De synagoge van Olomouc (Tsjechisch: synagoga v Olomouci en Olomoucká synagoga, soms: templ; Duits: Synagoge von Olmütz, soms: Israelitischer Tempel) is een voormalige synagoge in Olomouc, een stad in de Tsjechische regio Moravië. De synagoge werd tussen 1895 en 1897 gebouwd op het Maria Theresiaplein (náměstí Marie Terezie), tegenwoordig Palachplein (Palachovo náměstí) op basis van een ontwerp van de Oostenrijkse architect Jakob Gartner. In maart 1939 werd de synagoge van Olomouc tijdens de inname van het Protectoraat Bohemen en Moravië door nazi-Duitsland in brand gestoken.
Het hoogste punt van het gebouw, de Davidster op de centrale koepel, bevond zich op 38 meter boven straatniveau. Het was 39 meter lang en 22 meter breed en was in een noordwest/zuidoostelijke richting georiënteerd. De synagoge bood plaats aan bijna 750 personen (440 mannen en 304 vrouwen).
Geschiedenis In de buurt van de Jodenpoort (Židovská brána, Judentor) stond in de middeleeuwen een synagoge. In 1454 werd het joden verboden om in koninklijke steden in Moravië te leven en verloor deze synagoge haar bestaansrecht. Eind jaren 50 van de 19e eeuw ontstond in Olomouc een "Israëlische cultvereniging". Door de inzet van Hermann Zweig en Adolph Brecher vonden in 1859 regelmatig diensten plaats in een gehuurde hal. Deze diensten werden in 1860 door de autoriteiten officieel toegestaan. In 1892 kwam de Joodse gemeente Olomouc uit deze cultvereniging voort, waarna de wens voor een eigen synagoge ontstond.
In 1894 verwierf de gemeente een lap grond nabij de Theresiapoort, een plek waar tot dan toe vestingwerken van de Vesting Olomouc hadden gelegen. De synagoge werd gebouwd in een orientaals-moorse stijl op basis van een ontwerp van Jakub Gartner op initiatief van de latere rabbijn van Olomouc Berthold Oppenheim. Het voorbereidingscomité voor de bouw werd geleid door de voorzitter van de Joodse gemeente, de industrieel Eduard Hamburger. Direct naast de synagoge werd ook het gebouw van het rabbinaat gebouwd, een gebouw met twee verdiepingen met woningen en een kantoor voor administratieve zaken.
Gelijk na de bezetting van de Tsjecho-Slowaakse rompstaat door nazi-Duitsland werd de synagoge door plaatselijke nazi's in brand gestoken. Vijftien brandweerkorpsen probeerden tevergeefs deze brand te blussen. De resten van de afgebrande synagoge werden geleidelijk door gevangenen van het toenmalige regime tot in 1941 opgeruimd, waarna de plek dienstdeed als parkje.
In 1955 werd op de plek van de synagoge door het communistische regime een beeld geplaatst van Lenin en Stalin. Dit beeld werd in 1990 na de Fluwelen Revolutie verwijderd. Het perceel waarop de synagoge gestaan heeft, is opnieuw in bezit van de Joodse gemeenschap van Olomouc en omgebouwd tot een parkeerplaats. Op een naastgelegen gebouw van Palacký-Universiteit is een gedenkplaat aangebracht ter herinnering aan de Joodse slachtoffers van de Holocaust en de synagoge.
Foto's
Externe link Tourism.olomouc.eu – Synagoge van Olomouc
Categorie:Bouwwerk in Olomouc (stad) Categorie:Religieus gebouw in Olomouc (regio) Olomouc Categorie:Voormalig bouwwerk in Tsjechië Categorie:Byzantijnse architectuur Categorie:Olomouc-město