thumb|Francisco de Paula Santander Francisco José de Paula Santander y Omaña (Villa del Rosario, 2 april 1792 – Bogota, 6 mei 1840) was een Zuid-Amerikaans militaire en politieke figuur, en is een nationale held van Colombia. Hij was een van de leiders van de patriottische strijdkrachten in de Spaans-Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlogen.
Biografie Francisco Santander werd in 1792 geboren in Villa del Rosario (Onderkoninkrijk Nieuw-Granada); zijn ouders waren Juan Agustín Santander y Colmenares en Manuela Antonina de Omaña y Rodríguez. In 1805 verhuisde hij naar Santa Fe de Bogotá om rechten te studeren.
Tijdens de revolutionaire gebeurtenissen van 1810 trad hij toe tot het leger. Hij was een uitgesproken federalist. Tijdens de oorlog tussen de centralisten en de federalisten vocht hij voor de Verenigde Provinciën van Nieuw-Granada (de federalisten) tegen de krachten van Antonio Nariño in de staat Cundinamarca (de centralisten); in 1812 werd hij bevorderd tot kolonel. Toen Nieuw-Granada door de Spanjaarden werd heroverd vluchtte Santander naar de Venezolaanse grens en sloot zich aan bij Simon Bolívar.
In 1819 leidde Santander de voorhoede van de troepen van Bolívar in Nieuw-Granada. Tijdens het congres in Cúcuta van 1821 werd hij gekozen tot vicepresident van Groot-Colombia en werd hij de feitelijke leider van het land nadat Bolívar naar het zuiden (Ecuador en Peru) trok om de onafhankelijkheidsoorlog daar voort te zetten. Hij gebruikte deze positie om zijn federalistische ideeën te bevorderen. Het verschil in visie tussen Santander en Bolívar leidde tot spanningen, vooral toen Bolívar probeerde een sterk gecentraliseerd bewind op te leggen na de onafhankelijkheid.
Toen een opstand in Venezuela onder leiding van José Antonio Páez in 1826 plaatsvond, waren Santander en Bolívar het oneens over de onderdrukking; Santander vond dat de rebellen moesten worden gestraft, maar Bolívar keerde terug uit Peru, kondigde amnestie aan en benoemde Páez tot de opperbevelhebber in Venezuela; het was het begin van de afscheiding van Venezuela van Groot-Colombia.
In 1828, op het Constitutionele congres in Ocaña, was er een openlijke splitsing tussen de aanhangers van Bolívar en die van Santander over de toekomstige landsstructuur, centralistisch of federalistisch. Bolívar verklaarde zichzelf dictator en schafte de post van vice-president af.
Op 25 september 1828 werd een poging gedaan om Bolívar te doden. Santander werd gearresteerd, beschuldigd van het organiseren van deze aanslag en ter dood veroordeeld; vervolgens werd de doodstraf door Bolívar omgezet in verbanning. Santander bracht veel tijd door in Europa waar hij de Verlichting bestudeerde.
Na de dood van Bolívar en de ineenstorting van Groot-Colombia werd Santander in de Republiek Nieuw-Granada een leider van de liberale factie. Hij was president van 1832 tot 1837. Hij werd gezien als de vader van de liberale beweging en verdedigde burgerrechten, constitutionele regeringen en regionale autonomie.
Na zijn ambtstermijn als president bleef hij tot aan zijn dood een belangrijke en invloedrijke politieke figuur. Zijn ideologie wordt beschouwd als de basis voor de Colombiaanse Liberale Partij die acht jaar na zijn dood werd opgericht.
Santanders federalistische ideeën bleven een invloedrijke kracht in de Colombiaanse politiek en stonden lijnrecht tegenover de centralistische opvattingen van Bolívar en zijn aanhangers.
Categorie:Latijns-Amerikaans revolutionair Categorie:President van Colombia