Édouard-Montpetit is een metrostation in het stadsdeel Côte-des-Neiges–Notre-Dame-de-Grâce van de Canadese stad MontréalHet metronet op de site van STM dat werd geopend op 4 januari 1988. Het wordt bediend door de blauwe lijn van de metro van Montréal en lijn A van de Réseau express métropolitain (REM). Het station en de bovenliggende straat zijn genoemd naar de advocaat en econoom Édouard-Montpetit die op 24 maart 1920 werd benoemd tot secretaris-generaal van de Universiteit van Montréal die toen zelfstandig werd.
Geschiedenis Na verschillende voorstellen in de eerste helft van de 20e eeuw voor een metronet in Montréal lag er in 1961 een ontwerp voor een metronet bestaande uit drie lijnen. De Ligne verte (lijn 1) en Ligne orange (lijn 2) zouden nieuw gebouwd worden, terwijl de Ligne rouge (lijn 3) zou worden gerealiseerd door de ombouw van de voorstadslijn tussen het Gare Centrale en de wijken ten westen van Mont Royal. Deze lijn was tussen 1913 en 1918 aangelegd door de Canadian Northern Railway (Canora) via een tunnel onder de Mont Royal. In het ontwerp van lijn 3 was ook het station Université de Montréal opgenomen waarvan de perrons ongeveer 200 meter ten westen van de, in 2025, bij Édouard-Montpetit gerealiseerde REM-perrons zouden komen.
De aanleg van de metro begon op 23 mei 1962Hans-Werner Schleife c.s.: Lexikon Metros der Welt. Transpress VEB, Oost-Berlijn & Motorbuch Verlag Stuttgart 1985. . Blz. 203 echter alleen met de lijnen 1 (groen) en 2 (oranje). De rechtsopvolger van Canora en de stad Montréal konden het niet eens worden over de overname door de stad en lijn 3 werd geschrapt uit het metroplan al werd het nummer wel vrijgehouden. Omdat in november 1962 de wereldtentoonstelling van 1967 aan Montréal werd toegewezen werd lijn 4 (geel) toegevoegd om het tentoonstellingsterrein op de metro aan te sluiten.
Metro In mei 1970 werden de Olympische Zomerspelen 1976 aan Montréal toegewezen en in verband hiermee zou het metronet moeten worden uitgebreid, op 12 februari 1971 werd de financiering van de uitbreiding goedgekeurd. De uitbreiding omvatte onder meer een nieuwe lijn langs de Universiteit van Montréal aan de westkant van Mont Royal. Deze nieuwe lijn kreeg de kleur blauw en het eerste vrije nummer. De werkzaamheden aan de blauwe lijn (lijn 5) tussen Saint-Michel in het noorden en Snowdon in het zuiden begonnen in 1975. Nadat de regering van Quebec in 1976 een moratorium op de metro uitbreiding had afgekondigd werd de bouw stilgelegd, in 1979 werd dit deels opgeheven zodat de bouw van de blauwe lijn kon worden hervat. Het station ligt op 1090,60 meter van station Outremont en 667,6 meter van Université-de-Montréal.
Het station zou aanvankelijk genoemd worden naar de componist Vincent d'Indy en de naar hem genoemde muziekopleiding in de buurt van het station. Het station werd ontworpen door architect Patrice Gauthier die, ondanks de naamswijziging in Édouard-Montpetit, vasthield aan het artistieke concept dat voor het station was bedacht. De overheersing van de kleur roze in de binnenruimtes refereert aan de zachtheid van de muziek van componist Vincent d'Indy. Het station kreeg bovengronds drie toegangen rond het kruispunt van de Boulevard Édouard-Montpetit en de Avenue Vincent d'Indy. Het werd gebouwd boven de spoortunnel onder Mont Royal en het ontwerp hield rekening met een mogelijke aansluiting op de spoortunnel. Het eerste deel van de blauwe lijn werd in juni 1986 geopend en de stations bij de universiteit, waaronder Édouard-Montpetit, volgden op 4 januari 1988 toen ook het zuidelijke deel van de blauwe lijn tussen Snowdon en Outremont in bedrijf kwam.
