Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Franeker (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Franeker in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Franeker was eerder ingesteld geweest in de periode 1848-1850. Het kiesdistrict werd opnieuw ingesteld na de grondwetsherziening van 1887. Tot het kiesdistrict behoorden de volgende gemeenten: Baarderadeel, het Bildt, Franeker, Franekeradeel, Hennaarderadeel en Menaldumadeel.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart 20 maartOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.742 3.742 Opkomst 3.101 3.423 Geldige stemmen 3.090 3.409 Blanco stemmen 6 7 Kandidaten F. LieftinckLieftinck was aftredend Kamerlid voor Leeuwarden, waarvan het kiesdistrict Franeker in 1888 een afsplitsing was. 1.351 1.896 L.W. de Vries 1.342 1.511 V. Bruinsma 376

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni 23 juni Kiesgerechtigden 3.691 3.691 Opkomst 3.086 3.348 Geldige stemmen 3.075 3.323 Blanco stemmen 7 19 Kandidaten F. LieftinckAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Franeker. 1.284 1.796 P. van Vliet 1.011 1.527 V. Bruinsma 636 J.F.H. Bekhuis 131

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april Kiesgerechtigden 3.591 Opkomst 2.18 Geldige stemmen 2.150 Blanco stemmen 32 Kandidaten F. Lieftinck 1.315 A. Brummelkamp 806

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni 25 juni Kiesgerechtigden 5.651 5.651 Opkomst 3.822 4.484 Geldige stemmen 3.681 4.437 Blanco stemmen 141 47 Kandidaten F. Lieftinck 1.273 2.476 H. Kamstra 1.098 1.961 Z. Middelkoop 778 L.W. de Vries 532

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni 27 juniOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 6.226 6.226 Opkomst 5.377 5.359 Geldige stemmen 5.348 5.339 Blanco stemmen 29 20 Kandidaten F. Lieftinck 1.668 3.007 J.P. Vergouwen 2.153 2.332 P.J. Troelstra 1.527

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni 28 juni Kiesgerechtigden 7.669 7.669 Opkomst 6.921 7.166 Geldige stemmen 6.880 7.122 Blanco stemmen 41 44 Kandidaten P.L. Tak 2.170 3.943 J. Ankerman 2.880 3.179 F. Lieftinck 1.830

2 oktober 1907 Pieter Tak, gekozen bij de verkiezingen van 16 en 28 juni 1905, overleed op 26 augustus 1907. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

2 oktober 15 oktober Kiesgerechtigden 7.514 7.514 Opkomst 6.436 6.409 Geldige stemmen 6.393 6.356 Blanco stemmen 43 53 Kandidaten W.P.G. Helsdingen 2.326 3.340 J. van der Molen 2.594 3.016 A. van Raalte 1.473

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni 23 juni Kiesgerechtigden 8.043 8.043 Opkomst 6.907 7.056 Geldige stemmen 6.868 7.023 Blanco stemmen 39 33 Kandidaten W.P.G. Helsdingen 2.503 3.673 C.E. van Koetsveld 2.974 3.350 A. Rauwerda 1.391

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni 25 juni Kiesgerechtigden 8.523 8.523 Opkomst 7.332 7.559 Geldige stemmen 7.274 7.513 Blanco stemmen 58 46 Kandidaten W.P.G. Helsdingen 2.971 4.338 A. Colijn 2.795 3.175 W.J.C. van Santen 1.509

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 8.864 Opkomst 3.092 Geldige stemmen 3.058 Blanco stemmen 34 Kandidaten W.P.G. Helsdingen 2.670 L. de Baan 388

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Franeker. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Waadhoeke Franeker 1888