Professor Ingenieur Erik Asmussen (Nederlands-Indië, Kota Radja, 1 februari 1924 – Zandhuizen, 23 september 2018) wordt beschouwd als de grondlegger van de wetenschappelijke aanpak van verkeersveiligheid in Nederland.
Achtergrond Hij was zoon van residentsdochter Petronella Adolfine Jeanne (Nelly) Prins en Svend (Erik) Asmussen. Vader was opgeleid in Kopenhagen en was in zijn sterfjaar ingenieur eerste klasse bij de burgerlijke openbare werken in Atjeh. Hij overleed in 1927 op 41-jarige leeftijd, toen hij tijdens duiken tegen een steen stootte en verdronk. Zelf was hij getrouwd met J. Hellendoorn.
Vlak na het overlijden van de vader verhuisde de weduwe en haar twee kinderen naar Den Haag, als waar Erik de Hogereburgerschool (HBS) in 1942 afrondde. Vandaaruit begon hij een studie elektrotechniek aan de Technische Hogeschool Delft, ondertussen nam hij ook deel aan het verzet tegen de Duitse bezetter. Hij kreeg later het Verzetsherdenkingskruis.Traces of War (geraadpleegd 5 mei 2026) De studie werd pas afgemaakt tijdens zijn werk als officier bij de Koninklijke Landmacht. In 1953 verliet hij het leger om op het lichttechnisch laboratorium van Philips te gaan werken. Hij was daar onder andere verantwoordelijk voor de verlichting langs Rijksweg 13. Dit leidde tot oprichten van en werken voor de SWOV.
Verkeersveiligheid bij de SWOV In 1962 was hij oprichter en eerste directeur van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid, de SWOV“erik-asmussen-een-leven-voor-de-verkeersveiligheid” SWOV (2018). Gearchiveerd op 3 februari 2022.. Hij zou er tot 1985 leiding geven. In die periode begon de opmars van de auto en daarmee samenhangend een sterke toename van het aantal verkeersdoden. Bij het congres na zijn vertrek kreeg hij in 1986 door de internationale vakwereld als waardering een Liber Amicorum aangeboden “The-way-ahead-Liber Amicorum bij vertrek Erik Asmussen bij SWOV in 1986” SWOV (2018). Gearchiveerd op 6 januari 2023.. Daarnaast was hij vanaf 1982 hoogleraar verkeersveiligheid aan de Technische Universiteit Delft. Hij heeft de basis gelegd voor Duurzaam Veilig waarmee een eerste stap werd gezet naar meer beheersbaar maken van het wegverkeer. Er kwamen bijvoorbeeld 30 km/u gebieden met drempels. De kern van zijn benadering is goed gedrag uitlokken door een passende inrichting. Aanvullend zijn toezicht en educatie nodig.
Verkeersveiligheid kwetsbaren Aan het einde van zijn loopbaan werd hij slechtziend en in 1991 richtte hij een Contactgroep Macula-degeneratie op waaruit later de Maculavereniging is ontstaan “Nog-een-lange-weg-te-gaan” Verkeerskunde (2018). Gearchiveerd op 25 oktober 2021.. Het brengt hem ertoe om de positie van de kwetsbaren in het verkeer te gaan onderzoeken. Dat leidt tot de publicatie De nieuwe normmens “Asmussen-De-Nieuwe-Normmens-1996” Archief MENSenSTRAAT (2017). Gearchiveerd op 6 januari 2023. die in 1996 wordt gepresenteerd“Programma studiedag Nieuwe Normmens 1996” Archief MENSenSTRAAT (2017). Gearchiveerd op 6 januari 2023.. Hij signaleert een nieuwe vorm van mobiliteitsslachtoffers, mensen die de openbare ruimte gaan mijden, Men spreekt dan over verdrongen mobiliteit. Het verkeerssysteem dient niet als referentie de gezonde mens zonder beperkingen te hebben maar de heterogene groep mensen met een of andere beperking, zoals kinderen, ouderen en mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking. De kwetsbare andere helft van de bevolking als norm. Hij pleit voor aanpassing van Duurzaam Veilig in die richting: minder gericht op de doorstroming van de auto en meer gericht op de positie van voetgangers, fietsers en reizigers met het openbaar vervoer.
Belangenbehartiging verkeersveiligheid Omdat hij meende dat de belangenbehartiging van de bedreigden in het verkeer meer aandacht verdiende, werd hij in 1998 voorzitter van de verkeersveiligheidsorganisatie Kinderen Voorrang. Onder dwang van subsidie moest Kinderen Voorrang, evenals de Voetgangersvereniging fuseren met Veilig Verkeer Nederland. Over die fusie in 2000 was hij niet optimistisch: ondanks dat de minister had meegegeven, dat de identiteit van Kinderen Voorrang en de Voetgangersvereniging herkenbaar moest blijven, had hij er weinig vertrouwen in dat de fusiepartner Veilig Verkeer Nederland een bredere benadering kon waarmaken. Zijn gedachtegoed kwam in ieder geval wel terug in de statuten van de nieuwe verkeersveiligheidsorganisatie 3VO “Statuten 3VO/VVN, versie mei 2011 met toevoeging aan artikel 2.1” Archief MENSenSTRAAT (2020). Gearchiveerd op 2 juli 2023.. Bij zijn overlijden in 2018 werd in de vakpers het belang van zijn werk benadrukt “erik-asmussen- pionier-voor-veilige-en-inclusieve-mobiliteit ” Archief MENSenSTRAAT (2019). Gearchiveerd op 4 februari 2023..
Categorie:Verkeersveiligheid in Nederland Categorie:Hoogleraar aan de Technische Universiteit Delft