De Grand Prix-wegrace der Naties 1966 was de elfde en voorlaatste Grand Prix van wereldkampioenschap wegrace voor motorfietsen in het seizoen 1966. De races werden verreden op 11 september 1966 op het Autodromo Nazionale di Monza nabij Monza in de Italiaanse regio Lombardije. Alle soloklassen kwamen aan de start. De 500cc-klasse sloot haar seizoen hier af en de wereldtitel werd hier beslist. De wereldtitels in de 350cc-klasse, de 250cc-klasse en de 125cc-klasse waren al eerder beslist.
Algemeen In tegenstelling tot vorig jaar, toen het regende, werd de Italiaanse Grand Prix dit keer onder zonnige omstandigheden verreden. 50.000 toeschouwers wachtten op de ontknoping van de 500cc-klasse, die zeker in deze Grand Prix beslist zou worden en waar Giacomo Agostini de grootste kanshebber op de titel was. Ook de 50cc-klasse was nog onbeslist, maar die moest nog in Japan rijden en daar waren nog drie kanshebbers: Luigi Taveri, Ralph Bryans en Hans Georg Anscheidt.
500cc-klasse miniatuur|links|Mike Hailwood en Giacomo Agostini beslisten de strijd om de 500cc-wereldktitel in Monza. miniatuur|links|Fred Stevens was met de Paton bijna tweede geworden, maar moest hem over de streep duwen. Stand van zaken voor de race: Giacomo Agostini had al 46 punten gescoord, maar omdat slechts vijf van de negen resultaten telden moest hij drie resultaten wegstrepen: de nulscore uit de DDR en twee tweede plaatsen (2 x 6 punten). Dat bracht zijn puntentotaal voor aanvang van de race op 34. Mike Hailwood had al vier nulresultaten, dus hij hoefde het hele seizoen niets meer in mindering te brengen. Zijn 30 punten waren dan ook een nettoresultaat. Zou Agostini winnen (8 punten), dan moest hij nogmaals 6 punten aftrekken. Agostini kon dus maximaal 36 punten scoren. Dat zou voldoende zijn zelfs als Hailwood tweede werd (6 punten). Dan hadden beiden 36 punten en drie overwinningen, maar als er gekeken werd naar de tweede plaatsen dan had Agostini er vijf en Hailwood slechts twee. Hailwood kon dus alleen wereldkampioen worden door zelf te winnen. 123456789DUINEDBELDDRTSJFINULSMAN NATTotaalGiacomo Agostini66806866?46-12=34Mike Hailwood00008688?30-0=30
In Monza werd eindelijk de wereldtitel in de 500cc-klasse beslist. Dat gebeurde eigenlijk toen Mike Hailwood in de zevende ronde zijn Honda RC 181 aan de kant moest zetten met een gebroken krukas. De oorzaak daarvan lag eigenlijk bij de trainingen, toen Hailwood geweldig snelle rondetijden had genoteerd, maar zowel zijn eerste- als zijn reservemachine stuk had gedraaid. De monteurs hadden nog wel de tijd om in de nacht van zaterdag op zondag van deze twee machines één rijklaar exemplaar te maken, maar konden niet meer tot een optimale afstelling komen, waardoor het blok kapotging. Hailwood verspeelde hier de kans om de eerste coureur te worden die drie wereldtitels in één seizoen pakte. Daardoor kon Giacomo Agostini rustig naar de finish rijden en winnen vóór Peter Williams en Jack Findlay (beiden op Matchless en beiden op 2 ronden). Fred Stevens verdedigde zijn tweede plaats met een Paton tweecilinder lange tijd met verve, zelfs na een pitstop vanwege een losse accukabel, maar viel uiteindelijk terug door een defecte koppeling. Hij bracht de Paton duwend over de finish. Ondank de grote overmacht van Italiaanse merken in het wereldkampioenschap wegrace 500 cc was Agostini pas de derde Italiaan die 500cc-kampioen werd. Umberto Masetti (1952, Gilera) en Libero Liberati (1957, Gilera) gingen hem voor.
