Zwemmen was een van de sporten die werd beoefend tijdens de Olympische Zomerspelen 2020 in Tokio. Het was een van de olympische disciplines met de meeste deelnemers: het internationaal olympisch comité stelde in juni 2017 het aantal deelnemers op 928, waarvan vijftig in het marathonzwemmen. Het IOC beoogde daarbij een gelijk deelnemersveld van even veel mannen en vrouwen. Bij de vorige Spelen nam een vergelijkbaar aantal atleten uit 174 landen deel aan het zwemmen, na de atletiek het grootste deelnemersveld. Het zwemtoernooi van de Spelen van 2020 had een recordaantal onderdelen, 37 in totaal. Het olympisch comité besloot drie onderdelen toe te voegen aan het bestaande programma: 800 meter vrije slag voor mannen, 1500 meter vrije slag voor vrouwen en een gemengde estafette wisselslag. De eerste twee onderdelen werden sinds 2001 gezwommen op de wereldkampioenschappen; de estafette werd voor het eerst in 2015 gezwommen op de wereldkampioenschappen.
Alle zwemonderdelen, behalve de tien kilometer open water, vonden plaats in het Olympic Aquatics Centre in Tatsumi. In de centrale hal van het sportcentrum, die tot 2019 onder constructie was, bevond zich naast een 50 meterbad ook een bad voor het schoonspringen. Het openwaterzwemmen werd georganiseerd in het water bij Odaiba, een kunstmatig eiland in de baai van Tokio. Ook de triatlon vond aldaar plaats. Olympic Sports – Aquatics op de officiële website van de Olympische Zomerspelen 2020
Kwalificatie Langebaanzwemmen Kwalificatie voor het zwemmen begon in maart 2019 en liep door tot juli 2020. De internationale zwembond, de FINA, maakte in mei 2018 de kwalificatie-eisen voor de individuele zwemnummers bekend. Eind 2018 werden deze officieel bekrachtigd door de bond, waarna de eisen ook doorgestuurd werden naar de nationaal olympisch comités. Een zwemmer kon op verschillende manieren voldoen aan de gestelde eisen. Deze eisen waren, gesorteerd op prioriteit, als volgt. Atleten die een olympische kwalificatietijd zwommen (de "A-limiet") konden door hun nationaal comité in de selectie worden opgenomen (met een maximum van twee per land). Een atleet die niet de kwalificatietijd zwom, maar wel een selectietijd (de "B-limiet"), kon potentieel ook nog later worden toegevoegd aan de selectie. Deze atleten werden uitgenodigd door de FINA, zodat alle 878 beschikbare plaatsen werden opgevuld. De bond maakt hierbij in juni 2020 gebruik van de wereldranglijsten per onderdeel. Wanneer een land geen zwemmers had die voldoen aan de A-limiet of de B-limiet, kon het alsnog twee atleten (één man, één vrouw) in elk één onderdeel afvaardigen. Voorwaarde hierbij was wel dat deze zwemmers hebben deelgenomen aan de wereldkampioenschappen zwemmen in 2019. Een land mocht maximaal 28 zwemmers opnemen in haar olympische ploeg. De estafetteploegen plaatsten zich niet op tijd, maar door bij de wereldkampioenschappen van 2019 bij de beste twaalf te eindigen; de vier overgebleven plaatsen werden ingevuld op basis van de wereldranglijsten. Qualification System – Games of the XXXII Olympiad – Tokyo 2020 op de officiële website van de internationale zwembond FINA
In februari 2019 maakte de internationale zwembond bekend op welke toernooien zwemmers zich konden kwalificeren voor de Olympische Spelen. De wereldkampioenschappen zwemmen in Gwangju in juli 2019 maken hier een onderdeel van uit, net als continentale kampioenschappen. Het kwalificatieproces liep tot 27 juni 2021, wanneer de FINA het olympisch comité diende te informeren over alle gekwalificeerde zwemmers.
Vastgestelde limieten individuele nummers onderdeel mannen vrouwen A-limiet B-limiet A-limiet B-limiet 50 m vrije slag 22,01 22,67 24,77 25,51 100 m vrije slag 48,57 50,03 54,38 56,01 200 m vrije slag 1.47,02 1.50,23 1.57,28 2.00,80 400 m vrije slag 3.46,78 3.53,58 4.07,90 4.15,34 800 m vrije slag 7.54,31 8.08,54 8.33,36 8.48,76 1500 m vrije slag 15.00,99 15.28,02 16.32,04 17.01,80 100 m rugslag 53,85 55,47 1.00,25 1.02,06 200 m rugslag 1.57,50 2.01,03 2.10,39 2.14,30 100 m schoolslag 59,93 1.01,73 1.07,07 1.09,08 200 m schoolslag 2.10,35 2.14,26 2.25,52 2.29,89 100 m vlinderslag 51,96 53,52 57,92 59,66 200 m vlinderslag 1.56,48 1.59,97 2.08,43 2.12,28 200 m wisselslag 1.59,67 2.03,26 2.12,56 2.16,54 400 m wisselslag 4.15,84 4.21,46 4.38,53 4.46,89 Kwalificatiemethoden estafetteploegen onderdeel kwalificatiemethode 4×100 m vrije slag (m/v) top twaalf van de wereldkampioenschappen zwemmen 2019+vier tijdsnelsten uit de kwalificatieperiode 4×200 m vrije slag (m/v)
Openwaterzwemmen Vijftig atleten namen deel aan het openwaterzwemmen, inclusief twee Japanse zwemmers die zich niet hoefden te kwalificeren. Een land mocht maximaal vier atleten (twee mannen, twee vrouwen) afvaardigen. Qualification System – Games of the XXXII Olympiad – Tokyo 2020 op de officiële website van de internationale zwembond FINA De eerste mogelijkheid voor kwalificatie waren de wereldkampioenschappen zwemmen in Zuid-Korea: de beste tien zwemmers en zwemsters plaatsten zich direct voor de Spelen. Bij een kwalificatietoernooi in 2020 plaatsten vervolgens de beste negen atleten zich; de vijf overgebleven plaatsen werden toegekend aan de beste overgebleven zwemmers van elk continent. Ook bij het openwaterzwemmen gold 6 juli 2020 als deadline van de kwalificatieperiode.
