__NOTOC__ Dit is een overzicht van bestuurslagen per land en apart bestuurd gebied in Zuid-Amerika.
Dit overzicht maakt deel uit van een reeks van zes overzichten per werelddeel. De andere overzichten betreffen Afrika, Australië en Oceanië, Azië, Europa en Noord- en Midden-Amerika. Antarctica is ondanks de territoriale claims niet bestuurlijk ingedeeld en heeft geen bestuurslagen.
Uitleg thumb|300px|Zuid-AmerikaIn dit overzicht zijn opgenomen bestuurslagen van de feitelijk onafhankelijke staten in Zuid-Amerika (in ruime zin, dus inclusief de Caribische gebieden voor de kust van Venezuela), dat wil zeggen de internationaal erkende onafhankelijke staten (leden van de Verenigde Naties). Naast deze landen zijn ook een aantal afhankelijke gebieden en andere gebieden die geen integraal onderdeel zijn van een land, opgenomen. Het overzicht bevat ook verwijzingen naar overzeese gebieden die volledig deel uitmaken van het moederland. Verwijzingen naar een andere entiteit in een van de overzichten worden voorafgegaan door een pijltje (→). Naast deze landen zijn ook een aantal afhankelijke gebieden en andere gebieden die geen integraal onderdeel zijn van een land, opgenomen. Het overzicht bevat ook verwijzingen naar twee andere soorten gebieden. Het gaat daarbij om overzeese gebieden die volledig deel uitmaken van het moederland en om gebieden die officieel geen afhankelijke gebieden zijn, maar vanwege hun bijzondere status toch vaak als zodanig beschouwd worden. Verwijzingen naar een andere entiteit in een van de overzichten worden voorafgegaan door een pijltje (→).
Per gebied wordt in een kleurenoverzicht iedere bestuurslaag vermeld. Onder een bestuurslaag wordt naast de centrale overheid van het gebied verstaan een territoriaal onderdeel van een land waar regels vastgesteld en/of beslissingen worden genomen over bepaalde gebieden en/of hun bewoners. Dat betekent dat de organen van een bestuurslaag hetzij regelgevende hetzij uitvoerende bevoegdheden hebben en vaak beschikken over eigen begrotingen. Bestuurlijke indelingen die louter administratief zijn of van statistische aard zijn daarom niet opgenomen. Evenmin zijn vrijwillige samenwerkingsverbanden van bestuurslagen opgenomen. Indien een bestuurslaag louter gedeconcentreerde bevoegdheden wordt deze wel vermeld en daarbij cursief weergegeven. In de kleur van de bovenliggende bestuurslaag. Indien een deel van een land niet onder controle is van de centrale overheid wordt dat vermeld in een noot bij de landsnaam. Namen van federale eenheden en autonome deelstaten worden bij de bestuurslaag vermeld. Indien een land afhankelijke gebieden heeft (in welke vorm dan ook), worden deze ook bij het land vermeld, voor zover van toepassing met verwijzingen.
Van iedere bestuurslaag worden in de noten bij het overzicht indien beschikbaar het (staats)hoofd, de regeringsleider en de volksvertegenwoordiging en hun equivalenten vermeld. De bronnen van het overzicht worden vermeld direct na de noten in het overzicht.
De aanduidingen van de bestuurslagen en organen worden in het Nederlands en indien en voor zover beschikbaar in de nationale ambtstalen vermeld. Voor de Nederlandse aanduiding wordt in het algemeen een letterlijke vertaling gebruikt. Termen als county, borough en township worden niet in het Nederlands vertaald.
In de kleurenschema's worden de volgende kleuren gebruikt: bestuurslaag op federaal of centraal niveaubestuurslaag op deelstaatsniveau, inclusief autonome deelstaten bestuurslaag op regioniveaubestuurslaag op subregioniveaubestuurslaag op lokaal niveaubestuurslaag op sublokaal niveaubestuurslaag op niveau van afhankelijk gebiedbestuurslaag met uitsluitend gedeconcentreerde rol hebben de kleur van de laag waar zij toe behoort.
