Eelco Heinen (Laren (NH), 27 april 1981) is een Nederlands politicus namens de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD). Sinds 2 juli 2024 is hij minister van Financiën, eerst in het kabinet-Schoof en vervolgens in het kabinet-Jetten.
Loopbaan Heinen volgde tussen 1998 en 2002 een opleiding informatica aan de Hogeschool van Amsterdam en begon vervolgens met een studie economie aan de Universiteit van Amsterdam. Nadat hij zijn Master of Science in macro-economie had afgerond in 2005, voltooide hij een tweede master in internationale betrekkingen. In 2006 was Heinen lid geworden van de VVD.
In 2007 startte Heinen zijn carrière als beleidsadviseur bij het ministerie van Financiën.
Van 2011 tot 2014 was hij senior financieel beleidsadviseur van de Tweede-Kamerfractie van de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)]. In dat laatste jaar werd hij politiek secretaris en hoofd beleid van de Kamerfractie. Hij maakte deel uit van het campagneteam van de VVD voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 en schreef mee aan het verkiezingsprogramma.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 stond Heinen – destijds ook politiek assistent van Kamerlid Klaas Dijkhoff – zelf als nummer twaalf op de kandidatenlijst. Hij schreef voor de tweede maal ook mee aan het verkiezingsprogramma. Heinen werd verkozen met 679 voorkeurstemmen en werd geïnstalleerd op 31 maart 2021. Heinen kreeg de portefeuilles Rijksbegroting, Rijksuitgaven, staatsdeelnemingen, financiële markten, Wet op het financieel toezicht, macro-economisch beleid, Europees economisch beleid, Europees en internationaal monetair beleid, en Nationaal Groeifonds en hij werd lid van de vaste commissies voor Economische Zaken en Klimaat, Europese Zaken, Financiën en de Rijksuitgaven. Toen de benzineprijzen stegen, pleitte hij voor het naar voren halen van een geplande verhoging van de belastingvrije kilometervergoeding. Ook klaagde hij in 2022 over uitgaven door het kabinet zonder toestemming van de Tweede Kamer. Dit is toegestaan in het geval van een crisis, maar Heinen vond dat de clausule te vaak werd ingezet. Hij diende in 2023 een amendement in om gebruik van de clausule alleen toe te staan als de Kamer akkoord is met de noodzaak van de uitgaven zoals bepleit door het kabinet.
Toen het kabinet-Rutte IV in juli 2023 ten val kwam en er Kamerverkiezingen voor november dat jaar werden uitgeschreven, werd Heinen leider van de VVD-campagne. Op 2 juli 2024 werd hij minister van Financiën in het nieuwe kabinet-Schoof. Daarnaast was hij van 3 tot 19 juni 2025 ook waarnemend minister van Economische Zaken, als opvolger van PVV-minister Dirk Beljaarts.
Ophef mogelijke pus-uitspraak Op 15 november 2024 veroorzaakte een mogelijke uitspraak van Heinen ophef. Heinen zou in de ministerraad iets gezegd hebben over een puist waar de pus van zou moeten worden uitgeknepen. Dit zou volgens velen over Marokkanen gaan, in de nasleep van de rellen in Amsterdam in 2024, maar volgens Heinen zelf ging het over antisemitisme. De Staatssecretaris van Toeslagen en Douane, Nora Achahbar, diende na de ministerraad haar ontslag in. In een reactie op maandag 18 november liet Heinen weten zich in een aantal uitspraken die in de media aan hem worden toegeschreven 'totaal niet te herkennen'.
Privacyschendingen en discriminatie Op 13 februari 2025 nam minister Heinen de aan hem gerichte Big Brother Awards publieksprijs 2024 in ontvangst. De minister ontving deze negatieve prijs voor "het maken van beleid dat indirect leidt tot privacyschendingen en discriminatie door financiële instellingen". Dit beleid, hoofdzakelijk vastgelegd in de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft), zou onder andere banken stimuleren "het zekere voor het onzekere" te nemen en transacties van klanten met discriminerende risicoprofielen en algoritmen te controleren, en in een aantal gevallen te blokkeren.
Heinen kon de prijs niet tijdens de uitreikingsceremonie in Amsterdam in ontvangst nemen, maar hij was bereid om dat bij zijn ministerie in Den Haag alsnog te doen. De minister erkende dat de Wwft in de praktijk "heel erg verkeerd" uitpakte. Hij voegde hieraan toe dat eerder al had geconstateerd, dat mensen door het beleid discriminatie ervoeren door onder meer onwenselijke vragenlijsten en hij benadrukte dat dit moest veranderen. Hij gaf ook aan in samenspraak met de minister van Justitie en Veiligheid, David van Weel, nieuw beleid te ontwerpen, maar wilde hierover op dat moment nog niets naar buiten brengen.
Hervorming box 3 Als minister van Financiën was Heinen betrokken bij de hervorming van box 3 in de inkomstenbelasting. Op 12 februari 2026 nam de Tweede Kamer de Wet werkelijk rendement box 3 aan, die vanaf 1 januari 2028 belasting heft over het werkelijke rendement op vermogen in plaats van een forfaitair rendement. De Raad van State bekritiseerde de wet als te complex, waarop Heinen reageerde dat er "geen ideaal belastingstelsel" bestaat en dat het kabinet de aanbevelingen serieus zou bestuderen.
In het coalitieakkoord van het kabinet-Jetten, dat in januari 2026 werd gepresenteerd, staan verdere plannen voor box 3, inclusief de lopende hersteloperatie voor gedupeerden die eerder te veel belasting betaalden. Heinen bleef minister van Financiën in dit kabinet, terwijl de nieuwe staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) het dossier box 3 onder zijn hoede kreeg. De hervorming leidde tot discussies over de belastingdruk en mogelijke belasting op ongerealiseerde winsten, hoewel de wet zich richt op werkelijke rendementen.
Persoonlijk Heinen is getrouwd en heeft twee zonen.
Categorie:Tweede Kamerlid Categorie:Politicus voor de Volkspartij voor Vrijheid en Democratie Categorie:Nederlands minister van Financiën Categorie:Nederlands minister van Economische Zaken