thumb|Het Mildredhuis in Arnhem, oude locatie (foto 2007) Een abortuskliniek is in Nederland een medische instelling waar op een legale en betrouwbare manier een abortus uitgevoerd wordt.
Ontstaansgeschiedenis
In 1969 werd de Stichting Medisch Verantwoorde Zwangerschapsonderbreking (Stimezo) opgericht, die in 1971 de eerste abortuskliniek in Nederland opende in Arnhem, het Mildredhuis. Stimezo werd in 1998 opgeheven, maar twee klinieken, namelijk in Zwolle en Groningen, zetten de naam 'Stimezo' nog steeds voort. Verschillende andere klinieken waren tot 2002 gevestigd in Rutgershuizen. Anno 2002 waren er 17 abortusklinieken in Nederland.
In 2004 fuseerden de abortusklinieken in Leiden, Den Haag en Rotterdam tot de Stichting CASA Klinieken (CASA stond voor Centra voor Anticonceptie, Seksualiteit en Abortus). Later nam CASA ook klinieken over in Amsterdam, Goes en Maastricht en opende in februari 2014 een nieuwe eigen kliniek in Houten. Samen waren deze CASA-klinieken verantwoordelijk voor ongeveer de helft van de ongeveer 30.000 abortussen per jaar in Nederland. Hoewel CASA beweerde te streven naar betere hulpverlening en andere klinieken beschuldigde van ondermaatse kwaliteit, verdachten de andere abortusklinieken – waaronder het Vrelinghuis in Utrecht, het Mildredhuis in Arnhem en Stimezo Eindhoven – CASA ervan te streven naar een monopoliepositie voor geldelijk gewin en waren vastbesloten om onafhankelijk te blijven opereren. De onderlinge concurrentiestrijd leidde tot conflicten in het Platform Abortus Nederland (PAN), dat in 2013 uit elkaar viel.
Begin 2017 waren er 15 abortusklinieken in Nederland, maar in november ging de grootste keten CASA failliet en moesten 7 locaties sluiten in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Maastricht, Leiden, Goes en Houten, die samen ongeveer de helft van alle abortussen uitvoerden. Dit zorgde tijdelijk voor een crisissituatie, waarbij vrouwen naar andere locaties moesten reizen, langer op de wachtlijst staan en de artsen overuren moesten maken. Een nieuwe kliniek in Roermond ging op verzoek van het Ministerie van VWS versneld open terwijl de CASA-vestigingen in Amsterdam en Rotterdam met een nieuwe eigenaar konden heropenen (de Roermondse en Rotterdamse locatie werden onderdeel van Gynaikon Klinieken), waarmee in de eerste helft van 2018 het aantal klinieken op 11 uitkwam. In augustus lagen er nog 5 aanvragen voor nieuwe locaties in de steden 's-Hertogenbosch, Den Haag en Amsterdam; Den Haag heropende als onafhankelijke stichting in september 2018. Het Mildredhuis en Stimezo Eindhoven fuseerden begin 2018 tot Mildred Clinics, dat later in 2018 nog een extra locatie waar abortuspillen worden verstrekt opende in 's-Hertogenbosch. In deze laatste stad werd 2018 het Vrouwen Medisch Centrum, als zelfstandige kliniek, opgericht. Voorjaar 2019 waren er 14 abortusklinieken werkzaam in Nederland. In juli 2022 is er de kliniek 'Epione' opgericht in Amsterdam.
Bufferzones In de wet is geregeld dat - volgens het demonstratierecht - demonstraties voor abortusklinieken op hoor- en zichtsafstand van de ingang(en) van een abortuskliniek moeten kunnen plaatsvinden. Abortustegenstanders intimideren regelmatig bezoeker van de abortuskliniek of proberen haar te verhinderen om de kliniek binnen te gaan.https://www.nrc.nl/nieuws/2025/12/26/met-een-begeleider-via-de-achterdeur-de-abortuskliniek-in-a4915186 Het is aan de burgemeester van de gemeente waarin de abortuskliniek zich bevindt, een eventuele bufferzone in te stellen rondom de ingang van de kliniek. Dit is bedoeld als een zone waarin niet gedemonstreerd mag worden; belangrijkste doel van deze bufferzone is de personen die de klinieken bezoeken een rustige en vrije doorgang te bieden.
In december 2025 werd in de ministerraad een brief van de (demissionaire) ministers Frank Rijkaart (Binnenlandse Zaken, BBB) en Foort van Oosten (Justitie en Veiligheid, VVD) besproken waarin werd voorgesteld de bufferzones bij een abortuskliniek wettelijk te regelen. Toenmalige vicepremier Mona Keijzer (BBB) vroeg zich af of protesten rondom abortusklinieken daadwerkelijk een probleem zijn. https://www.rtl.nl/nieuws/politiek/artikel/5544556/vicepremier-keijzer-abaortuskliniek-demonstratie-bufferzone-verzet. Door ingrijpen van Keijzer werd de voorgestelde passage waarin een bufferzone wettelijk geregeld zou worden, geschrapt uit het voorstel van Rijkaart en Van Oosten.
