Schoolstaking voor het klimaat, bekend als Spijbelen voor het klimaat of Klimaatmars voor een betere toekomst, is een actie van scholieren, die regeringen oproept om maatregelen tegen de opwarming van de Aarde te nemen. De acties ontstonden in navolging van de internationale beweging School strikes for climate, School Strikes 4 Climate, Fridays for Future (Duitsland, Oostenrijk, Nederland) en Klimastreik (Zwitserland), die startten in augustus 2018 op initiatief van Greta Thunberg. In België startten de eerste acties van Youth for Climate op 10 januari 2019, op initiatief van Anuna De Wever en Kyra Gantois. Sinds de zomer van 2019 wordt het voortouw genomen door Adélaïde Charlier en Anuna De Wever.
Voorgeschiedenis thumb|Greta Thunberg (27 augustus 2018) De eerste actie werd na de schoolvakantie op 20 augustus 2018 gestart door de 15-jarige Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg, die besloot elke schooldag te staken tot de Zweedse parlementsverkiezingen op 9 september 2018. Dit deed ze door een sit-in voor het parlementsgebouw met een bord "Skolstrejk för klimatet" (schoolstaking voor het klimaat).The Swedish 15-year-old who's cutting class to fight the climate crisis, The Guardian, 1 september 2018.
Na de verkiezingen bleef ze elke vrijdag actievoeren.15-jarig meisje op klimaattop: “Jullie zijn niet volwassen genoeg om de waarheid te zeggen en laten dat aan ons, kinderen, over.”, Het Laatste Nieuws, 16 december 2018. In navolging van de actie in Zweden volgden in november 2018 de eerste acties in Australië, ondanks een oproep van de Australische premier Scott Morrison, die zei dat de jongeren zich meer moesten bezig houden met leren in school en minder met activisme.Australian school children defy prime minister with climate strike, CNN, 30 november 2018, (geraadpleegd op 25 januari 2019) Vanaf december 2018 volgden er wereldwijd acties in meerdere landen.Jeugd wil actie voor het klimaat voor het te laat is, NRC, 22 januari 2019
Thunberg zelf bleef haar wekelijkse schoolstaking 251 weken lang houden tot haar afstuderen in juni 2023. Haar wekelijkse betogingen zullen wel blijven doorgaan.
België Ontstaan thumb|Klimaatspijbelaars op 24 januari in de Trierstraat, nabij het Europees Parlement, in Brussel Geïnspireerd door de acties van Greta Thunberg riepen begin januari 2019 de 17-jarige Anuna De Wever en de 19-jarige Kyra Gantois, beiden scholieren op het Koninklijk Atheneum Mortsel, via sociale media op om elke donderdag te spijbelen voor het klimaat en actie te voeren in Brussel.17-jarige Anuna spijbelt voor het klimaat: “Dit is belangrijker dan de wiskundeles die ik die dag heb”, Radio 1, 7 januari 2019
In Wallonië werd Adélaïde Charlier (18) uit Namen het gezicht van de klimaatactie.
Op de eerste actiedag op donderdag 10 januari 2019 in Brussel was er een onverwachte opkomst van 3.000 leerlingen.Organisator klimaatprotest Anuna De Wever (17): "Ik wil politici horen zeggen dat ze iets gaan doen aan het probleem", VRT NWS, 10 januari 2019;Het debat: is spijbelen voor het klimaat een goede zaak?, Het Laatste Nieuws, 16 januari 2019
Op donderdag 17 januari kwamen er 12.500 deelnemers naar Brussel en verzamelden er ook een 250-tal in Antwerpen.12.500 klimaatspijbelaars betogen voor de tweede keer voor een bindend klimaatplan, VRT NWS, 17 januari 2019
Op de derde donderdag (24 januari) waren er 35.000 jongeren aanwezig in Brussel, in andere Belgische steden werd actie gevoerd. Zo waren er tweeduizend leerlingen uit het lager onderwijs samengekomen in Gent, een duizendtal leerlingen in Oostende, een vijfhonderdtal in Antwerpen, tweehonderd in Sint-Niklaas, vijftig in Tienen, honderden leerlingen in Namen en vijftienhonderd in Luik."Klimaatspijbelaars" vestigen nieuw record: 35.000 scholieren komen in Brussel op straat voor het klimaat, VRT NWS, 24 januari 2019. Bij de middelbare scholieren (de zogenaamde Youth for Climate-beweging) voegden zich ook een klein aantal studenten van hogescholen en universiteiten.Versterking: universiteits- en hogeschoolstudenten sluiten zich aan bij #YouthForClimate, Studio Brussel, 22 januari 2019 Deze students for Climate riepen de studenten op om zich na de examenperiode vanaf half februari aan te sluiten bij de stakende scholieren.‘Students For Climate’ sluiten zich aan bij scholierenbeweging #YouthForClimate, DeWereldMorgen.be, 21 januari 2019.
