Baybayin (Klassieke spelling: ᜊᜊᜌᜒ, Virama-krus-kudlit: ᜊᜌ᜔ᜊᜌᜒᜈ᜔, Virama-pamudpod: ᜊᜌ᜴ᜊᜌᜒᜈ᜴), ook bekend als Alibata, is een oud schrift dat werd gebruikt op de Filipijnen. Het is een abugida dat behoort tot de familie van de Brahmische schriften. Het werd veel gebruikt op Luzon en andere delen van de Filipijnen in de 16e en 17e eeuw voordat het werd verdrongen door het Latijns alfabet. De letters staan in het Basic Multilingual Plane (BMP) van Unicode en werden voor het eerst voorgesteld om te worden gecodeerd in 1998 door Michael Everson, samen met drie andere bekende inheemse schriften van de Filipijnen.
De archieven van de University of Santo Tomas in Manilla, een van de grootste archieven in de Filipijnen, beschikken momenteel over 's werelds grootste verzameling oude geschriften in Baybayin-schrift. De kamers waarin de geschriften zijn ondergebracht, maken deel uit van een voorlopige nominatie op de UNESCO-werelderfgoedlijst die nog wordt overwogen, samen met de gehele campus van de universiteit.
In 2018 keurde het Filipijns Huis van Afgevaardigden een wetsvoorstel goed dat Baybayin zou uitroepen tot het nationale schrift van het land. House Bill 1022 oftewel de voorgestelde "National Writing System Act" is geschreven door vertegenwoordiger Leopoldo Bataoil. Het doel van deze maatregel is het uitroepen van Baybayin tot het nationale schrift van de Filipijnen, waardoor meer bewustzijn zou worden gecreëerd over de benarde toestand van Baybayin en er meer waardering zou komen voor het belang en de schoonheid van het schrift.
Terminologie 250px|rechts|Wi-Ki-Pe-Di-Ya (in Baybayin) De term "baybayín" betekent "schrijven" of "spellen" in het Tagalog. Het Spaans-Tagalog-woordenboek van San Buenaventura gepubliceerd in 1613, vertaalde "ABC's" (dwz het alfabet) als "baibayin, wat spellen betekent".
Baybayin wordt af en toe Alibata genoemd, een neologisme bedacht door Paul Rodríguez Verzosa in 1914, volgens de eerste drie letters van het Arabische schrift (ʾalif, bāʾ, tāʾ), vermoedelijk onder de onjuiste veronderstelling dat Baybayin is afgeleid van het Arabisch alfabet.
Vandaag de dag wordt Baybayin Badlit of Kudlit-kabadlit genoemd door de Visayanen, Kurditan of Kur-itan door de Ilocanos en Basahan door de Bicolanos.https://web.archive.org/web/20201124031214/http://ical13.ling.sinica.edu.tw/Full_papers_and_ppts/July_21/P4-1.pdf by Norman de los Santos, Presented at the “Thirteenth International Conference on Austronesian Linguistics”. 13-ICAL – 2015, Academia Sinica, Taipei, Taiwan Jul.18-23, 2015
Oorsprong De oorsprong van Baybayin wordt betwist en er bestaan meerdere theorieën, omdat er nog geen definitief bewijs is gevonden.
