thumb|Flacon handalcohol zonder etiket Handalcohol (ook als handgel of handschuim) is een vloeistof die alcohol bevat om de handen mee te wassen. Er zijn antibacteriële, desinfecterende, antimicrobiële en hygiënische handgels.Helpt handgel tegen het coronavirus? 'Handen wassen met zeep is beter', Nu.nl, Germieke Smits, 3 maart 2020 16:38 (update: 13 maart 2020 07:51). Geraadpleegd 14 mei 2020. Gearchiveerd op 25 mei 2020.
Werking De alcohol heeft een desinfecterende werking en de vloeistof verdampt bij gebruik waardoor na gebruik de handen niet gedroogd hoeven te worden. Handalcohol kan van ethanol of van isopropanol worden gemaakt.Verpleeghuis- woon- en thuiszorg - Handhygiëne, Werkgroep Infectie Preventie, maart 2009. Gearchiveerd op 10 mei 2022. Naast alcohol en een deel water kan een deel glycerine worden toegevoegd om te voorkomen dat de handen uitdrogen. Om de dosering te vergemakkelijken wordt tot slot een verdikkingsmiddel toegevoegd.Toch schone handen als de gel is uitverkocht, NRC, 13 maart 2020. Gearchiveerd op 21 mei 2022.
De handgel moet minimaal 70% alcohol bevatten als dit de enige virusdoder erin is; zijn er nog andere virusdodende middelen toegevoegd dan kan het percentage lager zijn.Zo herken je of jouw handgel wel werkt tegen het coronavirus, NPO Radio 1, Avrotros, Ivo Evers, 13 maart 2020. Geraadpleegd 11 mei 2020. Gearchiveerd op 28 maart 2020.
De Wereldgezondheidsorganisatie beveelt in sommige gevallen ook de toevoeging van waterstofperoxide aan tegen bacteriën.
Toepassingsgebied Handalcohol wordt voornamelijk in ziekenhuizen gebruikt. Het is qua desinfecterende werking gelijkwaardig aan handzeep. De alcohol heeft in tegenstelling tot handzeep geen reinigende werking en is daardoor voor thuisgebruik over het algemeen minder geschikt.
Alleen als de MRSA-bacterie aanwezig is kan om het besmettingsrisico te verlagen extra ontsmetten raadzaam zijn.Gezondheidsraad: van antibacteriële zeep kan je juist ziek worden, NOS, 21 december 2016 07:16 (update 13:47). Geraadpleegd 12 mei 2020. Gearchiveerd op 29 mei 2020.
Afgeraden voor consumentenmarkt Thuisgebruik van desinfecterende handgels wordt door de Gezondheidsraad afgeraden. Omdat de handgels het immuunsysteem aantast (het doodt goede bacteriën), doen ze meer kwaad dan goed. In sommige landen is verkoop op de consumentenmarkt ervan verboden, dit is in Nederland niet het geval.
Toegelaten middelen In Nederland toegelaten desinfectiemiddelen zijn te herkennen aan een vijf cijferig nummer met erachter de N (van Nederland); de Europese Unie heeft een aantal middelen toegelaten te herkennen aan een toelatingsnummer beginnend met EU of NL met daarachter een zeven cijferig nummer, een liggend streepje, en met vier nullen daarachter.Zorgvuldig schoonmaken in huis, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Geraadpleegd 9 mei 2020. Gearchiveerd op 1 juni 2020. Op basis van Europese wet- en regelgeving beoordeelt het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) of desinfecterende middelen op de Nederlandse markt mogen worden toegelaten.Hygiënerichtlijn voor basisscholen, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Geraadpleegd 10 mei 2020. Gearchiveerd op 8 augustus 2020. In Nederland voldoet echter een gering deel (te weten 13% anno 2019) van de handdesinfectiemiddelen op de markt aan de wettelijke eisen.NVWA: Slechts 13% onderzochte handdesinfectiemiddelen voldoet aan wettelijke eisen, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. 16 april 2019 09:30. Geraadpleegd 11 mei 2020.
Wanneer een handgel tegen virussen beschermt dan staat op het etiket een 11-cijferige code met een letter N erachter, of een 5-cijferige code met NL ervoor.
