thumb|Foto gevelwand met oude gevel (jaren 70, 19e eeuw) thumb|Keizersgracht 318 in de blauwe bouwdoeken (juni 2026)
Keizersgracht 318 te Amsterdam is een gebouw aan de zuidwestkant van de Keizergracht, Amsterdam-Centrum in het gedeelte tussen de Berenstraat en Runstraat. Het gebied staat bekend als De 9 Straatjes.
Achtergrond Aan die Keijsers Graft en Die Beere Straet werden rond 1615 percelen verkocht om te bebouwen. Dit noordelijkste deel is dan ook het oudste deel van de gracht. Het Kaartboek C uit circa 1620 laat zien dat deze percelen vanaf de gracht gezien minder diep (ongeveer de helft) zijn, vanwege de percelen aan de dwarsstraat.Stadsarchief Amsterdam, Beeldbank: Kaart C (1620) In de loop der eeuwen is er hier gebouwd, gerenoveerd, gesloopt en herbouwd. Keizersgracht 316 werd gebouwd rond 1935. Een prent uit 1790 van Jan Bulhuis laat de bebouwing zien, die bestaat uit allerlei grachtenpanden met klok- en halsgevels, waarbij het gebouw van Felix Meritis op 324 (19e-eeuwse straatnummering) veruit het grootste is. Wanneer die gevelwand in 1857 opnieuw gefotografeerd wordt, staan er op de hoek nog steeds grachtenpanden met souterrains, bordessen, betetages, woningen en opslagplaatsen. Alhoewel het gebouw als zodanig geen blikvanger is in deze gevelwand, werd het toch vaak afgebeeld; het staat op enkele percelen verwijderd van Felix Meritis.
Gebouw Keizersgracht 318 bleef gespaard tijdens de cyclus bouw, sloop, bouw. Het is op 17 juni 1970 opgenomen in rijksmonumentenregister onder de vermelding:
Amsterdam Monumentenstad heeft het daarbij over de Louis XV-stijl en een gebouw uit 1765. Zij maken tevens melding van “lijstgevel met weinig voorkomende vensteromlijstingen in de rococostijl met een top even na 1900 gewijzigd met dakkapel en plat dak. Het gebouw kent marmeren schouwen".Amsterdam Monumentenstad (geraadpleegd 28 juni 2026) Dat er aan het gebouw weinig veranderd is blijkt uit de tekeningen die Caspar Philips rond 1768 maakte voor zijn Grachtenboek. Op die tekening is al te zien dat het gebouw een afwijkende souterrain-/kelderpui heeft van natuursteen. Daarvoor loopt het bordes naar de beletage. Daarop is aan de hand van de vensters nog een woonetage te zien. Er zijn vervolgens nog twee opslagetages te herkennen aan de raampartijen. De laad- en losluiken met verlaagde onderdorpels worden geflankeerd door vensters voor lichtdoorlating. In de lijst bevindt zich dan nog een klein luik om bij de hijsbalk te kunnen komen. Het gebouw sluit af met een daklijst met daarop versieringen, waaronder een kop. Deze laatste zijn aldus Amsterdam Monumentenstad dus begin 20e eeuw vervangen door een gangbaarder dak met dakkapel; het gebouw had toen al geen opslagfunctie meer. Rapport Vroom uit 2021 via issuu.com (geraadpleegd 28 juni 2026) Die dakkapel heeft de vorm van een halsgevel met versieringen.
Beschadiging In 2017 kwam het gebouw in het nieuws doordat de eigenaar aan een verbouwing was begonnen, waarbij de aannemer delen van het monumentale interieur aan het slopen was. Een bezoek van de afdeling Monumenten en Archeologie bracht dat aan het licht, waarna zij bekeek in hoeverre de beschadigde delen nog te repareren waren en wie aansprakelijk gesteld kon worden voor de daaruit voortvloeiende kosten.https://www.parool.nl/nieuws/eigenaar-sloopt-monumentale-delen-pand-keizersgracht~b55593fc/. Gearchiveerd op 28 september 2022. De Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB, tevens stichting achter Amsterdam Monumentenstad) bemoeide zich er ook mee en dat resulteerde in een stop in de verbouwactiviteiten.https://www.amsterdamsebinnenstad.nl/nieuws/index.html?nieuws=88https://www.parool.nl/nieuws/aangifte-na-sloop-in-grachtenpand-keizersgracht~b17330e4/. Gearchiveerd op 25 mei 2022.. Dit zorgde voor zodanig vertraging en leegstand dat het gebouw in 2020 werd gekraakt.https://www.parool.nl/amsterdam/pand-op-de-keizersgracht-gekraakt~b8440d2a/. Gearchiveerd op 25 september 2022.https://www.at5.nl/artikelen/203261/verbazing-over-gekraakt-grachtenpand-ontzettend-onpraktisch. Gearchiveerd op 7 oktober 2022.https://www.parool.nl/amsterdam/kraken-rijksmonument-op-keizersgracht-is-statement-tegen-woningnood~b73b0fe7/. Gearchiveerd op 8 augustus 2022.. In 2024 bracht die VVAB de staat van het gebouw opnieuw onder de aandacht met de constatering dat het gebouw stond te verpieteren, nog steeds was gekraakt en dat van herstel van beschadigde delen nog geen sprake was. Voordat dat kon plaatsvinden, was het nodig het gebouw te ontruimen.VVAB november 2024, geraadpleegd 28 juni 2026) In februari 2025 zag de VVAB dat het gebouw ontruimd was (februari 2025) en dat de verbouwing onder begeleiding van Architectenbureau Vroom kon beginnen.
Keizersgracht 320 is eveneens een rijksmonument (2578); Keizersgracht 316 is een gemeentelijk monument.
Referenties
Categorie:Rijksmonument in Amsterdam-Centrum Categorie:Woning in Amsterdam