Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Enkhuizen geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Enkhuizen in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Enkhuizen werd ingesteld na de grondwetsherziening van 1887. Tot het kiesdistrict behoorden de volgende gemeenten: Abbekerk, Andijk, Blokker, Bovenkarspel, Enkhuizen, Grootebroek, Hensbroek, Hoogkarspel, Hoogwoud, Medemblik, Midwoud, Nibbixwoud, Obdam, Opmeer, Opperdoes, Schellinkhout, Sijbekarspel, Spanbroek, Twisk, Urk, Venhuizen, Wervershoof, Westwoud, Wijdenes, Winkel en Wognum.

Het kiesdistrict Enkhuizen vaardigde één lid af naar de Tweede Kamer.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart Kiesgerechtigden 4.283 Opkomst 3.913 Geldige stemmen 3.901 Blanco stemmen 5 Kandidaten D. VisserVisser was aftredend Kamerlid voor Hoorn, waarvan het kiesdistrict Enkhuizen in 1888 een afsplitsing was. 2.150 W. Bos 1.440 T. Heemskerk 300

28 oktober 1890 Dirk Visser, gekozen bij de verkiezingen van 6 maart 1888, overleed op 4 oktober 1890. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

28 oktober Kiesgerechtigden 4.266 Opkomst 3.533 Geldige stemmen 3.521 Blanco stemmen 7 Kandidaten J. Zijp 1.942 W. Bos 1.357 N. Sluis 190

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 4.297 Opkomst 3.533 Geldige stemmen 3.511 Blanco stemmen 9 Kandidaten J. ZijpAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Enkhuizen. 1.963 T. Heemskerk 1.512

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april Kiesgerechtigden 4.346 Opkomst 3.022 Geldige stemmen 2.982 Blanco stemmen 33 Kandidaten J. Zijp 1.842 H.J.A.M. Schaepman 923 T. Heemskerk 188

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 7.766 Opkomst 7.114 Geldige stemmen 7.049 Blanco stemmen 65 Kandidaten J. Zijp 3.528 H. Raat 2.710 N. Sluis 629 P. Nolting 98 H. de Boer 84

19 oktober 1897 Jan Zijp, gekozen bij de verkiezingen van 15 juni 1897, overleed op 17 september 1897, nog voordat hij geïnstalleerd kon worden. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een naverkiezing gehouden.

19 oktober 26 oktoberOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 7.766 7.766 Opkomst 6.977 7.022 Geldige stemmen 6.809 6.941 Blanco stemmen 168 81 Kandidaten A. Kool 2.308 3.881 H. Raat 2.624 3.060 C.V. Gerritsen 1.386 N. Sluis 491

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni Kiesgerechtigden 8.005 Opkomst 7.447 Geldige stemmen 7.345 Blanco stemmen 102 Kandidaten N. Sluis 3.686 A. Kool 3.415 A.H. Gerhard 244

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni 28 juni Kiesgerechtigden 9.717 9.717 Opkomst 9.382 9.553 Geldige stemmen 9.319 9.531 Blanco stemmen 63 22 Kandidaten H. Goeman Borgesius 4.504 4.817 N. Sluis 4.582 4.714 H. Gorter 124 A.P. Staalman 109

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni Kiesgerechtigden 10.243 Opkomst 9.972 Geldige stemmen 9.931 Blanco stemmen 41 Kandidaten N. Oosterbaan 5.074 H. Goeman Borgesius 4.697 J.G. van Kuykhof 157

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni Kiesgerechtigden 10.937 Opkomst 10.701 Geldige stemmen 10.655 Blanco stemmen 46 Kandidaten N. Oosterbaan 5.463 F.C.J. Netscher 4.701 J.H. Huijbers 491

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 11.474 Kandidaten N. Oosterbaan

De zeven in de vorige Tweede Kamer vertegenwoordigde partijen hadden afgesproken in elkaars kiesdistricten geen tegenkandidaten te stellen.Na de verkiezingen in 1917 zou een grondwetsherziening van kracht worden waarbij het stelsel van evenredige vertegenwoordiging werd ingevoerd ter vervanging van het districtenstelsel. Het was daarom te verwachten dat er op korte termijn nieuwe verkiezingen zouden worden gehouden. Zie ook het artikel over de Pacificatie van 1917. Oosterbaan was derhalve de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

21 augustus 1917 Nicolaas Oosterbaan, gekozen bij de verkiezingen van 15 juni 1917, overleed op 27 juli 1917. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

21 augustus Kiesgerechtigden 11.474 Opkomst 7.193 Geldige stemmen 7.091 Blanco stemmen 102 Kandidaten A. Colijn 5.206 J. de Veen 1.885

Opheffing De verkiezing van 21 augustus 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Enkhuizen. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Enkhuizen Categorie:Politiek in Enkhuizen Enkhuizen 1888