Zelfgemaakte middelen Zelfgemaakte desinfecterende handalcohol kan worden gemaakt met als ingrediënten gedenatureerde alcohol en glycerine.Zelf desinfecterende handgel maken, Radarplus. Geraadpleegd 16 mei 2020. Gearchiveerd op 18 juni 2020.
Bij een te hoog percentage alcohol is er risico op huidirritatie, bij een te laag percentage kan er niet goed worden gedesinfecteerd.Mensen maken hun eigen desinfecterende handgel, maar Rob Geus raadt het af, RTL Nieuws, 2 maart 2020 17:19 (update: 4 maart 2020 18:49). Geraadpleegd 16 mei 2020. Gearchiveerd op 26 juni 2020.
Samenstelling De Wereldgezondheidsorganisatie (World Health Organization (WHO)) heeft een gids uitgebracht over hoe grote hoeveelheden handalcohol te maken uit chemicaliën die in ontwikkelingslanden beschikbaar zijn, waar commerciële handalcoholproducten niet direct voor handen zijn:Guide to Local Production: WHO-recommended Handrub Formulations, World Health Organization (WHO)
FORMULE 1 voor 10 liter actief farmaceutisch ingrediënt (API) (%) Ethanol 96% 8333 ml 80% Glycerol 98% 145 ml 1,45% Waterstofperoxide 3% 417 ml 0,125% Gedestilleerd water aangevuld tot 10.000 ml 18,425%
FORMULE 2 voor 10 liter actief farmaceutisch ingrediënt (API) (%) Isopropanol 99,8% 7515 ml 75,15% Glycerol 98% 145 ml 1,45% Waterstofperoxide 3% 417 ml 0,125% Gedestilleerd water aangevuld tot 10.000 ml 23,425%
Corona Tijdens de coronapandemie van 2020 adviseert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) handen te blijven wassen met zeep in stromend water als dit aanwezig is, en anders handalcohol of alcoholgel te gebruiken, mits je handen niet zichtbaar of voelbaar vuil zijnHanden wassen, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Geraadpleegd 9 mei 2020. Gearchiveerd op 28 mei 2020. (met andere woorden: als je handen zichtbaar of voelbaar vuil zijn, deze eerst schoonmaken met bijvoorbeeld een vochtig doekje). Dit naast de maatregelen zoals thuisblijven bij klachten, en niezen en hoesten in de elleboog.RIVM herhaalt dat mondkapje niks toevoegt en hamert op handen wassen, Nu.nl, 10 april 2020 15:59 (update 17:08). Geraadpleegd 9 mei 2020. Gearchiveerd op 28 mei 2020.
In juni 2020 bleek bij openbare gelegenheden voor gebruik ter plaatse aangeboden handgels minder dan de benodigde 70 tot 85 procent alcohol te bevatten om het coronavirus uit te schakelen.Handgels getest: ‘Je hebt geen idee wat je op je handen smeert’, AD, Yolanda Sjoukes & Chiel Timmermans, 24 juni 2020 (update: 16:35). Geraadpleegd 29 juni 2020. Gearchiveerd op 29 juni 2020.
Kritiek Kritiek op het gebruik en op de vrije beschikbaarheid van handgels op de consumentenmarkt richt zich op verstoring van de hormonale huishouding en resistent worden van bacteriën. Handgels tasten vele goede bacteriën aan die het lichaam nodig heeft.Ziek worden van je handen wassen? Hoe kan dat dan?, NOS, 21 december 2016 13:40 (update 18:24). Geraadpleegd 12 mei 2020. Gearchiveerd op 21 mei 2020. Voor een goede hygiëne thuis en het tegenhouden van bacteriën volstaat het om de handen te wassen met gewone (lees: niet-antibacteriële) zeep.Antiseptische zeep thuis? U kunt ook zonder!, Medi-Sfeer, Martine Versonne, 15 juni 2018. Geraadpleegd 12 mei 2020. Gearchiveerd op 12 april 2023.
Er is geen wetenschappelijk bewijs of gebruik van antibacteriële handzeep of handgel thuis, op school of op het werk tot gezondheidkundige baten leidt.Zorgvuldig omgaan met desinfectantia (pdf), Gezondheidsraad. Den Haag: Gezondheidsraad, 2016; publicatienr. 2016/18. Pag. 37. Geraadpleegd 12 mei 2020. Gearchiveerd op 9 oktober 2020.
Categorie:Ontsmettingsmiddel Categorie:Alkanol