De Nollen is een natuurgebied en kunstproject in Den Helder in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het ligt centraal in de gemeente direct ten westen van Station Den Helder Zuid.
Geschiedenis In het gebied waar nu gemeente Den Helder ligt, lagen meerdere hoger gelegen waddeneilandjes. Deze duinen bleven ook bij hoog water droog. De Nollen is een overblijfsel van een van deze hoger gelegen gebieden, namelijk de nol (duin) waarop boerderij 'De Schooten' stond. Dit nollengebied strekte ooit tot TorpOude kaarten en de geschiedenis van de kop van Noord-Holland J. Westenberg, 1961, blz. 10 en figuur 7A (nummer 122). Via het Digitaal Wetenschapshistorisch Centrum. en een groot gedeelte is bij de aanleg van woonwijk De Schooten afgegraven.Huisduinen: van vaste wal eiland naar kustdorp Duinen en mensen, blz 126. Gearchiveerd op 5 april 2023. Alleen het gedeelte ten westen van de spoorlijn is overgebleven.
Rond 1970 werd het terrein verlaten door de landmacht, maar er zijn in het gebied nog steeds meerdere bunkers te vinden. Het terrein werd daarna gebruikt als vuilstort, crossterrein en als oefenplek voor de brandweer. Het noordelijke gedeelte van het gebied werd afgegraven voor de aanleg van volkstuinen.De Nollen: grote kunst in een klein kustlandschap Duinen en mensen, blz. 136. Gearchiveerd op 25 november 2020.
Kunstproject thumb|Ingang van het kunstgebied thumb|Het R.W. van de Wint-museum in aanbouw In 1980 begon kunstenaar R.W. (Rudi) van de Wint, bekend om zijn kunstwerken van cortenstaal, met het verbouwen van bunkers in het gebied.Den Helder: bunker in de stad Oneindig Noord-Holland, 2010/2011, via archive.org. In 1981 richtte hij stichting De Nollen op om subsidies te werven. In het duinlandschap werden grote metalen kunstwerken geplaatst. Vanaf 1987 kon het gebied door publiek worden bezocht.
Toen de kunstenaar in 2006 overleed ontstond er onenigheid over de erfenis tussen de familie Van de Wint en het Stichtingsbestuur.Sollen met de nollen Vrij Nederland, 8 maart 2008. Gearchiveerd op 4 december 2022. In 2009 ontving het project de Arie Keppler Prijs voor de combinatie van natuur en kunst in het gebied.‘Nollenlandschap Den Helder’ wint Keppler Prijs Architectenweb, 3 augustus 2009. Gearchiveerd op 25 maart 2023.
In 2014 werd het laatste deel van een gemeentelijke subsidie van een miljoen gulden (ruim 453 duizend euro) uitgekeerd.Laatste deel subsidie De Nollen uitgekeerd Den Helder Actueel, 1 oktober 2014, via archive.org. In februari 2018 gaf de rechter de zonen van Rudi van de Wint gelijk, ze zijn de rechtmatige eigenaar van de kunstwerken in het gebied.Rechter hakt de knoop door: kunst op De Nollen Den Helder is van zoons Van de Wint NHD, 8 februari 2018. Gearchiveerd op 14 juni 2018.
Het gebied met de kunstwerken is tegen betaling en per rondleiding toegankelijk. Er worden meerdere keren per jaar concerten gegeven in de ontvangstruimte in combinate met een rondleiding en diner.
In 2023 was het gebied te zien in het tv-programma BinnensteBuiten. Over het kunstproject werd in 2025 een documentaire gemaakt door Gülşah Doğan. Deze documentaire won in oktober 2025 een Gouden Kalf voor beste korte documentaire.Documentaire over De Nollen wint Gouden Kalf, Noordkop247, 3 oktober 2025.
Beelden in het gebied Door de grootte van de beelden en installaties is een gedeelte daarvan vanaf de openbare weg te zien. Een onvolledige lijst van beelden in het gebied:
Gemaakt Geplaatst Naam Materiaal Afbeelding 1985 Vergilius Beton, metaal en olieverf 1988-1995 Obelisken IJzer en koperdraad 1993 Eclips Cortenstaal 1993, 1997 Eidolon (rieten koepels/onderaardse gang) Riet, Cortenstaal 1993 2022 Propeller Cortenstaal 1994-2006 Aether II Cortenstaal, olieverf op doek 1996 Dante's Breakfast Cortenstaal 1997-2002 2005 Vouwbeeld, beeld 3 Cortenstaal 1998-2002 2012 Harmonica, beeld 6 Cortenstaal 1998-2006 De Kelk Cortenstaal 1999-2002 2005 De Schil, beeld 4 / krul Cortenstaal 1999-2002 2005 Tempestas Koper 2000 Schrijvershuisje Hout en glas 2002 2005 De Schijven, beeld 5 Cortenstaal 2004 Ventus Cortenstaal 2007 Stoomhuisje Cortenstaal 2021 Wenteltrap Cortenstaal DNA Streng Cortenstaal
Museum Begin 2014 werd begonnen met de bouw van het R.W. van de Wint-museum, hier moeten schilderijen van Van de Wint komen te hangen. Door geldproblemen en onenigheden over de nalatenschap staat de bouw stil.
Natuur Op droge plekken zijn planten te vinden als de kruipwilg, kamperfoelie, geel walstro en schapenzuring. Op vochtigere plaatsen de koekoeksbloem, tormentil, watermunt, rietorchis, moerasrolklaver en brunel. In het gebied voorkomende bedreigde plantensoorten zoals de stijve ogentroost, klein wintergroen, geelhartje en duizendguldenkruid staan op de Nederlandse Rode lijst voor planten.
Een deel van het gebied wordt begraasd door paarden.
Het Nollenlandschap In 2012 werd ten zuiden van De Nollen het Nollenlandschap geopend. Dit gebied is door Landschap Noord-Holland ingericht als duinlandschap met helmgras.Nieuw Nollenlandschap Den Helder in maart 2012 open Landschap Noord-Holland, 24 augustus 2011.
Externe link Website De Nollen
Categorie:Geografie van Den Helder Categorie:Natuurgebied in Noord-Holland