Marie Félicie Élisabeth Marvingt (Aurillac, 20 februari 1875 - Laxou (buitenwijk van Nancy in Meurthe-et-Moselle), 14 december 1963) was een Frans vliegpionier, uitvinder, sportvrouw, bergbeklimmer, verpleegkundige en journaliste.
Bijgenaamd la fiancée du danger (de verloofde van het gevaar) werd ze voor de Eerste Wereldoorlog bekend door haar verschillende prestaties op het gebied van risicovolle sporten, zoals bergbeklimmen, wielrennen, schieten, zwemmen en vele andere sporten, vooral wintersporten. Officieus was zij de eerste vrouw die in 1908 de Tour de France uitreed nadat ze van de organisatie te horen kreeg dat ze niet mee mocht doen. De ontdekking van de vliegsporten was een openbaring voor haar: als ballonvaarder en daarna als pilote was zij een van de eerste vrouwen die alleen vloog en de eerste die in 1909 het Kanaal van Frankrijk naar Engeland overstak. Het jaar daarop vestigde zij het eerste record tijdens de Femina Cup.
Als ambassadrice van de medische luchtvaart ontwierp ze een prototype van een luchtambulance, maar ze slaagde er niet in om die voor de Eerste Wereldoorlog te bouwen.
Tijdens dit internationale conflict deed ze mee aan twee bombardementen voordat het leger haar officieel weigerde. Ze keerde terug naar Nancy waar ze ging werken als verpleegster en oorlogscorrespondente. Marvingt nam het besluit om verkleed als man terug te keren naar het front. Vervolgens gebruikte de sportvrouw haar skitalent om in de Dolomieten aan het Italiaanse front te helpen met de evacuatie van de gewonden.
Na de Eerste Wereldoorlog bleef Marie Marvingt werken als journalist en ging in Marokko wonen waar ze de eerste opleiding voor verpleegkundige piloten van medische vliegtuigen oprichtte. Ze maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog deel uit van deze dienst waarbij ze een soort chirurgische hechtmethode ontwikkelde die het risico op infectie op het slagveld minimaliseerde. Ze bleef wielrennen en bereidde zich voor op het halen van een helikopterbrevet tot aan haar dood op 88-jarige leeftijd. Met 34 medailles was zij de vrouw met de meeste onderscheidingen in de geschiedenis van Frankrijk.
Biografie Jeugd en opleiding miniatuur|Portet van Marie Marvingt in 1910. Marie Marvingt werd geboren in Aurillac op 20 februari 1875. Haar vader Félix-Constant Marvingt (1827-1916), ambtenaar bij de post, en haar moeder Élisabeth Brusquin Pallez (1840-1889) ontmoetten elkaar in Metz voordat ze in 1861 in Parijs trouwden. Het echtpaar woonde in Metz totdat de stad in 1870 onder controle van het Duitse Rijk komt. Félix-Constant en zijn vrouw werden overgeplaatst naar Aurillac en gingen vervolgens naar de Auvergne waar hun dochter Marie werd geboren. De eerste drie kinderen van het echtpaar, Louis, Charles en Eugène, overleden op jonge leeftijd. Het vijfde en jongste kind van de familie, dat ook Eugène heette, is drie jaar jonger dan Marie en had een slechte gezondheid. De vader van de familie, een postbode, had een passie voor sport. Hij besloot om zijn dochter van jongs af aan kennis te laten maken met verschillende takken van sport die hij zijn jongens had willen bijbrengen.Rosalie Maggio (2018), Marie Marvingt, Fiancee of Danger : First Female Bomber Pilot, World-class Athlete and Inventor of the Air Ambulance. Pag. 7. Gearchiveerd op 10 september 2023.
Op jonge leeftijd begon de jonge Marie met zwemmen: ze zei dat ze leerde zwemmen op hetzelfde moment dat ze leerde lopen. Tegen de tijd dat ze vier jaar oud was, zwom ze dagelijks enkele kilometers in de rivier de Jordaan. Marie Marvingt leerde als metgezel bij zijn avonturen, de sportieve activiteiten van haar vader, een voor een, zonder concessies, van klimmen tot biljarten.Maggio, pag. 8.
