In het kader van de bestrijding van de coronacrisis in België, werden door de federale regeringen een aantal maatregelen genomen. Door de verschillende gewestregeringen werden nog een aantal bijkomende maatregelen getroffen.

Centraal in de maatregelen stond het concept "bubbel", een vaste groep van een klein aantal mensen.Vanaf 10 mei zijn beperkte sociale contacten mogelijk mits de nodige fysieke afstand, 8 mei 2020 Sociale contacten waren enkel mogelijk binnen die bubbel.

Federale regeringsmaatregelen Adviesorganen thumb|Organigram van de federale besluitvorming, met adviesgroepen RAG, RMG, NVR, ERMG, GEES (maart-augustus 2020). De federale maatregelen werden eerst besproken in een overlegstructuur, bestaande uit medische adviesgroepen (Risk Assessment Group & Risk Management Group), de economische overheden (Economic Risk Management Group), en de Groep Experts Exit Strategie (GEES). Deze laatste werd eind augustus opgeheven, en vervangen door permanent overleg binnen de evaluatiecel Celeval, die op zijn beurt eind november 2020 op non-actief werd gezet. De adviezen zouden voortaan door de Risk Assessment Group (RAG) voorgelegd worden aan COVID-19-commissaris Pedro Facon. Celeval was verlamd geraakt door de meningsverschillen tussen verdedigers van beperkte reglementering zoals gezondheidseconoom Lieven Annemans en verdedigers van strenge reglementering zoals de virologen Erika Vlieghe en Marc Van Ranst.

Medio december 2020 bleek dat een nieuwe adviesgroep van 24 medische experten het Overlegcomité zou gaan bijstaan, als vierde entiteit na GEES, Celeval en RAG. De adviesgroep – officieel "Expertencomité Beheersstrategie" – heet GEMS, een acroniem voor "Groep van Experts voor Managementstrategie van COVID-19", en staat opnieuw onder leiding van professor Erika Vlieghe. De adviezen van de expertengroep werden gepubliceerd, nadat de politieke besluitvorming had plaatsgevonden.

Het coronacommissariaat onder leiding van Pedro Facon werd op 8 april 2022 opgeheven.

Wettelijk kader Wetgeving civiele veiligheid (maart 2020-september 2021)

De bijzondere regeringsmaatregelen overeengekomen binnen de Nationale Veiligheidsraad, en vanaf 6 oktober 2020 binnen het Overlegcomité, werden doorgevoerd via ministeriële besluiten uitgevaardigd door minister van Veiligheid en Binnenlandse Zaken Pieter De Crem, op 1 oktober 2020 opgevolgd door Annelies Verlinden. Deze laatste gaf in een persbericht van april 2021 toe dat hierbij vaak de tijd tekortschoot om een advies te vragen aan de Raad van State (afdeling Wetgeving), zelfs onder de dringende procedure.

