Hiddekaamp (ook wel: Heidekamp, De Kaamp of De Noorderkampen) was een buurtschap gelegen nabij Oosterwolde (Friesland). De nederzetting lag ingeklemd tussen de buurtschappen De Weper, Klaozinge en Medhuzen. Tegenwoordig is de buurtschap volledig verdwenen; de huizen zijn afgebroken en het terrein is veranderd in grasland en kleine bospercelen.

Geschiedenis

De geschiedenis van De Kaamp begon officieel rond 1851. In dat jaar kocht Hidde Wietzes de Jong (1814-1899), afkomstig uit Suameer, de boerderij "Klein Klazinga" aan de Noorder Kampen. Hij vestigde zich daar met zijn vrouw Tipkje Hendriks de Jong (1821-1896).

Ontstaan: Omdat het boerenbedrijf niet rendabel bleek, behield De Jong een perceel heidegrond van circa 9 hectare voor zichzelf en bouwde daar de eerste woning, historisch bekend als Hiddekaamp 225. Vanwege zijn rol als grondlegger werd hij ook wel de "keuning van De Kaamp" genoemd. Ontwikkeling: Arme en berooide mensen volgden zijn voorbeeld en bouwden eveneens op zijn grond. Tegen het einde van de 19e eeuw telde de nederzetting ongeveer 16 woningen en loodsen. Juridische situatie (1951): De eigendomssituatie van de grond was decennialang onduidelijk door versnipperde aandelen onder vele nazaten. In 1951 werd dit (onder leiding van burgemeester Bontekoe en notaris Lindeijer) opgelost door bewoners verklaringen te laten tekenen over hun ongestoorde bewoning, waarna het gebied kadastraal werd heringedeeld.

Bewonersoverzicht (1925–1956) De woningen van de kern werden als volgt bewoond:

Nummer Voornaamste bewoners (historisch) 11 Ylke Dol, later W. Bos, Roelfje Dol en Jan en Abel Post. 12 Theunis Brinksma en Tjipkje de Jong, later Luut en Kee. 13 Hendrik Hiddes de Jong en Anna Eva Luwedel. 14 Kornelis de Jong en Fokje Klaver, later Theunis Betten. 15 Het huis van de stichter Hidde Wietzes de Jong, later Folkert de Jong. 16 Jan Lulofs en Wietske de Jong, later "Grote Hidde". 17 Imke de Jong, later Rink Louwes en Haarm Betten. 18 Hidde Tj. de Jong en Lutske ("Hidde mit de toefte"). 19 Hendrik Tjeerds de Jong en Hanne. 22 Dirk de Jong, later L. van der Weg en Sietske de Jong.

Dagelijks leven en overleving De bewoners bestonden gedurende vier generaties hoofdzakelijk uit de familie De Jong. Er heerste vaak bittere armoede, wat leidde tot grote vindingrijkheid:

Beroepen: Men werkte als losse arbeider in het veen of bij boeren, maar de bewoners stonden ook bekend als bekwame mollenvangers en bunzingjagers. Vindingrijkheid: Vlees van gestorven vee werd bij boeren opgehaald en in de beek "Et Diep" schoongespoeld. De veiligheid werd getest met een ijzeren pen; als deze na een dag blauw uitsloeg, werd het vlees niet geconsumeerd. Voorzieningen: Bij nachtelijke bevallingen hing men een brandende stallantaarn in een boom voor het huis om de dokter de weg te wijzen in het donker. Bewoners staken zelf turf in het Fochtelerveen voor eigen brandstof gebruik. De Bakker: Bakker Jan Stavast bezocht de buurtschap dagelijks per transportfiets. Rekeningen werden vaak slechts twee keer per jaar voldaan, wanneer de turfopbrengsten werden uitbetaald.

Cultuur en reputatie

De buurtschap had een ruige reputatie ("roeg volk"), maar werd door direct omwonenden beschreven als een hechte, humoristische gemeenschap. Op het schoolplein vormden de kinderen van De Kaamp één blok tegenover de dorpskinderen, die zij "kakkerties" noemden. Kenmerkend was het gebruik van Stellingwerfse bijnamen zoals Dikke Arrie, Haarm Kikkerd en Pippe. Wanneer de bewoners naar het dorp gingen, droegen zij hun beste kleding ("wat knaps"), ondanks de dagelijkse armoede.

Markante figuren thumb|Portret van het gezin van Hidde de Jong ("Grote Hidde") op de Hiddekaamp rond 1920. Achter v.l.n.r.: Syske de Jong-van Seijen en Hidde de Jong. Voor v.l.n.r.: dochters Aaltje en Lutske. De buurtschap kende verschillende markante persoonlijkheden:

Hidde de Jong ("Grote Hidde"): Kleinzoon van de stichter. Hij bewoonde met zijn gezin woning nummer 16 en was een man van groot gezag binnen de gemeenschap. Hij stond bekend om zijn atletische figuur en zijn vele verhalen over vechtpartijen. Hidde Tj. de Jong ("Hidde mit de toefte"): Bekend om zijn kenmerkende haardracht, woonachtig op nummer 18. De mollenvangers: De bewoners van de Kaamp stonden in de regio bekend als zeer bekwame mollenvangers en bunzingjagers.

Infrastructuur De buurtschap was bereikbaar via zandpaden vanaf De Poel en Schottelenburg. Een markant punt was de Zaandkop, een verhoging die uitzicht bood over de Noorderkampen. De oversteek over de beek "Et Diep" gebeurde via een zelfgebouwde houten brug, de batte.

Het einde van de buurtschap In de jaren zestig maakte de ruilverkaveling een einde aan de Hiddekaamp. De kleine percelen werden heringedeeld en de woningen werden afgebroken. De bewoners verhuisden naar nieuwbouwwoningen in Oosterwolde. Vandaag de dag herinneren alleen boswallen en restanten van de waterput nog aan de nederzetting.

Bronnen Albert O. Oost, De buurtschop De Kaamp, Historische Vereniging Oosterwolde. [cite: 1] Geoportaal Fryslân, Archiefstukken buurtschap Heidekamp (1851-1951).

Categorie:Buurtschap in Friesland Categorie:Verdwenen plaats in Friesland