Uitslag 500cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Giacomo AgostiniMV Agusta1:03"04'08 2 Peter WilliamsMatchless+2 ronden6 3 Jack FindlayMatchless+2 ronden4 4 Fred StevensPaton+2 ronden3 5 Walter ScheimannNorton+3 ronden2 6 Eduard LenzMatchless+3 ronden1 7 Derek LeeMatchless+3 ronden 8 Gyula MarsovszkyMatchless+3 ronden 9 Philippe CanouiMatchless+4 ronden 10 Maurice HawthorneNorton 11 Giuseppe DardanelloNorton 12 Vasco LoroNorton 13 John MawbyNortonNiet gefinisht Coureur Merk Oorzaak Rudi ThalhammerMatchless John DoddsNorton Kel CarruthersNorton Malcolm StantonNorton František ŠťastnýJawa-ČZ Karl HoppeMatchless Chris ConnNorton John CooperNorton Lewis YoungMétisse-Matchless Mike HailwoodHondaKrukas Ron ChandlerMatchless Benedetto ZambottiNorton Gianfranco DomeniconiNorton Giovanni PerroneBianchi Niet gestart Coureur Merk Oorzaak Remo VenturiGileraTeambeleidGilera had weer een poging gedaan om de 500 4C raceklaar te maken, maar de trainingstijden waren zo slecht dat men besloot Remo Venturi niet te laten starten.
Niet deelgenomen Coureur Merk Oorzaak Eric HintonNorton Jack AhearnNorton John BlanchardSeeley-Matchless Stuart GrahamMatchless Jim RedmanHondaGestoptJim Redman had tijdens de trainingsweek van de TT van Man aangegeven te zullen stoppen met racen.
Top tien eindstand 500cc-klasse PosCoureurMerkPtn1 Giacomo AgostiniMV Agusta36 (54)2 Mike HailwoodHonda303 Jack FindlayMcIntyre-Matchless20 (21)4 František ŠťastnýJawa-ČZ175 Jim RedmanHonda166 Gyula MarsovszkyMatchless136 Jack AhearnNorton138 Stuart GrahamMatchless119 Peter WilliamsMatchless710 Chris ConnNorton6 (Punten (tussen haakjes) zijn inclusief streepresultaten)
350cc-klasse In Monza won Giacomo Agostini net als de 500cc-klasse ook de 350cc-klasse. Mike Hailwood kwam hier niet aan de start en de beide overige podiumplaatsen werden bezet door de Aermacchi-rijders Renzo Pasolini en Alberto Pagani. Silvio Grassetti kon korte tijd tegenstand bieden aan Agostini met de verouderde Bianchi tweecilinder, tot zijn krukas los ging zitten en de machine flink begon te rammelen. Uitslag 350cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Giacomo AgostiniMV Agusta50"50'08 2 Renzo PasoliniAermacchi+1 ronde6 3 Alberto PaganiAermacchi+1 ronde4 4 Silvio GrassettiBianchi+1 ronde3 5 František ŠťastnýJawa-ČZ+2 ronden2 6 Gustav HavelJawa-ČZ+2 ronden1 7 Kelvin CarruthersNorton+2 ronden 8 František BočekJawa-ČZ+2 ronden 9 Malcolm StantonNorton+3 ronden 10 Angelo TenconiAermacchi 11 Derek LeeAJS 12 Ron ChandlerAJSNiet deelgenomen Coureur Merk Oorzaak Bill IvyYamahaTeambeleid Mike HailwoodHondaTeambeleid Zelfs als Mike Hailwood in de 125cc-race of de 350cc-race was gestart, had hij het maximale aantal van 500 km op één dag niet overschreden. Waarschijnlijk hield Honda hem aan de kant zodat hij fit aan de 500cc-race kon beginnen. Phil