De Vlaamse leerlingen noemen de actie brossen voor de bossen (brossen is een Belgisch-Nederlands woord voor spijbelen).Warre, Anuna en Hugo vertellen waarom ze spijbelen voor het klimaat, NOS, 24 januari 2019 Voor de vierde editie, op donderdag 31 januari 2019, werd een nieuwe route in Brussel uitgestippeld en werd de naam gewijzigd in "Klimaatmars voor een betere toekomst".Vierde editie van ‘Spijbelen voor het klimaat’ krijgt nieuwe route, De Standaard, 30 januari 2019 Op de vierde editie waren er 12.500 manifestanten in Brussel en 15.000 leerlingen en studenten in Luik, waarbij heel wat kinderen uit de lagere scholen. De spijbelaars kregen de steun van de stad Luik. In Leuven kwamen 3000 leerlingen en leerkrachten uit 27 basisscholen bijeen en in Antwerpen waren er 350 scholieren aanwezig.
Op 6 februari 2019 werd de klimaatbetoging op aanvraag van de Leuvense scholen, door KlimaLeuven georganiseerd.Anuna De Wever spreekt bomvol Ladeuzeplein toe: “De boodschap is duidelijk nog niet aangekomen, en dus blijven we vechten. We refuse to be silent!”, Het Laatste Nieuws, 7 februari 2019 Er kwamen meer dan 10.000 scholieren en studenten samen op het Ladeuzeplein in Leuven. In Kortrijk kwamen 1000 scholieren op straat, waaronder ook heel wat scholieren uit de lagere scholen en kleuters, samen met hun leerkrachten. In Brussel waren er 5000 betogers aanwezig, zowel Brusselse, Vlaamse als Waalse scholieren en vooral studenten. In Antwerpen verzamelden 600 jongeren, in Hasselt 600 jongeren, in Beringen 450 leerlingen en leerkrachten, in Herve 500 jongeren, in Luik 250 jongeren en in Bergen enkele tientallen.Klimaatmarsen in hele land, in Leuven alleen al ruim 10.000 betogers, Het Nieuwsblad, 7 februari 2019 Op donderdag 14 februari waren er 11.000 demonstranten aanwezig, behalve scholieren studenten en grootouders.11.000 betogers op straat voor het klimaat, volgende week komt Greta Thunberg naar Brussel, VRT NWS, 14 februari 2019 Op 21 februari 2019, de zevende donderdag op rij, kwam Greta Thunberg naar Brussel om samen met Anuna De Wever, Kyra Gantois en Adélaïde Charlier vooraan mee te lopen. Door de massale persbelangstelling moest de politie ingrijpen om de jongeren te beschermen. In de voormiddag sprak Thunberg in Brussel de Europese Commissie met voorzitter Jean-Claude Juncker toe.Greta Thunberg spreekt Europese Commissie toe in Brussel: “Volg de wetenschap, dat is onze enige eis”, Het Nieuwsblad, 21 februari 2019 Op 28 februari 2019, de achtste donderdag op rij, ging de klimaatmars door in Antwerpen. Bij de 3000 demonstranten was Greta Thunberg, die tijdens een week schoolvakantie in Zweden meedeed aan de klimaatmarsen in Antwerpen en Hamburg, Duitsland.
Op de negende donderdag op rij ging de klimaatmars door in de Waalse universiteitsstad Louvain-la-Neuve met De Wever, Gantois, Charlier en circa 4.000 demonstranten, ondanks het slechte weer en de vakantie. In Antwerpen zijn 200 jongeren aanwezig en in Mechelen gaat Youth for Climate "ploggen" langs het kanaal, waarbij ze tijdens de wandeling meteen zwerfvuil opgeruimen. De tiende klimaatstaking werd verlegd naar vrijdag wegens de wereldwijde Global Climate Strike for Future met acties op 33 locaties. De vierentachtigjarige antropologe Jane Goodall zag hen passeren – ze was in Brussel voor een promotie van haar Jane Goodall Institute – en sprak haar steun uit: "Mocht ik een tiener zijn, dan was ik een klimaatspijbelaar. Ik heb veel sympathie voor wat ze willen doen."Kim Clemens. Mocht ik een tiener zijn, dan was ik een klimaatspijbelaar. In: De Standaard, 16 & 17 maart 2019, p. 21.