Bij de aanvang van de coronacrisis was het eerste belangrijke ministerieel besluit dat van 18 maart 2020,MB van 18 maart 2020 al gauw vervangen door dat van 23 maart 2020.MB van 23 maart 2020 Dat laatste kende belangrijke wijzigingen op 17 aprilMB van 17 april 2020. Gearchiveerd op 6 oktober 2022. en vooral op 30 april 2020MB van 30 april 2020. Gearchiveerd op 29 mei 2021.. Verdere versoepelingen volgden op 8 mei,MB van 8 mei 2020. Gearchiveerd op 31 januari 2021. op 15 mei,Ministerieel Besluit van 15 mei 2020. Gearchiveerd op 2 juli 2020. op 25 mei,Ministerieel Besluit van 25 mei 2020. Gearchiveerd op 5 december 2022. op 5 juni,Ministerieel Besluit van 5 juni 2020. Gearchiveerd op 3 juli 2020. en op 30 juni 2020,Ministerieel Besluit van 30 juni 2020. Gearchiveerd op 21 mei 2023. met wijzigingen op 10 juli,Ministerieel besluit van 10 juli 2020. Gearchiveerd op 22 oktober 2020. op 24 juli,Ministerieel besluit van 24 juli 2020. Gearchiveerd op 18 januari 2022. op 28 juli,Ministerieel besluit van 28 juli 2020. Gearchiveerd op 3 maart 2022. 22 augustus,Ministerieel besluit van 22 augustus 2020. Gearchiveerd op 24 oktober 2020. 25 septemberMinisterieel besluit van 25 september. Gearchiveerd op 1 november 2020. en 8 oktober.Ministerieel besluit van 8 oktober 2020. Gearchiveerd op 24 oktober 2020. Een nieuw besluit volgde op 18 oktober,Ministerieel besluit van 18 oktober 2020. Gearchiveerd op 24 januari 2022. en werd gewijzigd op 23 oktober.Ministerieel besluit van 23 oktober 2020 Een volgend besluit dateert van 28 oktober,Ministerieel besluit van 28 oktober 2020. Gearchiveerd op 28 juni 2023. gewijzigd door de besluiten van 1Ministerieel besluit van 1 november 2020. Gearchiveerd op 13 januari 2021. en 28 november,Ministerieel besluit van 28 november 2020. Gearchiveerd op 3 februari 2021. van 19,Ministerieel besluit van 19 december 2020. Gearchiveerd op 31 januari 2021. 20Ministerieel besluit van 20 december 2020. Gearchiveerd op 6 februari 2021. en 21 december 2020, Ministerieel besluit van 21 december 2020. Gearchiveerd op 3 februari 2021. van 12, Ministerieel besluit van 12 januari 2021. Gearchiveerd op 6 februari 2021. 14Ministerieel besluit van 14 januari 2021. Gearchiveerd op 6 februari 2021. en 26 januari 2021,Ministerieel besluit van 26 januari 2021. Gearchiveerd op 13 februari 2021. van 6 februari,Ministerieel besluit van 6 februari 2021 van 6Ministerieel besluit van 6 maart 2021 en 20Ministerieel besluit van 20 maart 2021. Gearchiveerd op 7 september 2023. maart, van 24 aprilMinisterieel besluit van 24 april 2021. Gearchiveerd op 27 april 2021. en van 7 mei 2021.Ministerieel besluit van 7 mei 2021. Gearchiveerd op 13 mei 2021. In een addendum werd op 2 juni 2021 het advies van de Raad van State gevraagd over een herziening van het besluit van 28 oktober 2020.Ministerieel besluit van 7 mei 2021 – addendum. Gearchiveerd op 5 juni 2021. Op 4 juni werd het besluit van 28 oktober 2020 nogmaals, en uitgebreid, gewijzigd,Ministerieel besluit van 4 juni 2021. Gearchiveerd op 12 juni 2021. evenals op 23 juni,Ministerieel besluit van 23 juni 2021. Gearchiveerd op 30 juni 2021. op 27 juli,Ministerieel besluit van 27 juli 2021. Gearchiveerd op 5 augustus 2021. op 25 augustusMinisterieel besluit van 25 augustus 2021. Gearchiveerd op 30 augustus 2021. en op 27 september 2021.Ministerieel besluit van 27 september 2021. Gearchiveerd op 1 oktober 2021.

Het Nationaal Crisiscentrum stelde richtlijnen op over de toepassing van de ministeriële besluiten. Deze richtlijnen, die herhaaldelijk werden herzien in steeds meer detail, gaven voornamelijk verdere invulling aan het samenscholingsverbod en het verbod op niet-essentiële verplaatsingen. Er kwam kritiek van politiediensten, die de maatregelen te weinig precies vonden om correct te handhaven.Politie gefrustreerd omdat eenduidige coronaregels uitblijven, De Standaard, 3 april 2020. Gearchiveerd op 26 januari 2022. Grondrechtenspecialisten klaagden dan weer aan dat richtlijnen zonder juridische waarde restrictievere regels instelden dan de ministeriële besluiten zelf, bijvoorbeeld op het vlak van fysieke activiteit.De richtlijnen, versie nummer acht, De Standaard, 7 april 2020. Gearchiveerd op 24 januari 2022. Enkel de tekst van de ministeriële besluiten zelf zou als basis mogen dienen voor beboeting.

Anders dan in veel landen zijn de coronamaatregelen in België niet gebaseerd op een noodtoestand, aangezien de Grondwet geen opschorting van rechten toestaat. Grondslag voor het inperken van de bewegingsvrijheid is de wetgeving rond civiele veiligheid.In het bijzonder artikel 182 van de Wet van 15 mei 2007 betreffende de civiele veiligheid

Betwistingen Experts voerden aan dat de wet van 2007 oneigenlijk wordt toegepast, aangezien deze alleen bedoeld is voor zeer kortstondige noodsituaties. Zij vrezen daarom voor het ondergraven van de rechtsstaat. Drie restauranthouders vorderden daarop de schorsing van het ministerieel besluit van 18 oktober 2020 (sluiting horeca en avondklok), maar die werd door de Raad van State in twee afzonderlijke arresten van 30 oktober verworpen.

