Dune is een Amerikaanse sciencefictionfilm uit 2021, onder regie van Denis Villeneuve. De film is gebaseerd op de gelijknamige roman van auteur Frank Herbert. De hoofdrollen worden vertolkt door Timothée Chalamet, Rebecca Ferguson, Oscar Isaac, Josh Brolin, Stellan Skarsgård, Dave Bautista, Stephen McKinley Henderson, Zendaya, Chang Chen, Sharon Duncan-Brewster, Charlotte Rampling, Jason Momoa en Javier Bardem. De film ging in première op 3 september 2021 op het Filmfestival van Venetië.

De film won op de 94ste Oscaruitreiking zes Oscars (Academy Awards): beste filmmuziek, beste camerawerk, beste montage, beste geluid, beste productieontwerp en beste visuele effecten. Oscars: The Winners by Film The Hollywood Reporter, 27 maart 2022. Gearchiveerd op 26 september 2022.

Verhaal

Paul Atreides is de erfgenaam van het Huis Atreides. Hij staat op het punt om met zijn familie de planeet Caladan te verlaten voor Arrakis, een woestijnplaneet die ook bekend staat als Dune (Nederlands: Duin). De nieuwe planeet is rijk aan melange, dat meestal the spice (Nederlands: de specerij) genoemd wordt. De unieke drug met levensverlengende, geestverruimende en soms dodelijke krachten wordt beschouwd als het waardevolste goed in het hele universum.

Rolverdeling

|||Paul Atreides |- |||Vrouwe Jessica |- |||Leto Atreides I |- |||Baron Harkonnen |- |||Stilgar |- |||Gurney Halleck |- |||Glossu Rabban Harkonnen |- ||| Eerwaarde Moeder Mohiam |- |Zendaya||Chani |- |||Duncan Idaho |- |||Piter De Vries |- |||Dr. Wellington Yueh |- |||Thufir Hawat |- |||Dr. Liet Kynes

Voorgeschiedenis Auteur Frank Herbert bracht in 1965 de sciencefictionroman Dune (Nederlands: Duin) uit. Tot aan zijn dood in 1986 breidde hij het boek uit tot een zesdelige reeks, getiteld de Dune Saga. Na zijn dood werd de reeks door zijn zoon Brian Herbert en sciencefictionauteur Kevin J. Anderson verdergezet. De lijvige roman van Herbert kreeg in de loop der jaren de reputatie onverfilmbaar te zijn. Denis Villeneuve's Dune Will Be 'Star Wars For Adults' Screenrant.com, 18 januari 2018 Dune, Frank Herbert - 'Unfilmable' books that made it to the cinema The Telegraph. Gearchiveerd op 28 november 2021.

In 1971 kocht Arthur P. Jacobs de rechten op het boek. De producent, die enkele jaren eerder Planet of the Apes (1968) had verfilmd, liet verschillende scenaristen aan een script werken en stelde het project zonder succes voor aan Britse regisseurs als David Lean en Charles Jarrott. The untold truth of Dune Looper.com. Gearchiveerd op 31 maart 2023.

Na Jacobs' dood in 1973 belandden de rechten bij Alejandro Jodorowsky. De Chileense filmmaker benaderde uiteenlopende artiesten als Pink Floyd, Orson Welles, Salvador Dalí en Douglas Trumbull om zijn ambitieuze visie naar het witte doek te vertalen, maar het project werd om financiële redenen nooit voltooid. Jodorowsky’s Dune And The Greatest Films Never Made Thequietus.com, 16 oktober 2009 Jodorowsky's poging om het boek te verfilmen vormde later de basis voor de documentaire Jodorowsky's Dune (2013). In de loop der jaren werden heel wat sciencefictionfilms door zowel Herberts literair werk als Jodorowsky's geplande verfilming geïnspireerd. Onder meer Star Wars (1977) bevat elementen die in Dune geïntroduceerd werden. How Denis Villeneuve's Dune Will Compare To Star Wars Cinemablend.com, 21 januari 2018. Gearchiveerd op 16 mei 2022.