Landen en gebieden
De Argentijnse Republiek (Spaans: República Argentina) is een onafhankelijke en algemeen erkende federale republiek. Bestuurslagen in ArgentiniëDe Argentijnse Republiek is een federale republiek met provincies als deelstaten en Buenos Aires als autonome stad. Argentinië heeft algemene bestuurslagen op drie niveaus: het federale niveau, het provincieniveau en het gemeenteniveau.Argentinië claimt de Britse overzeese territoria →Falklandeilanden en →Zuid-Georgia en de Zuidelijke Sandwicheilanden. Argentijnse RepubliekArgentinië heeft op federaal niveau een gekozen president (presidente) als staatshoofd en regeringsleider en als volksvertegenwoordiging het Congres van de Argentijnse Natie (Congreso de la Nación Argentina) met twee direct gekozen kamers, de Nationale Kamer van Afgevaardigden (Cámara de Diputados de la Nación) en de Nationale Senaat (Senado de la Nación). Argentinië is ingedeeld in provincies en de autonome stad Buenos Aires. provinciesEen provincie (provincia) heeft een gekozen gouverneur (gobernador) en een gekozen volksvertegenwoordiging met een kamer, de Wetgevende Macht (Legislatura) of twee kamers, de Kamer van Afgevaardigden (Cámara de Diputados) en de Senaat (Senado of Cámara de Senadores). Een provincie is ingedeeld in departementen of partidos.Buenos Aires partidosEen partido (partido) vervult de rol van een gemeente.De municipaliteit (municipio), gemeente (comuna) en vergelijkbare lagen zoals de partido (partido) en het departement (departemento) in een aantal provincies hebben in het algemeen een gekozen intendant (intendente) en een gekozen gemeenteraad (concejo municipal). Iedere provincie regelt dat in provinciale wetgeving. Zij hebben verschillende aanduidingen.La Rioja, Mendoza en San JuandepartementenEen departement (departemento) vervult in deze provincies de rol van gemeenten.Catamarca, Chaco, Chubut, Córdoba, Corrientes, Entre Ríos, Formosa, Jujuy, La Pampa, Misiones, Neuquén, Río Negro, Salta, San Luis, Santa Cruz, Santa Fe, Santiago del Estero, Tucumán en Vuurland, Antarctica en Zuid-Atlantische eilandenDeze provincies kennen als territoriale indeling het departement (departemento) zonder bestuurlijke rol. De provincie Córdoba kent daarnaast ook pedanias, een kadastrale indeling. De provincie Vuurland, Antarctica en Zuid-Atlantische eilanden omvat als departementen de niet algemeen erkende claims op Antarctica, en op de Britse territoria Falklandeilanden en Zuid-Georgië en de Zuidelijke Sandwicheilanden. Een departement is ingedeeld in municipaliteiten en/of gemeenten.municipaliteitengemeentenautonome stadBuenos Aires heeft de status van autonome stad (ciudad autónoma), bestuurslaag op provincieniveau, en maakt geen deel uit van een provincie. Buenos Aires heeft een gekozen regeringschef (jefe de gobierno) en als volksvertegenwoordiging de gekozen Wetgevende Macht (Legislatura). Buenos Aires is ingedeeld in gemeenten.Buenos Aires gemeentenToelichting:Bronnen: Constitución de la Nación Argentina (staatsinrichting, artikel 3 over provincies, artikel 5 over het regelen door de provincies van het lokaal niveau, artikel 129 over de stad Buenos Aires) Report of the World Observatory on Subnational Government Finance and Investment: Argentina, OECD/UCLG, 2019 Participatory Local Democracy: Argentina, The Hunger Project, 2019
Aruba (ook Papiaments: Aruba) is een land van het →Koninkrijk der Nederlanden. Bestuurslagen in ArubaAruba valt als land (ook: pais) onder de soevereiniteit van het Koninkrijk der Nederlanden, maar maakt geen deel uit van Nederland zelf. Het land heeft maar een algemene bestuurslaag. Aruba maakt geen deel uit van de Europese Unie maar is een daarmee geassocieerd land overzee.ArubaAruba heeft op landsniveau een benoemde gouverneur (ook gobernador), een minister-president (ook prome minister) als regeringsleider en als volksvertegenwoordiging de gekozen Staten van Aruba (ook Parlamento). Toelichting:Bronnen: Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden (koninkrijk en de landen, m.n. artikel 1 en § 4) Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (artikel 355 over de relatie van de Europese Unie met de landen en gebieden overzee). Staatsregeling (staatsinrichting)
De Plurinationale Staat Bolivia (Spaans: Estado Plurinacional de Bolivia) is een onafhankelijke en algemeen erkende republiek. Bestuurslagen in BoliviaDe Plurinationale Staat Bolivia heeft algemene bestuurslagen op drie niveaus: het centrale niveau, het departementsniveau en het gemeenteniveau, aangevuld in een departement met het autonome regioniveau. Daarnaast bestaan onder het departementsniveau gedeconcentreerde organen.Plurinationale Staat BoliviaBolivia heeft op centraal niveau een gekozen president (presidente) als staatshoofd en regeringsleider en als volksvertegenwoordiging de gekozen Plurinationale Wetgevende Vergadering (Asamblea Legislativa Plurinacional) met de Kamer van Afgevaardigden (Cámara de Diputados) en de Senaat (Senado). Bolivia is ingedeeld in departementen.departementenEen departement (departamento) heeft een gekozen gouverneur (gobernador) en een departementale wetgevende vergadering (asamblea legislativa departemental). Een departement is ingedeeld in provincies. Deze vallen onder het departementsbestuur. Daarnaast kent het departement Tarija een autonome regio.provinciesEen provincie (provincia) is een gedeconcentreerde onderdeel van de departementen. Een provincie is ingedeeld in gemeenten en/of inheemse boerengebieden.gemeentenEen gemeente (municipio) heeft een gekozen burgemeester (alcalde) en gekozen gemeenteraad (concejo municipal). De gemeenten kende tot 2009 als onderverdeling het kanton (canton).inheems boerengebiedenEen inheems boerengebied (territorio indígeno originario campesina), bestuurslaag op gemeenteniveau, heeft een gekozen burgemeester (alcalde) en gekozen gemeenteraad (concejo municipal). autonome regioAlleen het departement Tarija kent een autonome regio. De autonome regio (tierra autónoma) is Gran Chaco. Zij wordt bestuurd op de wijze van een departement. gemeentenToelichting:Bronnen: Nueva Constitución Política del Estado (staatsinrichting, artikel 270 e.v. over de departementen, provincies, gemeenten en autonome boerengebieden) Report of the World Observatory on Subnational Government Finance and Investment: Bolivia, OECD/UCLG, 2019 Participatory Local Democracy: Bolivia, The Hunger Project, 2019
Het Openbaar Lichaam Bonaire (ook Papiaments: Entidat Públiko Boneiru) is als openbaar lichaam (ook: entidat públiko) onderdeel van →Nederland.
De Federatieve Republiek Brazilië (Portugees: República Federativa do Brasil) is een onafhankelijke en algemeen erkende federale republiek.