Pandemiewet (oktober 2021-maart 2022) Zodra de pandemiewet op 4 oktober 2021 in werking was getreden, werden de regeringsmaatregelen neergelegd in koninklijke besluiten. Het eerste Besluit van 28 oktober 2021 hield de afkondiging in van een epidemische noodsituatie tot 28 januari 2022.KB van 28 oktober 2021 – noodtoestand Aangezien het Besluit werd bekrachtigd in het Parlement,10 NOVEMBER 2021. - Wet tot bekrachtiging van het koninklijk besluit van 28 oktober 2021 houdende de afkondiging van de epidemische noodsituatie betreffende de coronavirus COVID-19-pandemie. Gearchiveerd op 17 november 2021. kon de regering met specifieke koninklijke besluiten maatregelen uitvaardigen. Dat gebeurde voor de eerste maal met een Koninklijk Besluit, eveneens van 28 oktober 2021.KB van 28 oktober 2021 – maatregelen gewijzigd door het Besluit van 19 november,KB van 19 november 2021. Gearchiveerd op 24 november 2021. van 27 november,KB van 27 november 2021. Gearchiveerd op 2 december 2021. van 4 decemberKB van 4 december 2021. Gearchiveerd op 7 december 2021. van 23 december, KB van 23 december 2021. Gearchiveerd op 27 december 2021. van 29 december 2021,KB van 29 december 2021. Gearchiveerd op 6 januari 2022. en van 27 januari 2022.KB van 27 januari 20221. Gearchiveerd op 28 januari 2022. Met dit Besluit, bij wet bekrachtigd,Wet van 11 februari 2022. Gearchiveerd op 7 september 2023. werd ook de epidemische noodsituatie verlengd. Op die basis werd het Besluit van 28 oktober 2021 opnieuw gewijzigd door het Koninklijk Besluit van 17 februari 2022.KB van 17 februari 2022. Gearchiveerd op 19 februari 2022. en van 5 maart 2022.KB van 5 maart 2022 – wijziging 28/10/2021. Gearchiveerd op 17 maart 2022. Uiteindelijk werd de epidemische noodsituatie, met onmiddellijke ingang, afgeschaft met de wet van 11 maart 2022.11 MAART 2022. - Wet tot opheffing van de instandhouding van de epidemische noodsituatie betreffende de coronavirus COVID-19-pandemie. Gearchiveerd op 7 september 2023.

2020

6 maart 2020 Op 6 maart 2020 gaf de FOD Buitenlandse Zaken negatief reisadvies voor schoolreizen naar Italië, na een annulatiebesluit van de Italiaanse regering.

10 maart 2020 De eerste Nationale Veiligheidsraad komt samen op 10 maart 2020. Afstand houden is de rode draad in het verslag. Dit werd er beslist:

In bedrijven waar het kan, wordt thuiswerk aanbevolen. Scholen krijgen de suggestie om schoolfeesten en meerdaagse schoolreizen te annuleren. Er wordt aanbevolen om evenementen van meer dan duizend personen te verbieden. De regionale en lokale overheden krijgen de bevoegdheid om deze maatregel effectief te nemen.

12 maart 2020 Op 12 maart besloot de Belgische federale regering dat vanaf 13 maart om middernacht tot en met 3 april de volgende maatregelen van kracht zouden zijn:Coronavirus: Fase 2 gehandhaafd, overgang naar de federale fase en bijkomende maatregelen, info-coronavirus.be, 12 maart 2020

Cafés, restaurants en discotheken blijven gesloten. Afhaalrestaurants (waaronder frituren) mogen openblijven. Maaltijden mogen niet ter plaatse verbruikt worden. Afhalen en thuisbezorging van maaltijden en drive-in zijn toegestaan. Hotels blijven open, maar hun restaurants en ontbijtzalen worden gesloten. Alle winkels die essentiële diensten leveren zoals voedingszaken (inclusief supermarkten), dierenvoedingswinkels en apotheken blijven open zoals gewoonlijk, ook in het weekend. Andere handelszaken blijven open tijdens de week, maar moeten in het weekend sluiten. Markten mogen plaatsvinden, mits enkele aangepaste richtlijnen tijdens de weekdagen. Tijdens het weekend zullen er enkel kramen toegelaten worden met voedingsmiddelen. Onderwijs: in het kleuter-, lager en middelbaar onderwijs worden de lessen geschorst vanaf 16 maart tot en met 3 april. Opvang moet voorzien worden voor leerlingen tot 14 jaar waarvoor anders geen opvang of enkel opvang door de grootouders mogelijk is. Voor hogescholen en universiteiten moet massaal ingezet worden op afstandsonderwijs. Crèches blijven open. Alle evenementen worden afgelast. Dit houdt in dat sportieve en culturele manifestaties niet toegelaten zijn. Pretparken en musea worden gesloten.