Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Elst (1888-1918) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Elst in de periode 1888-1918.De verkiezingen in 1888 waren de eerste verkiezingen waarbij een Tweede Kamer van 100 leden gekozen werd; de verkiezingen in 1918 waren na de opheffing van de kiesdistricten de eerste verkiezingen waarbij de uitslag bepaald werd op grond van het stelsel van evenredige vertegenwoordiging.

Het kiesdistrict Elst was eerder ingesteld geweest van 1848 tot 1850. Het werd opnieuw ingesteld na de grondwetsherziening van 1887. Tot het kiesdistrict behoorden de volgende gemeenten: Bemmel, Beuningen, Doorwerth, Elst, Ewijk, Gendt, Hemmen, Heteren, Pannerden, Renkum, Valburg en Wageningen.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart 20 maartOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 3.094 3.094 Opkomst 2.845 2.549 Geldige stemmen 2.830 2.517 Blanco stemmen 12 30 Kandidaten G.W. van Dedem 1.490 1.261 B.M. Bahlmann 1.104 1.255 J.G. van Rappard 708

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni 23 juni Kiesgerechtigden 3.158 3.158 Opkomst 2.868 2.636 Geldige stemmen 2.855 2.564 Blanco stemmen 15 72 Kandidaten G.W. van DedemAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Elst. 1.059 1.420 M. de Ras 892 1.144 A.D. Sipman 883

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.

10 april 24 april Kiesgerechtigden 3.044 3.044 Opkomst 2.447 2.776 Geldige stemmen 2.420 2.724 Blanco stemmen 26 48 Kandidaten W.H.J.T. van Basten Batenburg 1.200 1.361 E.D. de Meester 732 1.361 G.W. van Dedem 464

12 juni 1894 Bij de verkiezingen van 10 en 24 april 1894 waren in de tweede ronde de twee overgebleven kandidaten gelijk geëindigd, zodat geen van beiden gekozen kon worden verklaard. Om toch in de vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

12 juni 26 juni Kiesgerechtigden 3.007 3.007 Opkomst 2.830 2.881 Geldige stemmen 2.804 2.848 Blanco stemmen 26 33 Kandidaten W.H.J.T. van Basten Batenburg 1.389 1.435 E.D. de Meester 1.057 1.413 H.A. van de Velde 263 R. Melvil van Lijnden 91

15 juni 1897 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 7.053 Opkomst 6.479 Geldige stemmen 6.360 Blanco stemmen 119 Kandidaten W.H.J.T. van Basten Batenburg 3.486 P. Rink 1.337 A.D. Duys 1.253 F.F. van Lynden van Hemmen 284

13 juni 1899 Willem van Basten Batenburg, gekozen bij de verkiezingen van 15 juni 1897, trad op 18 mei 1899 af vanwege zijn benoeming als rechter in de arrondissementsrechtbank van 's-Hertogenbosch.De vigerende wetgeving vereiste het aftreden van een lid van het parlement bij een aantal benoemingen. Het aftredende parlementslid was terstond herkiesbaar. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

13 juni Kiesgerechtigden 6.302 Kandidaten W.H.J.T. van Basten Batenburg

Van Basten Batenburg was de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

14 juni 1901 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

14 juni Kiesgerechtigden 6.819 Opkomst 5.655 Geldige stemmen 5.412 Blanco stemmen 243 Kandidaten J.W. Bergansius 3.089 P. Rink 956 A.D. Duys 890 W. van Voorst tot Voorst 353 B. Reyndorp 124

20 augustus 1901 Johannes Bergansius, gekozen bij de verkiezingen van 14 juni 1901, nam zijn benoeming niet aan vanwege zijn toetreding op 1 augustus 1901 tot het na de verkiezingen geformeerde kabinet-Kuyper. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een naverkiezing gehouden.

20 augustus Kiesgerechtigden 6.819 Opkomst 4.460 Geldige stemmen 4.403 Blanco stemmen 57 Kandidaten S.M. van Wijck 3.236 W. van Voorst tot Voorst 1.167

1 maart 1904 Stephanus van Wijck, gekozen bij de verkiezingen van 20 augustus 1901, overleed op 6 februari 1904. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

1 maart Kiesgerechtigden 7.439 Opkomst 4.489 Geldige stemmen 4.397 Blanco stemmen 92 Kandidaten A.I.M.J. van Wijnbergen 3.308 H. Pyttersen 1.089

30 maart 1904 De uitslag van de verkiezing van 1 maart 1904 werd door de Tweede Kamer op 9 maart 1904, op voorstel van de Commissie voor de Geloofsbrieven, ongeldig verklaard vanwege het niet voldoen aan artikel 51 van de Kieswet.Artikel 51 schreef voor dat de openbare bekendmaking van de gelegenheid tot kandidaatstelling uiterlijk drie dagen voor de verkiezingen moest plaatsvinden. Aan deze vereiste was in de gemeente Renkum, deel uitmakend van het kiesdistrict Elst, niet voldaan. Om in de vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

30 maart Kiesgerechtigden 7.439 Kandidaten A.I.M.J. van Wijnbergen

Van Wijnbergen was de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

16 juni 1905 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

16 juni Kiesgerechtigden 8.188 Opkomst 6.799 Geldige stemmen 6.675 Blanco stemmen 124 Kandidaten A.I.M.J. van Wijnbergen 4.318 F.J.W. van Pallandt van Rosendael 1.920 S. Lindeman 437

11 juni 1909 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

11 juni Kiesgerechtigden 8.246 Opkomst 5.050 Geldige stemmen 4.918 Blanco stemmen 132 Kandidaten A.I.M.J. van Wijnbergen 4.367 S. Lindeman 551

17 juni 1913 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

17 juni Kiesgerechtigden 9.842 Opkomst 9.047 Geldige stemmen 8.918 Blanco stemmen 129 Kandidaten A.I.M.J. van Wijnbergen 5.448 P.J. Muller 2.906 J.W. Matthijsen 421 J. van der Veen 143

13 maart 1917 Antonius van Wijnbergen, gekozen bij de verkiezingen van 17 juni 1913, trad op 25 februari 1917 af vanwege zijn benoeming als lid van de Centrale Raad van Beroep. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.

13 maart Kiesgerechtigden 9.592 Kandidaten A.I.M.J. van Wijnbergen

Van Wijnbergen was de enige kandidaat; hij werd zonder nadere stemming gekozen verklaard.

15 juni 1917 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

15 juni Kiesgerechtigden 9.805 Opkomst 4.864 Geldige stemmen 4.784 Blanco stemmen 80 Kandidaten A.I.M.J. van Wijnbergen 4.276 F.van Eeden 508

Opheffing De verkiezing van 1917 was de laatste verkiezing voor het kiesdistrict Elst. In 1918 werd voor verkiezingen voor de Tweede Kamer overgegaan op een systeem van evenredige vertegenwoordiging met kandidatenlijsten van politieke partijen.

Categorie:Geschiedenis van Overbetuwe Elst 1888