De Indiase culturele invloedssfeer links|miniatuur|Indiaas cultureel bereik. Historisch gezien stond Zuidoost-Azië onder de invloed van het oude India, waar talloze geïndianiseerde vorstendommen en rijken eeuwenlang floreerden in Thailand, Indonesië, Maleisië, Singapore, de Filipijnen, Cambodja en Vietnam. De invloed van de Indiase cultuur op deze gebieden kreeg de term Indianisatie. De Franse archeoloog, George Coedes, definieerde het als de uitbreiding van een georganiseerde cultuur van Indiase oorsprong van vorsten's, hindoeïsme en boeddhisme en de Sanskriet-taal. Dit is te zien in de indianisatie van Zuidoost-Azië, het Hindoeïsme in Zuidoost-Azië en de verspreiding van het Boeddhisme in Zuidoost-Azië. Indiase Hindoe-kolonisten speelden een sleutelrol als vaklieden, handelaren, priesters en krijgers. Inscripties hebben bewezen dat de vroegste Indiase kolonisten die zich in Champa en de Maleisische archipel vestigden, vanuit de Pallavadynastie kwamen, omdat ze hun Pallavaschrift met zich meenamen. De vroegste inscripties op Java komen exact overeen met het Pallavaschrift. In de eerste fase van de adoptie van Indiase schriften werd er lokaal in Indiase talen geschreven. In de tweede fase werden de schriften gebruikt om in de lokale Zuidoost-Aziatische talen te schrijven. In de derde fase werden lokale varianten van de schriften ontwikkeld. Tegen de 8e eeuw waren de schriften uit elkaar gegroeid en van elkaar afgescheiden in regionale schriften.Court, C. (1996). The spread of Brahmi Script into Southeast Asia. In P. T. Daniels & W. Bright (Eds.) The World's Writing Systems (pp. 445-449). Oxford: Oxford University Press.
Isaac Taylor wilde aantonen dat Baybayin ergens voor de 8e eeuw vanaf de kust van Bengalen op de Filipijnen werd geïntroduceerd. In een poging een dergelijke relatie aan te tonen, presenteerde Taylor voorbeelden van Kistna- en Assamese letters zoals g, k, ng, t, m, h en u, die op dezelfde letters in Baybayin lijken. Fletcher Gardner betoogde dat de Filipijnse schriften "zeer grote overeenkomsten" vertonen met het Brahmischrift, dat ondersteund werd door TH Pardo de Tavera. Volgens Christopher Miller lijkt het bewijs overtuigend dat Baybayin uiteindelijk van Gujarati-oorsprong is, maar Filipijnse en Gujarati-talen beschikken over eindmedeklinkers, dus het is onwaarschijnlijk dat het schrijven hiervan zou zijn geschrapt als Baybayin rechtstreeks op het Gujarati-schrift was gebaseerd.Miller, Christopher 2016. A Gujarati origin for scripts of Sumatra, Sulawesi and the Philippines. Proceedings of Berkeley Linguistics Society 36:376-91
Zuid-Sulawesi-schriften David Diringer, die de opvatting aanvaardde dat de schriften van de Maleisische archipel hun oorsprong hebben in India, schreef dat de Zuid-Sulawesi-schriften zijn afgeleid van het Kawischrift, waarschijnlijk via het Batak-schrift van Sumatra. De Filipijnse schriften zijn volgens Diringer mogelijk via het Buginese schrift op Sulawesi naar de Filipijnen gebracht. Volgens Scott was de directe voorouder van het Baybayin zeer waarschijnlijk een Zuid-Sulawesisch schrift, waarschijnlijk het Oudmakassaars schrift of een daaraan nauw verwante voorouder. Dit is verklaarbaar door het ontbreken van eindmedeklinkers in Baybayin. Zuid-Sulawesi-talen hebben een beperkt inventaris van eindmedeklinkers en vertegenwoordigen deze niet in de Bugis- en Makassarschriften. De meest waarschijnlijke verklaring voor het ontbreken van eindmedeklinkers in Baybayin is daarom dat diens directe voorouder een Zuid-Sulawesisch schrift was. Sulawesi ligt direct ten zuiden van de Filipijnen en er is bewijs van handelsroutes tussen de twee. Baybayin moet daarom in de vijftiende eeuw na Christus op de Filipijnen zijn ontwikkeld, aangezien het Bugis-Makassar-schrift niet eerder dan 1400 n.Chr. op Zuid-Sulawesi was ontwikkeld.Caldwell, Ian. 1988. Ten Bugis Texts; South Sulawesi 1300-1600. PhD thesis, Australian National University, p.17
Kawischrift links|miniatuur|De koperplaatinscriptie van Laguna. Het Kawischrift is ontstaan op Java en stamt af van het Pallavaschrift en werd in een groot deel van maritiem Zuidoost-Azië gebruikt. De koperplaatinscriptie van Laguna is het vroegst bekende schriftelijke document dat op de Filipijnen is gevonden. Het is een juridisch document met de datum van het Saka-tijdperk 822, wat overeenkomt met 21 april 900 na Christus. Het is geschreven in het Kawischrift in een variant van het Oudmaleis met talloze leenwoorden uit het Sanskriet en een paar niet-Maleisische woordenschatelementen waarvan de oorsprong dubbelzinnig is tussen het Oudjavaans en het Oudtagalog. Een tweede voorbeeld van het Kawischrift is te zien op de Butuan ivoren zegel, gevonden in de jaren 70 en gedateerd tussen de 9e en de 12e eeuw. Het is een oud zegel van ivoor die werd gevonden op een archeologische vindplaats in Butuan. De zegel is uitgeroepen tot nationale culturele schat. De zegel is voorzien van het woord "Butwan" in gestileerd Kawischrift. De ivoren zegel is nu ondergebracht in het Nationaal Museum van de Filipijnen.Nation Museum Collections Seals Eén hypothese redeneert daarom dat, aangezien Kawischrift het eerst aangetoonde schrift op de Filipijnen is, Baybayin mogelijk van Kawi afstamt.
