John Daniel Edward (Jack) Torrance is de hoofdpersoon uit de horrorroman The Shining van de Amerikaanse schrijver Stephen King uit 1977. Hij werd gespeeld door Jack Nicholson in de verfilming van Stanley Kubrick.Shelley Duvall breaks down in tears while re-watching iconic ‘The Shining’ scene NME, 12 februari 2021. Gearchiveerd op 31 oktober 2022. Torrance is een van een alcoholverslaving herstellende schrijver, die zijn huwelijk en carrière wil redden. Daarom zoekt hij de rust op en houdt hij toezicht op een reusachtig hotel ("caretaker") dat tijdens de winter gesloten is.

Torrance werd ook gespeeld door Steven Weber in de miniserie uit 1997The Shining: Every Actor Who Almost Played Jack Torrance In The Miniseries Screenrant, 6 oktober 2020, door Brian Mulligan in de opera van 2016How Stephen King’s ‘The Shining’ Became an Opera WFMT, 4 mei 2016. Gearchiveerd op 7 februari 2023. en door Henry Thomas in de verfilming Doctor Sleep uit 2019. Deze film is een adaptatie van de gelijknamige vervolgroman van King.How Doctor Sleep Brought Back The Shining’s Most Iconic Character Cinemablend, 11 november 2019. Gearchiveerd op 17 augustus 2022.

Torrance (Nicholsons vertolking) staat als antagonist op de vijfentwintigste plaats in de lijst AFI 100 jaar... 100 helden en schurken van het American Film Institute.AFI 100 jaar... 100 helden en schurken

Personage

Boek John Daniel Edward "Jack" Torrance is het jongste kind van Mark Torrance terwijl de naam van zijn moeder nergens wordt beschreven; wel is bekend dat zijn drinkende vader haar ooit sloeg met een schop. Jack heeft twee broers (Mike en Brett) en een zus (Becky).

Jack is een schrijver, een voormalig leraar en coach wiens alcoholisme en vluchtige humeur hem zijn onderwijspositie aan de Stovington Preparatory School kosten omdat hij de student George Hatfield aanvalt, die hij betrapte op het beschadigen van zijn auto (vandalisme). Later maakt alcoholmisbruik bijna een einde aan zijn huwelijk met zijn vrouw Winnifred (Wendy), nadat hij de arm van zijn zoon Danny in blinde woede heeft gebroken. Op een dag rijdt Jack dronken met de wagen wanneer hij over een achtergelaten fiets rijdt. Hij beseft dat dit evengoed een kind had kunnen zijn en stopt met drinken.

Jack aanvaardt op een winterdag een baan als conciërge van het des winters verlaten Overlook Hotel. In de film ziet men Timberline Lodge in de staat Oregon. Stephen King gebruikte The Stanley Hotel in de staat Colorado als inspiratie. Jack verhuist naar het hotel met zijn vrouw Wendy en zoontje Danny, die extreem telepathisch is en bovendien ook gevoelig voor bovennatuurlijke krachten. Jack hoopt dat dit zijn huwelijk zal redden en hem de tijd zal geven om een veelbelovend boek af te werken. Danny krijgt in het Overlook Hotel de begeleiding van een denkbeeldige vriend die hij "Tony" noemt, eigenlijk zijn wijsvinger. Hij wordt opgebeurd door de Afro-Amerikaanse kok van het hotel, Dick Hallorann. Hallorann beschikt over dezelfde gave als Danny, de "Shining". De vakantie wordt de ondergang van het gezin Torrance. Het hotel blijkt een boosaardige plaats te zijn. Het hotel wordt namelijk achtervolgd door de geesten van degenen die er gewelddadig in zijn omgekomen en is zelf gastheer voor een wezen van onbekende oorsprong, dat Jack wil dwingen Danny te vermoorden. Blijkbaar gelooft het hotel dat als het de paranormale gaven van Danny kan benutten, het genoeg kracht kan verzamelen om "los te breken" van het gebouw waarin het "vastzit". Jack heeft ontmoetingen met verschillende geesten van voormalige personeelsleden van het hotel die allemaal volhouden dat hij daar altijd heeft gewerkt en dat hij zijn familie moet vermoorden.