ReadYamaha/BenelliTeambeleidYamaha was slechts één keer in de 350cc-klasse gestart met opgeboorde 250cc-RD 05's, maar gaf Phil Read desondanks geen toestemming om de zwaargewonde Tarquinio Provini op de Benelli 350 4C te vervangen. Tarquinio ProviniBenelliBlessureTarquinio Provini was tijdens de training van de TT van Man veel ernstiger gewond geraakt dan met op dit moment dacht. De artsen dachten dat hij zou genezen, maar hij raakte grotendeels verlamd en racete nooit meer. Jim RedmanHondaGestopt OnbekendNiet gefinisht, niet deelgenomen of niet geregistreerd. Coureur Merk Jack AhearnNorton Heinz RosnerMZ Chris ConnNorton Dave SimmondsNorton Joe DunphyNorton John BlanchardSeeley-AJS Peter WilliamsAJS Stuart GrahamAJS Tommy RobbBultaco Gilberto MilaniAermacchi Kenzo MuromachiHonda Bruce BealeHonda Kent AnderssonHusqvarna Byron BlackHonda
Top tien tussenstand 350cc-klasse PosCoureurMerkPtn1 Mike HailwoodHonda48wereldkampioen2 Giacomo AgostiniMV Agusta42 (48)3 Renzo PasoliniAermacchi174 František ŠťastnýJawa / Jawa-ČZ125 Gustav HavelJawa126 Heinz RosnerMZ107 Jack AhearnNorton88 Bruce BealeHonda7 Alberto PaganiAermacchi10 Tarquinio ProviniBenelli6 Peter WilliamsAJS Silvio GrassettiBianchi (Punten (tussen haakjes) zijn inclusief streepresultaten)
250cc-klasse In Monza pakte Mike Hailwood zijn tiende overwinning van het seizoen in de 250cc-klasse. Heinz Rosner (MZ) werd tweede en Alberto Pagani (Aermacchi) werd derde, maar die laatste had een ronde achterstand. Hailwood en Stuart Graham hadden ook als snelste getraind, maar in de race kon Mike Duff het tempo nog lange tijd volgen met de oude tweecilinder Yamaha RD 56. Hij moest echter stoppen om bougies te wisselen en zakte af naar de twaalfde plaats. Phil Read en Bill Ivy kwamen met hun Yamaha RD 05-viercilinders niet aan de start. Graham viel uit door een gebroken veer in zijn schakelmechanisme. Uitslag 250cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Mike HailwoodHonda41"29'78 2 Heinz RosnerMZ+1"22'26 3 Alberto PaganiAermacchi+1 ronde4 4 Jack FindlayBultaco+2 ronden3 5 Bruce BealeHonda+2 ronden2 6 Giuseppe VisenziAermacchi+2 ronden1 7 Gyula MarsovszkyBultaco+2 ronden 8 František ŠťastnýJawa+2 ronden 9 Rex AveryBultaco+2 ronden 10 Peter DürrAermacchi+3 ronden 11 E. CanovaAermacchi 12 Mike DuffYamaha 13 G. PolenghiOnbekend 14MenconiOnbekend 15PalazziOnbekend 16 Angelo OrsenigoOnbekend Niet gefinisht Coureur Merk Oorzaak Stuart GrahamHondaVersnellingsbak Renzo PasoliniAermacchiNiet deelgenomen Coureur Merk Oorzaak Bill IvyYamahaTeambeleidNa de teleurstellende resultaten en de gebrekkig gebleken betrouwbaarheid bracht Yamaha de viercilinder RD 05's niet aan de start. Bob AndersonYamahaTeambeleidDe gepensioneerde Bob Anderson was door Yamaha alleen voor de TT van Assen uitgenodigd. Derek WoodmanMZBlessureDerek Woodman had bij zijn val in de 500cc-race van de Belgische Grand Prix een been gebroken. Phil ReadYamahaTeambeleid Jim RedmanHondaGestopt Onbekend Coureur Merk Kevin CassBultaco Len AtleeCotton Günter BeerHonda Daniel LhéraudYamaha Bill SmithBultaco Jim CurryHonda Peter InchleyBultaco-Villiers Selwyn GriffithsRoyal Enfield Tommy RobbBultaco Akiyasu MotohashiYamaha Hiroshi HasegawaYamaha Ginger MolloyBultaco Kent AnderssonHusqvarna