In 1880 keerde de familie Marvingt terug naar Lotharingen, in het Duitse Rijk, waarschijnlijk vanwege de gezondheidsproblemen van Elisabeth, om dichter bij haar familie te zijn, die in Metz gebleven waren. Marie maakte kennis met het onderwijs in een school die geleid werd door de twee gezusters Daurès. Ze leerde Duits op school en sprak thuis Frans. Het bijwonen van een circusvoorstelling was een van de schooluitstapjes. Geïntrigeerd door deze wereld, smeekte ze haar vader net zolang om circuslessen te mogen volgen tot hij toegaf. Ze volgde trainingen bij het circus Rancy als koorddanser, trapezeartiest, jongleur en amazone. Deze activiteiten zorgden ervoor dat ze een volleerd turnster werd.Maggio, pag. 10.
In juni 1889 overleed haar moeder Elisabeth. Vervolgens verhuisde de familie naar Nancy, naar het adres 8 Place de la Carrière. Naast het paardrijden, dat ze in het circus heeft geleerd, leerde Marie ook fietsen en ze choqueerde de inwoners van de stad Nancy, die niet gewend waren om een jonge vrouw op een fiets te zien. Haar vader, die nu met pensioen was, hield zich volledig bezig met de opleiding van zijn dochter. Ze bereikte een van haar eerste prestaties door op vijftienjarige leeftijd in een kano van Nancy naar Koblenz te varen via de Meurthe en de Moezel. In 1897 werd de familie Marvingt getroffen door een nieuw drama: haar broer Eugène stierf op 19-jarige leeftijd aan een hartaanval. Zijn zus stortte zich nog meer op trainingen en wedstrijden.
In 1899 werd ze een van de eerste vrouwen die een bewijs van bekwaamheid kreeg voor het besturen van een auto. Later nam ze deel aan verschillende autoraces in de Sahara6.
Ze behaalde ook een graad in de Letteren en schreef zich in bij verschillende faculteiten. Ze studeerde geneeskunde en rechten, terwijl ze terloops 4 talen leerde spreken, evenals het Esperanto, en haar diploma van verpleegkundige van het Rode Kruis behaalde. Marvingt sliep slechts 4 tot 5 uur per dag en plande haar tijd van tevoren in om beter georganiseerd te zijn. Ze weigerde pertinent om te trouwen of om moeder te worden. In haar vrije tijd schreef en publiceerde ze gedichten onder het pseudoniem Myriel.
Vooroorlogse pionier Topatlete In 1904 nam ze deel aan haar eerste wielerwedstrijd van Nancy naar Bordeaux. Het jaar daarop nam ze deel aan een grote wedstrijd op de weg: Nancy-Milaan, daarna in 1906 opm.2,p 1,p 5 Nancy-Toulouse. Omdat het verboden was voor vrouwen om een broek te dragen en trappen op de pedalen te ingewikkeld was in een rok, trok ze een broekrok aan om haar prestaties te verbeteren f 7, opm. 3. In 1908 meldde ze zich aan om deel te nemen aan de Tour de France wielerwedstrijd. Nadat de organisatoren weigerden om haar mee te laten doen, zou de 33-jarige vrouw uit Lotharingen hetzelfde parcours afleggen als de mannen en enkele minuten na hen vertrekken en erin slagen om de wedstrijd uit te rijden, net als 36 van de 114 mannelijke deelnemers.
Zij was de eerste Franse zwemster die erin slaagde om in juli 1906 de lange oversteek van Parijs van 12 km te maken en de vijftiende plaats te behalen in het algemene klassement en de derde plaats bij de vrouwen in een tijd van 4 uur en 11 minuten en 23 seconden onder het vorige record van Annette Kellermann dat datzelfde jaar door de Zwitserse zwemster Marthe Robertopm. werd verbroken. In september 1907 won ze de oversteek van Toulouse in een tijd van 1 uur en 26 minuten en 50 seconden, waarbij ze haar dichtste achtervolgers met meer dan drie minuten versloeg.
Marie Marvingt blonk ook uit in verschillende bergsporten. In juli 1905 maakte ze in gezelschap van de gidsen Edouard en Gustave Payot als eerste vrouw de oversteek van de Charmoz-Grépon in achttien uur. Deze prestatie - met name het beklimmen van de naar verluidt moeilijke Naald van Grépon - leverde haar in september 1911p 11 een vermelding op als een van de pioniers van het Franse bergbeklimmen in het Franse tijdschrift Femina. Ze beklom ook de Tand van de Reus (Dent du Géant), de Haaientand (Dent du Requin), de Monte Rosa, de Jungfrau, de Red Needles, de Wetterhorn en de Moinep Needle. Tussen 1908 en 1910 won ze in Chamonix meer dan twintig gouden medailles in verschillende disciplines: bij het skiën, kunstschaatsen en schaatsen, bij de springwedstrijd en bij gymkhana op het ijs. Op 26 januari 1910 won ze de eerste wedstrijd voor vrouwenbobsleeën in Chamonix, tijdens de Coupe Léon Auscherp.