Jack bezwijkt voor deze bovennatuurlijke krachten, begint weer te drinken en begint zijn eigen vrouw en kind te haten. In de film van Stanley Kubrick uit 1980 lijkt Jack aan een psychose te lijden en in de roman blijkt hij langer resistent tegen de bedoelingen van het kwaadaardige hotel. Jack verbreekt alle radiocommunicatie en saboteert de sneeuwscooter van het hotel, hun enige vervoermiddel, opdat Wendy en Danny het hotel en haar omgeving niet meer zouden kunnen verlaten. Jack probeert dan Wendy te vermoorden, die hem knock-out slaat en hem opsluit in de voorraadruimte. Jack wordt later bevrijdt uit de voorraadruimte door de geest van de vorige conciërge Delbert Grady, die zijn eigen familie heeft vermoord voordat hij zelfmoord pleegde. Jack valt Wendy vervolgens brutaal aan met een roquehamer die hij heeft gevonden, hoewel ze ontsnapt. Jack achtervolgt Wendy, maar vindt Hallorann op zijn weg. Hij slaat hem net niet dood.

Jack vindt en confronteert zijn zoontje, en staat op het punt hem te vermoorden wanneer Danny plotseling de krachten van het Overlook Hotel doorprikt en zijn vaders ware zelf naar boven haalt. Jack vertelt Danny om weg te rennen en te onthouden hoeveel hij van hem houdt, voordat de macht van het hotel het weer overneemt en Jack dwingt om in zijn eigen gezicht te slaan met de roque. Jack was vergeten de boiler bij te regelen, die te heet wordt en ervoor zorgt dat het hotel ontploft. Jack sterft, maar Danny, Wendy en Dick Hallorann kunnen maar net op tijd ontsnappen uit het hotel.

Film

In 1980 kwam een sterk afwijkende verfilming van Kings roman in de zalen, geregisseerd door Stanley Kubrick. De film werd een klassieker. De rol van Jack Torrance wordt gespeeld door Jack Nicholson. Nicholson had vijf jaar eerder al een gestoorde persoonlijkheid gespeeld voor een Oscarwinnende filmadaptatie door Miloš Forman van de roman One Flew Over the Cuckoo's Nest van de Amerikaanse schrijver Ken Kesey. Dat personage heette Randle McMurphy.

Stanley Kubrick erkende geïnspireerd te zijn door de jungiaanse psychoanalyse van de Zwitserse psychiater Carl Gustav Jung, het onbewuste van de menselijke geest (de subconscious mind) en de verhouding tussen bewustzijn, onbewustzijn en de daartussen liggende hypnagogische toestand zoals Jung dit afspiegelde. De film zou een kruising weergeven van het bovennatuurlijke en het paranormale. Kubrick laat het hotel veel invloed uitoefenen op de mentale gezondheid van de personages, onder wie de door alcoholisme gekwelde vaderfiguur Jack Torrance. Het hotel 'leeft' in de film wel minder dan in de roman van Stephen King. In de film van Kubrick komen bijvoorbeeld geen struiken tot leven. Het Overlook Hotel is de plaats waar zowel het heden als het verleden worden overzien.

De locatie van het Overlook Hotel was vroeger een Indiaanse begraafplaats waar veel bloed vloeide en is een soort wachtkamer van de verdoemde zielen die zich tonen aan mensen die de 'gave' (the shining) bezitten (zoals Jacks zoontje Danny en Dick Hallorann). Ook dit specifieke verhaalelement, dat de "Native Americans" (de Indiaanse bevolking) behandelt, is afwezig in Kings roman.

Het reusachtige doolhof is een metafoor voor het lange wachten van de mens op eeuwige rust, verwijzend naar Jack. In de roman van King is helemaal geen sprake van een doolhof en Jack sterft omdat het hotel ontploft. Het verhaal wijkt enorm af van Stephen Kings roman. King was allesbehalve fan van Kubricks verfilming.

