Landgoed Villandry is een landgoed in Kwakkenberg, een wijk in het oosten van de Nederlandse gemeente Nijmegen. Het is gelegen op een bosrijk perceel van 20 ha tegen de uitlopers van een stuwwal.
Het pand is vanaf de Groesbeekseweg te bereiken via een 350 meter lange, glooiend omhooglopende oprijlaan waarlangs Amerikaanse eiken staan. Op het landgoed staan een villa in neoclassicistische stijl (ook: Huize Villandry of Villa Villandry) (bouwjaar 1904) en een tuinmanswoning (bouwjaar 1938). Bijbehorende boerderij en koetshuis zijn in 1996 afgebroken.
Geschiedenis Villa Villandry werd in de periode 1902-1904 in opdracht van Charles Blanckenhagen (1855-1921) gebouwd. Tot 1909 woonde hij zelf met zijn gezin op dit landgoed.
Villandry is vernoemd naar de moeder van Blanckenhagens tweede vrouw, Joséphine d'Harvant Bigot de Villandry. Op de zijkanten van het gebouw zijn de familiewapens van de families Frőhlich Hubert / d'Harvant Bigot de Villandry en Blanckenhagen te zien. De villa kent een symmetrisch ontwerp, waarbij aan de voorzijde de hoge pilasters, het driehoekige fronton en het torentje in het oog vallen. Dit witte torentje is duidelijk geïnspireerd op de klokkentoren van het Paleis op de Dam.
In 1909 werd in de villa een herstellingsoord gevestigd voor personeel van spoor- en tramwegGerard Leonards, Landgoed Villandry. Een pareltje in Nijmegen. Geschiedenis van een uniek landgoed, van buitenplaats tot herstellingsoord en appartementencomplex.. Boekhandel Roelants Nijmegen (16 oktober 2020), 240 pagina's. .. Blanckenhagen verhuurde Villandry toen aan de in 1907 opgerichte "Vereeniging tot stichting en exploitatie van een Herstellingsoord voor Spoor- en Tramwegpersoneel". Het herstellingsoord werd, zonder noemenswaardige aanpassingen van de villa, op 15 maart 1909 feestelijk geopend. Na afloop van de vijftienjarige huurperiode werd het landgoed in 1926 door de Vereeniging aangekocht. De villa werd toen verbouwd en uitgebreid met aan weerszijden aangebouwde vleugels. Vanaf dat moment telde het gebouw 55 kamers en was het een van de grotere herstellingsoorden in Nederland. Het ontwerp van deze uitbreiding was van de Hilversumse architect Everwijn Verschuyl (1871-1954) die ook Kinderhuis Villandry heeft vormgegeven. De aanbouw kwam qua stijl niet geheel overeen met de villa en is bij de bouw van de appartementen – begin jaren ’90 – weer tenietgedaan.
De patiënten waren veelal overwerkt en sommigen leden aan tuberculose. Met name de weldadige rust in de mooie natuur en de goede verzorging moesten bijdragen aan het beoogde herstel. Tussen 1909 en 1969 werden 13.690 patiënten verpleegd gedurende 548.486 verpleegdagen.
Tot 1915 lag het landgoed nog op het grondgebied van de gemeente Groesbeek.
Tussen 1926 en 1931 werd even ten oosten van Villa Villandry aan de Bosweg een tweede villa op het landgoed gebouwd, Kinderhuis Villandry (ook: Kinderherstellingsoord Villandry). Deze villa had dezelfde bestemming als herstellingsoord, maar was bedoeld voor de kinderen van spoor- en tramwegpersoneel.
Tweede Wereldoorlog Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het aantal plaatsen voor patiënten enigszins beperkt. Er is slechts éénmaal door de Duitse bezetter een poging gedaan om het herstellingsoord te vorderen en wel in september 1944, maar door de snelle opmars van de geallieerde bevrijders ging dat niet door. Aan het einde van de oorlog dient Villandry als opvangplaats voor evacués en daklozen. Vanaf november 1944 – Nijmegen was toen tijdens Operatie Market Garden frontstad geworden en daardoor grotendeels onleefbaar – fungeerde het enige tijd als noodziekenhuis. Pas na renovatie en modernisering kreeg het complex rond 1946 zijn functie als herstellingsoord terug.
Huidige situatie Het herstellingsoord heeft tot 1988 gefunctioneerd. Nadat staatssecretaris (1986-1989) Dick Dees van het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (WVC) de exploitatiesubsidie voor alle herstellingsoorden had stopgezet, werd Herstellingsoord Villandry gesloten, net als diverse andere in Nederland. Toen het gebouw zijn functie had verloren, werden de in 1926 aangebouwde zijvleugels gesloopt. In de oorspronkelijke villa werden zes appartementen gerealiseerd door E.G.M.Architecten. Hun plan voorzag verder in een tweetal vrijstaande gebouwen, ter weerszijden van de eveneens in oude glorie herstelde Franse tuin, met daarin in totaal 48 appartementen, Het totale complex werd op 12 juni 1998 officieel in gebruik genomen.
De villa werd in 1996 aangewezen als gemeentelijk monument. In 1998 werd op het terrein een appartementencomplex in gebruik genomen.
Categorie:Gemeentelijk monument in Nijmegen Categorie:Landgoed in Gelderland Categorie:Villa in Nijmegen Categorie:Kwakkenberg