Voor de Eerste Wereldoorlog blonk Marvingt uit in verschillende takken van wintersport.
miniatuur|Op ski’s in de omgeving van Chamonix in 1913. Marie Marvingt stond bekend om haar veelzijdigheid en vele talenten. Omschreven als de ‘eerste sportvrouw ter wereld’, werd ze in 1910 bekroond met de grote gouden medaille van de ‘Academie des sports’. Dit was de eerste en laatste keer dat de Academie een prijs voor alle disciplines uitreikte. In de editie van 15 april 1913 van het tijdschrift ‘Lectures pour tous’ gaf Armand Rio haar de bijnaam ‘verloofde van het gevaar'. In L'Univers van 23 april 1913 prees Abbé Delfour haar vele talenten: zwemmen, fietsen, bergbeklimmen, ballonvaart, luchtvaart, paardrijden, gymnastiek, atletiek, schermen, behendigheidsspellen, er was geen sport waar ze niet in uitblonk, en ze stond bijna altijd aan de top 17. In 1907 kreeg ze de ereprijs voor het schieten op 300 meter met een oorlogsgeweer en het schieten met een Flobertgeweer tijdens wedstrijden die georganiseerd waren door het Ministerie van Oorlog.Le Miroir des sports, no 358, 28 oktober 1920, pag. 260-261. Gearchiveerd op 27 januari 2023.
Nestor van vrouwelijke piloten miniatuur|links|Mej. Marvingt bij de start van de Grote Prijs van de Vliegclub van Frankrijk in juni 1910. Marie Marvingt maakte haar eerste begeleide ballonvaart in 19013. In hetzelfde jaar kreeg ze haar pilotenbrevet voor luchtballon (nr. 145). Haar eerste solovlucht vond plaats op 19 juli 1907. Deze nieuwe passie zorgde ervoor dat ze alle andere disciplines liet schieten, behalve de verschillende takken van wintersport. In 1910 won ze de eerste prijs in de afstandswedstrijd van de Vliegclub van Oost-Frankrijk met een ballonvlucht van Nancy naar Neufchâteau.
Op 26 oktober 1909 werd zij de eerste vrouw die met een ballon over de Noordzee en het Engelse Kanaal naar Engeland vloog. Haar ballon ‘De Vallende Ster’ (L'Étoile filante) vertrok vanuit Parc de la Pépinière in Nancy. De Franse ballonvaarster die de passagier kolonel Émile Garnier verwelkomde, was in eerste instantie niet van plan om in Engeland te landen, maar vanwege de wind in de richting van Nederland en het goede weer, koos ze ervoor om samen met haar partner de oversteek van de Noordzee te maken. De tocht van 720 km duurde veertien uur en was erg gevaarlijk: op 2.500 meter hoogte viel er sneeuw op de ballon waardoor de passagiers gedwongen werden om zich te ontdoen van belast. Terwijl ze op zeer lage hoogte vlogen, raakte de mand tijdens de overtocht 52 keer het water en bereikte opnieuw voldoende hoogte bij de Engelse kust om de kliffen te ontwijken. In het midden van de nacht probeerden de twee vliegeniers te landen wanneer de mand bomen raakt; Marie Marvingt, die uit de mand werd geworpen, viel op de grond. Opgevangen door bewoners voor de nacht, zei ze de volgende dag dat ze goede herinneringen had aan deze gevaarlijke reis.
In december voerde ze in een vliegtuig haar eerste grondproeven uit en werd vervolgens in Mourmelon de leerling van Hubert Lathamp. Tijdens haar opleiding beleefde ze haar eerste turbulenties in de lucht en harde landingen. Ze vloog ook met Charles Wachter, die bijna tegen een tweedekker aanvloog, en ook met Alexandre Laffont, haar laatste lerares met wie ze het vliegtuig volledig bestuurde. Op 4 september vloog Marie Marvingt voor het eerst alleen met een Antoinette eendekker.