Verschil met boek De Jack in de film verschilt sterk van de Jack die Stephen King heeft gecreëerd. Jack vertoont in de film vergevorderd psychotisch gedrag en verliest zijn gezond verstand en zijn realiteitszin al heel vroeg, waarna hij door Kubrick gekker wordt voorgesteld dan in het boek. Een kolossale afwijking wat betreft het verhaal vindt plaats wanneer Jack naar het einde van de film toe de chef-kok van het hotel, Dick Hallorann (Scatman Crothers), aanvalt. In de film doodt hij Hallorann met een bijl, geen roquehamer. Echter, in het boek overleeft Hallorann de aanslag en ontsnapt met Wendy en Danny uit het hotel. Jack valt ook zijn vrouw met de bijl aan wanneer hij de badkamer waar ze schuilt, op memorabele wijze infiltreert met de bijl. Wendy (Shelley Duvall) snijdt in zijn hand met een mes. Ze kan ontkomen, net zoals in het boek. Dit is de wereldvermaarde "Here's Johnny!"-scène. De geboortenaam van Jack is 'John Daniel Edward Torrance'. Jack verwijst naar Ed McMahon van de The Tonight Show met de toenmalige presentator Johnny Carson, die door McMahon werd aangekondigd met "Here's Johnny".

In de film hoort hij Danny (Danny Lloyd) schreeuwen terwijl hij Hallorann vermoordt. Hij achtervolgt zijn vrouw en zoontje naar een doolhof buiten het hotel, terwijl in het boek struiken tot leven komen die Danny bedreigen. Danny loopt achterwaarts in een andere richting om zijn vader te misleiden en ontsnapt. Dan volgt het grootste loopje dat Kubrick neemt met het boek: waar hij in het boek sterft aan verbranding omdat het hotel ontploft, vriest hij dood in de film. Jack loopt namelijk verloren in het doolhof als hij Danny daar zoekt.

Een ander verschil tussen het boek en de film bestaat er in dat Jack tijdens de film steeds krankzinniger wordt vanwege het solitaire leven in het hotel. Jack wordt als het ware opgeslokt door de duivelse intenties van het hotel. Jack moet zijn vrouw en kind vermoorden om de traditie van Charles Grady verder te zetten. Dat is het meest beruchte verschil met het boek. In de film bestaan twee Grady's: Delbert Grady (een kelner die in Jacks hoofd zit, gespeeld door Philip Stone) en Charles Grady (een reïncarnatie van Delbert en de vorige caretaker van het Overlook Hotel). Dat laatste zal Jack tot complete waanzin drijven. In de film van Kubrick zweert Jack dat hij de 'wensen' van het hotel zal vervullen. In het boek weigert Jack zich echt over te geven aan de duistere krachten van het Overlook Hotel en komt zelfs weer in het reine als hij aan het einde van het boek zegt dat hij van Danny houdt. Het moment in de film waarop Jack de controle definitief verliest grijpt plaats wanneer hij ronddwaalt in het hotel en een roaring twenties-achtig bal bijwoont. Dat is althans wat Jack ziet. Later ontdekt Wendy dat Jack al een hele poos gekker en gekker werd, wanneer ze merkt dat Jack achter zijn schrijfmachine steeds dezelfde zin heeft geschreven: "All work and no play makes Jack a dull boy" ("Altijd maar werken en geen spel maakt van Jack een saaie jongen"). Tevens lijkt Kubrick hem eerder voor te stellen als een slechte vaderfiguur voor Danny terwijl Jack in het boek sympathieker wordt voorgesteld door Stephen King.

Stephen King was "niet helemaal" tevreden met de manier waarop Stanley Kubrick Jack door Nicholson liet neerzetten.Stephen King's Biggest Problem With Stanley Kubrick's Version Of The Shining Cinemablend, 4 februari 2016. Gearchiveerd op 23 maart 2023.

Torrance en het hotel

Jack zegt al heel vroeg tegen Wendy dat het voelt alsof hij al eens eerder in het hotel is geweest, waarmee Jack bedoelt dat hij het hotel heeft gezien voordat hij de job als huisbewaarder (caretaker) aanvaardde (een déjà-vu). Daarnaast beleeft hij ook een nachtmerrie waarin hij Wendy en Danny vermoordt met een bijl, waarschijnlijk de voornaamste voorbode daar de moord op zijn vrouw en kind de wens is van het hotel. Dat Jack een verleden lijkt te hebben in het hotel wordt door Kubrick meermaals getoond door middel van voorbodes.