Cham-schrift rechts|miniatuur|Het oostelijke Cham-schrift. Baybayin zou via maritieme verbindingen met het Champa-koninkrijk op de Filipijnen geïntroduceerd kunnen zijn. Volgens Geoff Wade hebben de Baybayin-letters "ga", "nga", "pa", "ma", "ya" en "sa" kenmerken die het best verklaard kunnen worden door ze te verbinden aan het Cham-schrift, in plaats van andere Indische abugidas. Baybayin lijkt meer verwant te zijn aan Zuidoost-Aziatische schriften dan aan het Kawischrift. Wade stelt dat de koperplaatinscriptie van Laguna geen definitief bewijs is voor een Kawi-oorsprong van Baybayin, aangezien de inscriptie medeklinkers vertoont, wat Baybayin niet doet.
Geschiedenis Vanuit het beschikbare materiaal is duidelijk dat Baybayin werd gebruikt op Luzon, Palawan, Mindoro, Pangasinan, Ilocos, Panay, Leyte en Iloilo, maar er is geen bewijs dat Baybayin Mindanao heeft bereikt. Het lijkt evident dat de varianten op Luzon en Palawan zich in de 16e eeuw op verschillende manieren begonnen te ontwikkelen, voordat de Spanjaarden de Filipijnen veroverden. Hiermee zijn Luzon en Palawan de oudste regio's waar Baybayin was en wordt gebruikt. Het is ook opmerkelijk dat het schrift dat in Pampanga werd gebruikt tegen het begin van de 17e eeuw al speciale vormen voor vier letters had ontwikkeld, anders dan letters die elders gebruikt werden. Er waren drie enigszins verschillende varianten van Baybayin aan het einde van de 16e en 17e eeuw, hoewel ze niet meer verschilden dan de verschillende stijlen van het Latijnse schrift in het middeleeuwse of moderne Europa met hun enigszins verschillende alfabetten.
Tegenwoordig wordt Baybayin Badlit, Kudlit-kabadlit genoemd door de Visayanen, Kurditan, Kur-itan door de Ilocanos en Basahan door de Bicolanos. + Verschillende Baybayin-varianten Schrift Regio Voorbeeld Baybayin Tagalog regio Sambal-variant Zambales Ilocano-variant, Ilocano: " Kur-itan " Ilocos Bicolano-variant, Bicolano: " Iskriturang Basahan " Bicol Region Pangasinense variant Pangasinan Visayan-variant, Visayan: " Badlit " Visayas Kapampangan-variant, Kapampangan: " Kulitan " Centraal Luzon
Vroege geschiedenis Een aardewerken grafpot, de "pot van Calatagan", gevonden in Batangas, is gegraveerd met letters die opvallend veel op Baybayin lijken, en er wordt beweerd dat ze zijn gegraveerd ca. 1300 n.Chr. De authenticiteit van de pot is echter nog niet bewezen.