Loge Het Noorderlicht is een vrijmetselaarsloge in Veendam vallende onder het Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden. De loge werd opgericht in 1878 en heeft sindsdien een ononderbroken bestaan in de regio Oost-Groningen.
Geschiedenis De loge werd op 23 oktober 1878 geïnstalleerd.De aanvraag van de constitutiebrief vermeldt de volgende namen: W. Lingbeek, D.B. Bosscher, J. Romkes van der Goot, J. Duintjer, G. Bouricius, J.H. Roelfsema, A. Engelsman, E. Huizinga, H.D. Hollenga, S.J. van Royen, B. Bosscher, A. Winkler Prins, T. Boerma, J. Doewes, D. de Vrieze en I. Cohen. Het Grootoosten 1878 verleende goedkeuring tot het verlenen van de aangevraagde constitutiebrief, welke werd gedateerd op 23 juli 1878. Een van de oprichters was de schrijver en encyclopedist Anthony Winkler Prins, die zich in Veendam had gevestigd. Zijn betrokkenheid weerspiegelt de idealen van de Verlichting: geloof in vooruitgang door kennis en onderwijs. Deze levenshouding sloot aan bij de kernwaarden van de vrijmetselarij, waarin persoonlijke ontwikkeling en morele bewustwording centraal staan.
In de twintigste eeuw was ook verzetsstrijder Eduard Eugen Stolper lid van de loge. Hij werd tijdens de Duitse bezetting actief in de Ordedienst en op 12 oktober 1944 geëxecuteerd in Kamp Westerbork. Kort na de oorlog werd de Parklaan in Veendam hernoemd tot E.E. Stolperlaan, ter nagedachtenis aan zijn verzetswerk.
Activiteiten en uitstraling Ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan organiseerde de loge in 2003 een tentoonstelling in het Veenkoloniaal Museum te Veendam, waarin aandacht werd besteed aan de geschiedenis van de loge, haar rituelen en symboliek. De tentoonstelling belichtte de spanning tussen uiterlijke vormgeving en innerlijke beleving binnen de vrijmetselarij, en onderstreepte de symbolische rol van de loge als lichtbron in het noorden van Nederland.
De naam 'Het Noorderlicht' verwijst symbolisch naar de wens om 'licht' te brengen in een regio die traditioneel in de schaduw ligt van grotere stedelijke centra. In vrijmetselaarssymboliek ontbreekt doorgaans een venster op het noorden – het punt waar geen licht vandaan komt – maar de loge wil juist dáár een venster openen en zo het noorderlicht zichtbaar maken.
Voorzittend Meesters In onderstaande lijst een overzicht van de Voorzittend Meesters van Loge Het Noorderlicht gedurende de eerste eeuw van haar bestaan.
Van Tot Voorzittend Meester 1878 1896 W. Lingbeek 1896 1915 S.G. Binnerts 1916 1925 Gerh. Bos 1925 1929 Lambertus Nuver 1929 1946 E.J. Duintjer (Hzn.) 1946 1964 E. Stel 1964 1967 D.J. Pattje 1967 1970 R.T. van der Geer 1970 1973 J.H.W. Kruisselbrink 1973 1978 H.A. van Goor
Het Noorderlicht Het Noorderlicht Categorie:Geschiedenis van Groningen (provincie) Categorie:Cultuur in Groningen (provincie) Categorie:Vereniging in Groningen (provincie)