In 1984 liet producent Dino de Laurentiis het boek verfilmen door regisseur David Lynch en met Kyle MacLachlan als hoofdrolspeler. De sciencefictionfilm werd een financiële flop en wordt regelmatig beschouwd als een van Lynch' minst succesvolle films. David Lynch's Dune is What You Get When You Build a Science Fictional World With No Interest in Science Fiction Tor.com, 18 april 2017 Dune: Behind the Scenes of a Flop Emanuellevy.com, 1 mei 2007

In 2000 werd het boek door de Amerikaanse zender Syfy tot een driedelige miniserie omgevormd. De reeks, getiteld Frank Herbert's Dune, werd bekroond met twee Emmy Awards. Drie jaar later kreeg de reeks met Frank Herbert's Children of Dune een vervolg. In beide series werd de protagonist vertolkt door Alec Newman.

In 2008 raakte bekend dat Paramount Pictures plannen had om Dune te verfilmen in samenwerking met regisseur Peter Berg. Berg to direct 'Dune' for Paramount Variety, 17 maart 2008 Berg haakte in oktober 2009 af en werd in januari 2010 vervangen door regisseur Pierre Morel. 'Dune' remake back on track with director Pierre Morel Entertainment Weekly, 4 januari 2010 In maart 2011 werd het project stopgezet door Paramount. 'Dune' remake dropped by Paramount Digitalspy.com, 23 maart 2011 Paramount Ends 4-Year Attempt To Turn Frank Herbert's 'Dune' Into Film Franchise Deadline.com, 22 maart 2011. Gearchiveerd op 17 maart 2023.

Productie Ontwikkeling "De meeste hoofdelementen van Star Wars zijn van Dune afkomstig, dus het wordt een uitdaging om dit te verfilmen. Het is de bedoeling om de Star Wars-film te maken die ik nooit zag. In zekere zin is het Star Wars voor volwassenen." - over zijn ambitie Denis Villeneuve Says His Dune Reboot Will Be Star Wars For Adults Wegotthiscovered.com, 2018. Gearchiveerd op 26 juni 2022. In januari 2016 kwam Legendary Entertainment in handen van het Chinees multinationaal conglomeraat Wanda Group. Chinese Conglom Wanda Group Seals $3.5 Billion Deal for Legendary Entertainment Deadline.com, 11 januari 2016. Gearchiveerd op 12 februari 2023. In de hoop een rol te kunnen spelen in de wereldwijde filmindustrie trok de studio in maart 2016 onder meer Mary Parent en Cale Boyter aan. Cale Boyter, Ali Mendes Rejoin Mary Parent At Legendary. Gearchiveerd op 12 februari 2023. Beide producenten hadden een verleden bij MGM en waren mede-oprichters van het productiebedrijf Disruption Entertainment. MGM’s Parent hires Cale Boyter Variety, 26 maart 2008. Gearchiveerd op 27 november 2021. Ze werden aangetrokken om voor Legendary producties te creëren die geschikt waren voor zowel de Amerikaanse als de internationale filmmarkt, inclusief de Chinese. Enkele maanden later, in november 2016, kocht Legendary de rechten op Dune. Legendary Lands Rights to Classic Sci-Fi Novel 'Dune' Variety, 21 november 2016. Gearchiveerd op 27 februari 2023. Dune: Legendary acquires the movie and TV rights Denofgeek.com, 22 november 2016

In december 2016 raakte bekend dat het productiebedrijf Denis Villeneuve voor ogen had als regisseur. 'Blade Runner 2049' Helmer Denis Villeneuve Eyed to Direct 'Dune' Reboot Variety, 21 december 2016. Gearchiveerd op 27 februari 2023. De Canadees had op dat ogenblik met Arrival (2016) en Blade Runner 2049 (2017) net twee sciencefictionfilms ingeblikt. Een maand later bevestigde Brian Herbert, zoon van Dune-bedenker Frank Herbert, via Twitter dat de film door Villeneuve zou geregisseerd worden. It's official -- Legendary Pictures has signed the very talented Denis Villeneuve to direct the exciting new DUNE series film project. Brian Herbert op Twitter, 31 januari 2017 De regisseur noemde Dune zijn favoriete boek, samen met 1984 van George Orwell. Dune: Denis Villeneuve Calls Film 'The Project of My Life' Screenrant.com, 10 februari 2017