Huidige abortusklinieken Het eerste jaartal geeft aan sinds wanneer de betreffende kliniek op de huidige locatie of onder de huidige naam werkzaam is of door de huidige stichting wordt beheerd; het jaartal tussen haakjes geeft aan wanneer de betreffende kliniek voor het eerst is geopend, indien van toepassing.
Naam kliniek Locatie Sinds Vrelinghuis Utrecht, Biltstraat 1972 Stimezo Groningen Groningen, Radesingel 1972 Beahuis & Bloemenhovekliniek Heemstede, Herenweg 1973 (1971) Emmakliniek Enschede, Emmastraat 1986 Mildred Clinics, locatie Arnhem Arnhem, Sonsbeeksingel 2017 (1971) Stimezo Zwolle Zwolle, Oosterlaan 1972 Abortuskliniek Almere Almere, Louis Armstrongweg 2016 Gynaikon Klinieken Roermond Roermond, Bredeweg 2017 Gynaikon Klinieken Rotterdam Rotterdam, Strevelsweg 2017 (1971) Mildred Clinics, locatie Eindhoven Eindhoven, Jan van Schoonvorststraat 2018 (1972) Abortuskliniek Amsterdam (SAA) Amsterdam, Sarphatistraat 2018 Vrouwen Medisch Centrum 's-Hertogenbosch, Prins Bernhardstraat 2018 Abortuskliniek Den Haag Den Haag, Van Beverningkstraat 2018 (1971) Kliniek Epione Amsterdam, Paasheuvelweg 2022
Voormalige abortusklinieken Voormalige abortusklinieken zijn onder meer die van Stichting CASA (Centrum voor Anticonceptie, Seksualiteit en Abortus), een in de jaren 2000 ontstane keten waarbij zich uiteindelijk zeven klinieken aansloten. CASA ging in november 2017 failliet; daarvoor voerde de keten ongeveer de helft van de 31.000 abortussen per jaar in Nederland uit.
Namen kliniek Locatie Bestaan CASA Amsterdam, daarvoor MR'70 p. 53. alias ACSG Amsterdam, Sarphatistraat 1971?–2017, anno 1989 gevestigd aan Bachplein, onafhankelijke doorstart als Stichting Abortuskliniek Amsterdam in februari 2018 CASA Den Haag, daarvoor Stimezo Plus Den Haag Den Haag, Van Beverningkstraat 1971–2017, onafhankelijke doorstart als Stichting Abortuskliniek Den Haag in september 2018 CASA Goes, daarvoor Bertie van Gelder Centrum Goes, Beestenmarkt 1996–2017, in 1996 van Groede naar Goes verhuisd CASA Houten Houten, Papiermolen 2013–2017 CASA Leiden, daarvoor St. Medisch Centrum Geboorteregeling Leiden, Kort Rapenburg 19??–2017 CASA Maastricht, daarvoor Bourgognekliniek, daarvoor Stimezo Maastricht Maastricht-Wyck, Parallelweg 1991–2017, eerdere locaties: hoek Bourgognestraat/Alexander Battalaan (1974-1976) & Meerssenerweg (1976-1991) CASA Rotterdam, daarvoor Dr. W.F. Stormkliniek Rotterdam, Strevelsweg 197?–2017, eerder aan de Ebenhaëzerstraat, in 2017 overgenomen door Gynaikon Mildredhuis Arnhem, Zijpendaalseweg 1971–2017, verhuisd naar Sonsbeeksingel, gefuseerd tot Mildred Clinics in 2018 Oosterparkkliniek Amsterdam, Oosterpark 197?–2012, opgegaan in CASA Amsterdam Stichting SeZoZ Amsterdam, Louwesweg 2010Staatscourant. Gearchiveerd op 29 mei 2019.–2014?Bedrijvenarchief. Gearchiveerd op 29 mei 2019. Stimezo Alkmaar Alkmaar, Magdalenenstraat 197?–20??, anno 1989 gevestigd aan de Emmastraat Stimezo Eindhoven Eindhoven, Jan van Schoonvorststraat 1972–2018, gefuseerd tot Mildred Clinics in 2018 Stimezo Zeeuws-Vlaanderen Groede, Molenstraat 197?–1996, in 1996 van Groede naar Goes verhuisd en hernoemdMildred Clinics, locatie 's-Hertogenbosch's-Hertogenbosch, Palmboomstraat2018–2025
Categorie:Ziekenhuis in Nederland