus (5e eeuw v.Chr.) en Plinius de Oudere (1e eeuw). Ook op munten die werden geslagen tijdens de regering van Vespasianus (69-79) wordt de aanduiding al gebruikt. Met het doel Joodse opstandelingen te vernederen voor de Bar Kochba-opstand, wijzigt keizer Hadrianus in 136 n.Chr. de naam van de Romeinse provincie Judea in Syria Palaestina. Tweeënhalve eeuw later delen de Oost-Romeinse keizers deze provincie in tweeën, waardoor de provincies Palaestina Prima en Palaestina Secunda ontstaan en de naam Palestina sterk met de regio verbonden raakt.Jodi Magness: The Archaeology of the Holy Land: From the Destruction of Solomon's Temple to the Muslim Conquest, Cambridge University Press, 2013 blz. 260.
Nationalisme De eerste vormen van Palestijns nationalisme waren onderdeel van een breder Arabische vorm van nationaal bewustzijn, waarbij men als Groot-Syrië onafhankelijk wilden worden van het Ottomaanse rijk. In 1919 organiseerden de Palestijnen hun eerste congres waarbij ze kenbaar maakten dat ze nationalistische ambities hadden. Een jaar was er sprake van de term "Palestijnen" waarmee de Arabieren in Palestina zich identificeerden. De ontwikkeling van de Palestijnen als volk was identiek aan de volkeren in de Levant; allen streefden eerst naar een Groot-Syrië dat onafhankelijk zou worden van het Ottomaanse rijk en werden later als nationale volken erkend. Het verschil tussen de Palestijnen en andere volken is dat hun bestaan als nationaal volk door de Britten niet werd erkend vanwege de koloniale plannen van het Britse rijk.
Het Palestijnse vluchtelingenprobleem ontstond tijdens de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948. Volgens cijfers van de VN bedroeg het aantal gevluchte Arabische Palestijnen in de periode 1947-1949 zo'n 711.000.General progress report and supplementary report of the United Nations Conciliation Commission for Palestine covering the period from 11 December 1949 to 23 October 1950, A/1367/Rev.1 of 23 October 1950
Het Palestijns nationalisme is, na de stichting van de staat Israël met name in de jaren zestig sterker geworden. In 1964 werd de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO (Palestine Liberation Organization) opgericht. De Arabisch-Palestijnse politicus Zahir Muhsein (in 1948 naar Jordanië gevlucht en aanhanger van het Ba'athisme in Syrië) was van mening dat Palestijnen deel uitmaken van een groter Arabisch geheel, evenals Jordaniërs, Syriërs en Libanezen, en dat in het conflict met Israël een Palestijnse (id)entiteit nodig is om op te komen voor hun nationale rechten in Palestina.James Dorsey: Wij zijn alleen Palestijn om politieke reden, Trouw, 31 maart 1977
In 1969 werd Yasser Arafat voorman van de PLO. In deze periode, aan het eind van de jaren zestig en het begin van de jaren zeventig, werden door Palestijnen diverse vliegtuigkapingen en aanslagen gepleegd, waaronder de moord op 11 Israëlische atleten tijdens de Olympische Zomerspelen in München.
In 1974 erkende de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in Resolutie 3237Resolutie 3237 un.org, 21 november 1974 de PLO als waarnemer bij de V.N. en vertegenwoordiger van het Palestijnse volk. Met de Oslo-akkoorden van 1993 en 1995 werd een Palestijnse Nationale Autoriteit (PNA) opgericht, waarin de Palestijnen zelfbestuur kregen op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook. Arafat was tot zijn overlijden in 2004 president van de PNA.
Vluchtelingen
thumb|Palestijnse vluchtelingen in 1948 Gedurende de oorlogen met Israël in de periode 1947-1949 en 1967, zijn bijna 1 miljoen Palestijnen ontheemd geraakt, uit hun geboorteland verdreven of daaruit gevlucht.
In 1949 werd voor hulp aan de Palestijnse vluchtelingen, naast het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen (UNHCR) van de VN, een aparte organisatie opgericht: de UNRWA (UN Relief and Works Agency). Palestijnse vluchtelingen worden door deze organisatie gedefinieerd als: personen die in Palestina woonden tussen juni 1946 en mei 1948, die zowel hun huis als hun bron van inkomsten zijn kwijtgeraakt als gevolg van het Arabisch-Israëlisch conflict in 1948, en de nakomelingen van deze personen. Bij nakomelingen gaat het om zonen of dochters van mannelijke vluchtelingen. Ook de (achter)kleinkinderen van mannelijke vluchtelingen worden als vluchteling aangemerkt. Er is geen ander conflict ter wereld waarin de UNHCR ook nakomelingen van vluchtelingen als 'vluchteling' ziet.The Case for Israel, Alan Dershowitz, p. 86 e.v. De meeste oorspronkelijke vluchtelingen werden in kampen van de UNRWA ondergebracht. Veel van hun nakomelingen wonen hier nog steeds.
Volgens de officiële schatting van de VN waren er in 1948 oorspronkelijk 711.000 Palestijnse vluchtelingen. Van de oorspronkelijke vluchtelingen uit 1948 zijn nog ongeveer 30.000 in leven. Het geregistreerde aantal vluchtelingen is volgens de definities van de UNRWA opgelopen van 750 duizend in 1950 tot ruim 5,1 miljoen op 1 januari 2015in figures UNRWA, 1 januari 2015, waarvan ruim 1,5 miljoen, zo'n 30%, in de 58 vluchtelingenkampen in Jordanië, Libanon, Syrië en Palestina. Alleen in Jordanië kreeg een deel van hen burgerrechten.
In Palestina zelf In december 2016 woonden in de Gazastrook ongeveer 2,1 miljoen mensen, inclusief zo'n 1,7 miljoen Palestijnse vluchtelingen, waarvan meer dan een half miljoen in acht kampenGazastrip unrwa.org; in december 2016 woonden op de Westelijke Jordaanoever 809.738 vluchtelingen, waarvan een kwart in negentien kampen, terwijl de meeste anderen in steden en dorpen leefden.West-bank unrwa.org In de kampen in de Gazastrook wonen vluchtelingen zowel uit Israël als inwoners uit de Gazastrook zelf die gevlucht waren vanwege de bombardementen en verwoestingen door Israël in de voorgaande oorlogen. website UNRWA, 2016
In Libanon Op 1 januari 2015 woonden er 453 duizend Palestijnse vluchtelingen in Libanon.UNRWA in figures UNRWA, 1 januari 2015