Top tien tussenstand 250cc-klasse Pos CoureurMerkPtn1 Mike HailwoodHonda56 (80)wereldkampioen2 Phil ReadYamaha283 Jim RedmanHonda204 Derek WoodmanMZ185 Stuart GrahamHonda15 Heinz RosnerMZ7 František ŠťastnýJawa11 Jack FindlayBultaco9 Mike DuffYamaha910 Gyula MarsovszkyBultaco8 Ginger MolloyBultaco (Punten (tussen haakjes) zijn inclusief streepresultaten)
125cc-klasse In Monza waren de 125cc-Honda vijfcilinders iedereen te snel af. Wereldkampioen Luigi Taveri won, zijn teamgenoot Ralph Bryans werd tweede. Phil Read kon het tweetal een tijd lang volgen, maar viel terug en werd zelfs gepasseerd door zijn teamgenoot Bill Ivy. Dat liet Read niet op zich zitten. Hij probeerde de derde plaats te heroveren, maar kwam 0,1 seconde tekort op Ivy. Suzuki kwam niet aan de start. Uitslag 125cc-klasse Pos Coureur Merk Tijd Punten 1 Luigi TaveriHonda34"57'38 2 Ralph BryansHonda+10'86 3 Bill IvyYamaha+28'84 4 Phil ReadYamaha+28'93 5 Peter WilliamsEMC+1 ronde2 6 Walter ScheimannHonda+1 ronde1 7 Kel CarruthersHonda+1 ronde 8 Giuseppe VisenziHonda+1 ronde 9 Bruce BealeHonda+2 ronden 10 G. PolenghiBultaco+2 ronden 11 Ginger MolloyBultaco 12 Siegfried LohmannOnbekend 13 Gianemilio MarchesaniPaton 14MencagliaOnbekend 15 Alberto CapocciOnbekend 16AccorsiOnbekendNiet deelgenomen Coureur Merk Oorzaak Hugh AndersonSuzukiTeambeleid Frank PerrisSuzukiTeambeleid Hans Georg AnscheidtSuzukiTeambeleid Mike HailwoodHondaTeambeleid Mitsuo ItohSuzukiTeambeleid Yoshimi KatayamaSuzukiTeambeleid
Top tien tussenstand 125cc-klasse Pos CoureurMerkPtn1 Luigi TaveriHonda46 (58)wereldkampioen2 Bill IvyYamaha363 Ralph BryansHonda32 (33)4 Phil ReadYamaha29 (35)5 Hugh AndersonSuzuki156 Frank PerrisSuzuki107 Yoshimi KatayamaSuzuki88 Mike DuffYamaha49 Tommy RobbYamaha310 Hans Georg AnscheidtSuzuki2 Francesco VillaMontesa Akiyasu MotohashiYamaha Peter WilliamsEMC (Punten (tussen haakjes) zijn inclusief streepresultaten)
50cc-klasse Na Monza was de 50cc-klasse de enige die nog niet beslist was. Hans Georg Anscheidt had een teleurstellend seizoen en in Monza wilde zijn Suzuki RK 66 aanvankelijk niet aanslaan. Toen de machine eenmaal liep ging het uitstekend. Hij haalde eerst Hugh Anderson in en daarna Luigi Taveri en Ralph Bryans. Anscheidt reed een nieuw race- en ronderecord en won de race alsnog. Taveri en Bryans hadden nu allebei netto 26 punten en Anscheidt had er 25. Daardoor moest de titel in de Japanse Grand Prix beslist worden. Uitslag 50cc-klasse