Vastgestelde kwalificatietoernooien competitie locatie datum gekwalificeerden Wereldkampioenschappen Gwangju 12–28 juli 2019 Olympisch kwalificatietoernooi Setúbal 19-20 juni 2021 Continentale vertegenwoordiging
Onderdelen Een van de nieuwe onderdelen van het olympisch zwemtoernooi was de gemengde estafette wisselslag. De toevoeging van dit onderdeel paste in het voornemen van de olympische organisatie om meer seksegelijkheid te bewerkstelligen. De zwemestafette was een van de nieuwe gemengde evenementen die aan het olympisch programma werden toegevoegd. In juli 2017 werd de Verenigde Staten wereldkampioen op dit nieuwe onderdeel. Zij zwommen een nieuw wereldrecord. Results Summary op de officiële website van de internationale zwembond FINA In de strategie van de FINA paste ook de toevoeging van de 800 meter voor mannen (voorheen alleen voor vrouwen) en de 1500 meter voor vrouwen (voorheen alleen voor mannen). De Italiaan Gabriele Detti en Amerikaanse Katie Ledecky waren regerend wereldkampioen op deze onderdelen.
Er werden geen onderdelen van het olympisch zwemprogramma geschrapt.
Schema Het duurde lang voordat het definitieve zwemprogramma bekend werd gemaakt. Het algemene schema van de Olympische Spelen werd op 18 juli 2018 door het IOC vastgesteld, het programma van de zwemsporten ontbrak daarin echter nog. Aanleiding daarvoor was een langlopende discussie tussen de FINA en Amerikaanse en Japanse televisiezenders met uitzendrechten voor de Spelen. Omdat zwemmen een van de meest populaire olympische sporten is in Japan, verzochten Japanse media om de zwemfinales zoals gebruikelijk in de avonduren te laten plaatsvinden. Het Amerikaanse NBC, daarentegen, verzocht de zwembond om finales in de ochtenduren in te plannen, om deze zo in de Verenigde Staten op primetime te kunnen uitzenden. Ook de Japanse zwembond uitte haar onvrede, ervan uitgaande dat het IOC de zijde van NBC zou kiezen. Op 12 september 2018 werd bevestigd dat de zwemfinales in de Japanse ochtend zouden plaatsvinden. Series werden 's avonds gezwommen.
Het openwaterzwemmen vond plaats in de ochtenduren van 4 (vrouwen) en 5 (mannen) augustus 2021. Olympic Competition Schedule op de officiële website van de Olympische Zomerspelen 2020
Medailles Legenda WR = Wereldrecord OR = Olympisch record
Mannen Vrije slag50 mCaeleb Dressel 21,07Florent Manaudou 21,55Bruno Fratus 21,57100 mCaeleb Dressel 47,02ORKyle Chalmers 47,08Kliment Kolesnikov 47,44200 mThomas Dean 1.44,22Duncan Scott 1.44,26Fernando Scheffer 1.44,66400 mAhmed Hafnaoui 3.43,36Jack McLoughlin 3.43,52Kieran Smith 3.43,94800 mRobert Finke 7.41,87Gregorio Paltrinieri 7.42,11Mychailo Romantsjoek 7.42,331500 mRobert Finke 14.39,65Mychailo Romantsjoek 14.40,66Florian Wellbrock 14.40,91 Rugslag100 mJevgeni Rylov 51,98Kliment Kolesnikov 52,00Ryan Murphy 52,19200 mJevgeni Rylov 1.53,27ORRyan Murphy 1.54,15Luke Greenbank 1.54,79 Schoolslag100 mAdam Peaty 57,63Arno Kamminga 58,00Nicolò Martinenghi 58,33200 mZac Stubblety-Cook 2.06,38Arno Kamminga 2.07,01Matti Mattsson 2.07,13 Vlinderslag100 mCaeleb Dressel 49,45WRKristóf Milák 49,68Noè Ponti 50,74200 mKristóf Milák 1.51,25ORTomoru Honda 1.53,23Federico Burdisso 1.54,45 Wisselslag200 mWang Shun 1.55,00Duncan Scott 1.55,28Jérémy Desplanches 