In augustus 2020 werd door de Société de transport de Montréal (STM) begonnen met een project om het station rolstoeltoegankelijk te maken. Het project omvat de plaatsing van twee liften, de uitbreiding van het entreegebouw Édouard-Montpetit en de herziening van de reizigersstromen door het station. De werkzaamheden vereisten de sluiting van de ingang Édouard-Montpetit gedurende enkele jaren, terwijl het station toegankelijk bleef via het toegangsgebouw van Vincent-d'Indy (ingang B). De werkzaamheden werden afgestemd op de bouw van het REM-station. In verband met de verbouwing werd de reizigersdienst op de blauwe lijn een aantal keren onderbroken om werkzaamheden met betrekking tot het toegankelijkheidsproject mogelijk te maken. Op 30 april 2023 werd zelfs het deeltraject Snowdon – Parc geheel stilgelegd. de liften in het bouwdeel uit 1988 waren in april 2026 gereed zodat het station sindsdien geheel rolstoeltoegankelijk is.
REM Uiteindelijk kreeg de stad op 28 februari 2014 de tunnel onder Mont Royal en de aansluitende lijn, de Ligne des Deux-Montagnes, alsnog in handen. In plaats van de ombouw tot metro conform het metronet werd de lijn geschikt gemaakt voor de inzet van onbemande treinen onder de naam Réseau express métropolitain (REM). Wat wel werd overgenomen van de plannen voor lijn 3 was het invoegen van drie stationsInformatie over de in te voegen stations op de site van CDPQ tussen Gare Centrale en Ville-de-Mont-Royal waar tot dan toe geen stations waren. Het middelste van deze drie stations kwam op 72 meter onder straatniveau bij Édouard-Montpetit, ongeveer 200 meter ten oosten van het in 1961 voor metrolijn 3 geplande station in deze buurt. Hiervoor werd echter geen gebruik gemaakt van de daartoe al gebouwde voorzieningen in het metrostation uit de jaren 80 van de 20e eeuw. Het REM-station bij Édouard-Montpetit zorgt voor een aansluiting tussen de REM en de blauwe lijn van de metro. Hierdoor is de bereikbaarheid van de campus van de universiteit van Montréal en de instellingen in de omgeving verbeterd, terwijl tegelijk de druk op de oranje lijn afnam.
De bouw van de perrons en de bijbehorende toegangen voor de REM begon in de zomer van 2018 met het graven van een ongeveer 70 meter diepe put in de flank van Mont Royal. Hierbij bleef alleen de zuidwestelijke toegang van het metrostation in gebruik, terwijl de noordelijke toegang werd omgebouwd om plaats te bieden aan de vijf liften die de reizigers tussen de stationshal en de, 60 meter lager gelegen, reizigerstunnel van/naar de perrons van de REM te vervoeren. In verband met de ombouw werd het treinverkeer op de Ligne des Deux-Montagnes in januari 2020 gestaakt. In maart 2022 was de uitgraving met de aangebrachte staalconstructie voltooid en kon na drie jaar bouwtijd de afwerking van het station beginnen.
Om de invoeging van de perrons mogelijk te maken werden ondergronds de buitenste wanden van de bestaande tunnel weggebroken en een kunstmatige grot rond de Mont Royal tunnel gerealiseerd. Om de trillingen in de bovenliggende gebouwen en leidingen te beperken werden de rotsen vergruisd door middel van "microblasting". Na de vergruizing werd het gruis afgevoerd en kon ondergronds gebouwd worden aan de reizigerstunnel, liften en perrons. In de zomer van 2023 werden de perrons voltooid met de plaatsing van de perrondeuren. Het eerste deel van 2024 werd gebruikt voor de voltooiing van de binneninrichting, de aanleg van de verbindingsgang naar de bestaande stationshal van de metro en de buitenafwerking van het toegangsgebouw. In het najaar van 2024 werd begonnen met de validatie van de elektromechanische systemen en het testen van de bedieningsapparatuur. Op 6 januari 2025 werd de ingang voor het Marie-Victorin Paviljoen van de Universiteit van Montréal heropend na enkele jaren sluiting vanwege de ombouw in verband met de komst van de REM.