In april 2017 werd Eric Roth in dienst genomen om het script te schrijven. 'Forrest Gump' Writer Eric Roth to Pen Denis Villeneuve's 'Dune' Reboot Variety, 5 april 2017. Gearchiveerd op 27 februari 2023. Denis Villeneuve's 'Dune' Enlists Oscar-Winning Writer for Reboot The Hollywood Reporter, 5 april 2017. Gearchiveerd op 25 januari 2021. De scenarist had eerder al in een officieuze rol meegewerkt aan het script van Arrival. Screenwriter Eric Roth Discusses 'Dune,' 'Killers Of The Flower Moon,' Writing For Kurosawa & Bringing New Life To 'A Star Is Born' Deadline.com, 13 februari 2019. Gearchiveerd op 27 januari 2022. Een jaar later onthulde Villeneuve voor het eerst dat er plannen waren voor twee films. 'Dune' Adaptation Will Be 'Star Wars for Adults' Says Director Fandom.com, 16 januari 2016. Gearchiveerd op 17 juni 2023. Denis Villeneuve says he's now making two Dune movies, actually Avclub.com, 9 maart 2018. Gearchiveerd op 28 mei 2023. In mei 2018 bevestigde de regisseur dat het boek in twee films zou opgesplitst worden, maar dat de twee producties om budgettaire redenen niet gelijktijdig zouden opgenomen worden. Denis Villeneuve: "Je suis détendu, mais je prends mon rôle au sérieux!" Lapresse.ca, 9 mei 2018. Gearchiveerd op 5 april 2023. Denis Villeneuve confirms that his Dune adaptation will be two films Flickeringmyth.com, 25 mei 2018. Gearchiveerd op 25 juni 2023. Villeneuve verklaarde de keuze later in interview met Vanity Fair: "Ik ging niet akkoord om het boek te verfilmen in een enkele film. De wereld is te complex. Het is een wereld die zijn kracht puurt uit details."

Roth schreef het script, waarna Villeneuve het bewerkte. In november 2018 verklaarde Roth dat hij een versie van 200 pagina's geschreven had. Toen de studio vervolgens vroeg om het in te korten, verklaarde Roth dat hij daar niet toe in staat was. "Screenwriting Is Really a Bastardized Form": The Writer Roundtable The Hollywood Reporter, 15 november 2018. Gearchiveerd op 28 januari 2021. Uiteindelijk werd ook scenarist Jon Spaihts in dienst genomen om aan het script te werken. Sciencefictionauteur Kevin J. Anderson, die zelf enkele Dune-prequels schreef, werd tijdens de productie als adviseur ingeschakeld. Legendary/WB Announce Production Has Started On Denis Villeneuve's 'Dune' – Filming Locations Budapest and Jordan Now Officially Confirmed Hnentertainment.co, 18 maart 2019

Voor de rest van de productie riep Villeneuve de hulp in van enkele crewleden met wie hij al meermaals had samengewerkt. Zo werden onder meer monteur Joe Walker en production designer Patrice Vermette in dienst genomen. Denis Villeneuve's 'Dune' Gets Editor Joe Walker Indiewire.com, 9 januari 2019. Gearchiveerd op 27 februari 2023. 'Sicario/Arrival' production designer Patrice Vermette to reunite with Denis Villeneuve on his 'Dune' reboot Thegww.com, 31 oktober 2018. Gearchiveerd op 19 augustus 2022. Voor de special effects besloot de regisseur opnieuw samen te werken met Gerd Nefzer, Paul Lambert en Richard R. Hoover, die eerder al een Oscar hadden gewonnen voor Blade Runner 2049. Oscar-Winning 'Blade Runner 2049' Special Effects Supervisor Reuniting With Denis Villeneuve For 'Dune' Hnentertainment.co, 30 december 2018 Voor het camerawerk besloot Villeneuve niet opnieuw samen te werken met Roger Deakins, met wie hij eerder al Prisoners, Sicario en Blade Runner 2049 had gefilmd. Er werd gekozen voor de Australische cameraman Greig Fraser. Roger Deakins Won't Be Working on Denis Villeneuve's 'Dune,' Greig Fraser to Shoot Indiewire.com, 6 december 2018. Gearchiveerd op 5 april 2023.

Casting