1.56,17400 mChase Kalisz 4.09,49Jay Litherland 4.10,28Brendon Smith 4.10,38 Vrije slag estafette4x100 mCaeleb DresselBlake PieroniBowen BeckerZach AppleBrooks Curry 3.08,97Alessandro MiressiThomas CecconLorenzo ZazzeriManuel FrigoSanto Condorelli 3.10,11Matthew TempleZac IncertiAlexander GrahamKyle ChalmersCameron McEvoy 3.10,224x200 mThomas DeanJames GuyMatthew RichardsDuncan ScottCalum Jarvis 6.58,55Martin MaljoetinIvan GirevJevgeni RylovMichail DovgaljoekAleksandr KrasnychMichail Vekovisjtsjev 7.01,81Alexander GrahamKyle ChalmersZac IncertiThomas NeillMack HortonElijah Winnington 7.01,84 Wisselslagestafette4x100 mRyan MurphyMichael AndrewCaeleb DresselZach AppleHunter ArmstrongAndrew WilsonThomas ShieldsBlake Pieroni 3.26,78WRLuke GreenbankAdam PeatyJames GuyDuncan ScottJames Wilby 3.27,51Thomas CecconNicolò MartinenghiFederico BurdissoAlessandro Miressi 3.29,17
Vrouwen Vrije slag50 mEmma McKeon 23,81ORSarah Sjöström 24,07Pernille Blume 24,21100 mEmma McKeon 51,96ORSiobhán Haughey 52,27Cate Campbell 52,52200 mAriarne Titmus 1.53,50ORSiobhán Haughey 1.53,92Penny Oleksiak 1.54,70400 mAriarne Titmus 3.56,69Katie Ledecky 3.57,36Li Bingjie 4.01,08800 mKatie Ledecky 8.12,57Ariarne Titmus 8.13,83Simona Quadarella 8.18,351500 mKatie Ledecky 15.37,34Erica Sullivan 15.41,41Sarah Köhler 15.42,91 Rugslag100 mKaylee McKeown 57,47ORKylie Masse 57,72Regan Smith 58,05200 mKaylee McKeown 2.04,68Kylie Masse 2.05,42Emily Seebohm 2.06,17 Schoolslag100 mLydia Jacoby 1.04,95Tatjana Schoenmaker 1.05,22Lilly King 1.05,54200 mTatjana Schoenmaker 2.18,95WRLilly King 2.19,92Annie Lazor 2.20,84 Vlinderslag100 mMargaret MacNeil 55,59Zhang Yufei 55,64Emma McKeon 55,72200 mZhang Yufei 2.03,86ORRegan Smith 2.05,30Hali Flickinger 2.05,65 Wisselslag200 mYui Ohashi 2.08,52Alex Walsh 2.08,65Kate Douglass 2.09,04400 mYui Ohashi 4.32,08Emma Weyant 4.32,76Hali Flickinger 4.34,90 Vrije slag estafette4x100 mBronte CampbellMeg HarrisEmma McKeonCate CampbellMollie O'CallaghanMadison Wilson 3.29,69WRKayla SanchezMargaret MacNeilRebecca SmithPenelope OleksiakTaylor Ruck 3.32,78Erika BrownAbbey WeitzeilNatalie HindsSimone ManuelOlivia SmoligaCatie DeloofAllison Schmitt 3.32,814x200 mYang JunxuanTang MuhanZhang YufeiLi BingjieDong JieZhang Yifan 7.40,33WRAllison SchmittPaige MaddenKatie McLaughlinKatie LedeckyBella SimsBrooke Forde 7.40,73Ariarne TitmusEmma McKeonMadison WilsonLeah NealeMollie O'CallaghanMeg HarrisBrianna ThrossellTamsin Cook 7.41,29 Wisselslagestafette4x100 mKaylee McKeownChelsea HodgesEmma McKeonCate CampbellEmily SeebohmBrianna ThrossellMollie O'Callaghan 3.51,60Regan SmithLydia JacobyTorri HuskeAbbey WeitzeilRhyan WhiteLilly KingClaire CurzanErika Brown 3.51,73Kylie MasseSydney PickremMargaret MacNeilPenny OleksiakTaylor RuckKayla Sanchez 3.52,60
Gemengd Wisselslagestafette4x100 mKathleen DawsonAdam PeatyJames GuyAnna HopkinFreya Anderson 3.37,58WRXu JiayuYan ZibeiZhang YufeiYang Junxuan 3.38,86Kaylee McKeownZac Stubblety-CookMatthew TempleEmma McKeonBronte CampbellIsaac CooperBrianna Throssell 3.38,95
Openwaterzwemmen 10 km mannen Florian Wellbrock 1:48.33,7 Kristóf Rasovszky 1:48.59,0 Gregorio Paltrinieri 1:49.01,110 km vrouwen Ana Marcela Cunha 1:59.30,8 Sharon van Rouwendaal 1:59.31,7 Kareena Lee 1:59.32,5
Medaillespiegel