Na enkele maanden van dynamische tests werd het station op 14 november 2025 tegelijk met de Deux-Montagnes-tak ingehuldigd. De reizigersdienst begon op 17 november 2025 zodat het sindsdien mogelijk is om over te stappen tussen de REM en de blauwe lijn van de metro.
Ligging en inrichting Het station Édouard-Montpetit heeft drie ingangen rond het kruispunt van de Boulevard Édouard-Montpetit en de Avenue Vincent d'Indy; A Onder het bordes van de CEPSUM-arena (ijshockeyhal) aan Boulevard Édouard-Montpetit 2040. Het is de belangrijkste toegang tot het metrostation en is rolstoeltoegankelijk dankzij een lift die alle niveaus verbindt. B Toegangspaviljoen aan de Avenue Vincent-d'Indy 5450. C Toegangsgebouw aan de Avenue Vincent-d'Indy. Dit gebouw herbergt de liften voor de REM en is met een reizigerstunnel verbonden met de stationshal uit 1988. Ingangen A en B komen rechtstreeks uit op de stationshal uit 1988 die achter de OV-poortjes is aangesloten op de perrons van metrolijn 5, terwijl ingang C de REM perrons bedient. Metro Architect Patrice Gauthier moest bij het ontwerp van het station rekening houden met een ventilatieschacht van de Mont Royal-tunnel en een ondergronds aquaduct. Het station opende in 1988 met drie toegangen rond een ondergrondse stationshal onder de T-kruising van de Avenue Vincent-d'Indy en de Boulevard Edouard Montpetit. De OV-poortjes werden geplaatst voor de oostelijke wand en achter de poortjes is de stationshal met roltrappen en een vaste trap verbonden met een tussenhal op ongeveer 12 meter onder straatniveau. De metrosporen op 16,5 meter diepte liggen licht gedraaid ten opzichte van de straat en de ondergrondse loopbrug over de sporen staat dan ook net niet haaks op de roltrappen. Aan beide einden van de loopbrug, die op ongeveer 1/3 van de perronlengte van de noordelijke tunnelmond ligt, zijn twee vaste trappen van/naar de respectievelijke zijperrons. Om van het station een eenheid te maken koos de architect voor een dominant roze, geïnspireerd door de nabijheid van de Faculteit Muziek van de Universiteit van Montréal en de École de musique Vincent-d'Indy, daarnaast zijn de blauwe en roze vierkanten op de vloer terug te vinden in het hele station. Er was geen officieel kunstwerk om het station op te sieren al worden de banken ontworpen door Patrice Gauthier soms als zodanig beschouwd.
In april 2026 kwamen de liften voor de metro gereed, de ene lift verbindt ingang A verbindt met alle vier verdiepingen van het station, terwijl de andere de loopbrug met het perron voor de metro's richting Snowdon verbindt. In het kader van het beleid van de regering van Québec inzake de integratie van kunst in architectuur en milieu heeft de STM een prijsvraag uitgeschreven voor een muurschildering die tegenover de lift in de tussenhal zal worden aangebracht. De kunstenaars wordt gevraagd om een kunstwerk te maken dat in dialoog gaat met de architectuurgeschiedenis van het station, de aanwezigheid van de Universitet van Montréal, de natuurlijke omgeving van Mont Royal en de rol van het openbaar vervoer. Hierbij wordt gebruik van kleur aangemoedigd om het geheel te verlevendigen.
REM