Op donderdag 21 maart ging de elfde klimaatstaking door met het zwaartepunt in Luik en andere acties in Waver, Saint-Georges-sur-Meuse, Brussel en Antwerpen met ca. 3000 deelnemers. De twaalfde klimaatmars werd verschoven naar dinsdag 26 maart met betrekking tot de stemming in de Kamercommissie.
Op de dertiende klimaatmars in Brussel op donderdag 4 april waren volgens de politie 500 betogers aanwezig, volgens de organisatoren 1200. Samen met Youth for Climate stapten een delegatie Franstalige landbouwers, grootouders voor het klimaat, leden van de scouts en Teachers en Workers for Climate mee.Amper 500 betogers op dertiende klimaatmars in Brussel, Anuna De Wever: “Ik ben ‘pissed’ dat we hier nog elke week moeten staan”, Het Laatste Nieuws, 4 april 2019 In Antwerpen waren een honderdtal betogers aanwezig.Spijbelaars kleden zich in het groen voor klimaatbetoging, Het Laatstse Nieuws, 4 april 2019 Bij de veertiende klimaatmars in Brussel op donderdag 11 april 2019 kregen de circa duizend deelnemers in Brussel het gezelschap van de onder meer Rik Van de Walle, rector van de UGent, Caroline Pauwels, rector van de VUB, Vincent Blondel, rector van de UCLouvain, Pierre Jadoul, rector van de Université Saint-Louis, en rector Naji Habra van de Université de Namur.Rectoren Belgische universiteiten aan de kop van de 14e klimaatmars, VRT News, 11 april 2019 Grootouders voor het klimaat brachten hun kleinkinderen of foto's van hun kleinkinderen mee. Op donderdag 18 april 2019 ging de vijftiende klimaatactie door in Oostende en Antwerpen.Klimaatspijbelaars gaan door tijdens de paasvakantie, Het Nieuwsblad, 18 april 2019
Na de coronacrisis gingen in oktober 2021 in België de eerste klimaatacties weer door met de Back to the Climate-mars op 10 oktober in Brussel, waar volgens de politie 25.000 mensen deelnamen, en de eerste schoolstaking voor het klimaat op vrijdag 22 oktober in Gent onder de noemer "Global Climate Strike", met 1400 jongeren, georganiseerd door Fridays For Future.Spijbelen voor het klimaat, VRT News, 22 oktober 2021
Chronologie van klimaatacties December 2018 Zondag 2 december: In Brussel komen 65.000 mensen op straat voor schone lucht, hernieuwbare energie en politieke daadkracht. Maandag 3 december: Start Klimaatconferentie van Katowice 2018. Dinsdag 4 december: Energieminister Marie-Christine Marghem reist met een privéjet naar de klimaattop en oogst op sociale media veel kritiek. Woensdag 5 december: België en Tsjechië stemmen tegen de richtlijn rond energiebesparing.
Januari 2019 thumb|Scholierenprotesten in Berlijn (25 januari 2019) Donderdag 10 januari: Drieduizend klimaatspijbelaars in Brussel. Woensdag 16 januari: Vlaams Minister Joke Schauvliege (CD&V) ontvangt met de Vlaamse regering een delegatie jongeren. Donderdag 17 januari: 12.500 klimaatspijbelaars in Brussel. Woensdag 23 januari: In Essen overhandigen leerlingen van het Don Bosco-Mariaberginstituut twaalf klimaatvoorstellen aan de burgemeester.Marthe Saelens. We leren alles over de Romeinen, niets over het klimaat. (p.3), De Standaard, 25 januari 2019 Donderdag 24 januari: 35.000 klimaatspijbelaars in Brussel. Vrijdag 25 januari: Start van Grootouders voor het Klimaat. Zondag 27 januari: 70.000 deelnemers op klimaatmars in Brussel waaronder heel wat jongeren, die echter zelf niet de organisatoren zijn.Grootste klimaatmars ooit in ons land: maar liefst 70.000 mensen op de been, Het Laatste Nieuws, 28 januari 2019 Dinsdag 29 januari: Koning Filip geeft zijn morele steun aan de actievoerders. Donderdag 31 januari: Ruim 3400 Belgische wetenschappers scharen zich in een open brief achter de klimaatbetogers.Ruim 3400 Belgische wetenschappers scharen zich achter klimaatbetogers, NOS, 31 januari 2019