Publius Rupilius (volledige naam: Fasti Capitolini (= , Fasti Consulares et Triumphales, in Inscriptiones Italiae XIII.1, Rome, 1947, pp. 62f., 125f., 470f.: P. Popi[ll]ius C. f. P. [n. Laenas]; P. Rupilius P. f. P. n.), Chronograaf van 354 (Laenas et Calibo); Fasti Hydatiani (Laenate et Rutilio), Chronicon Paschale, Cassiodorus (Sulpicius ipv. Rupilius).) was een Romeins politicus.
Hij was ten laatste praetor in 135 v.Chr. (laatst mogelijk datum onder de Lex Villia annalis)., The Magistrates of the Roman Republic, I, New York, 1951, p. 489.
Publius was weliswaar oorspronkelijk een dagloner, maar schopte het in 132 v.Chr. als beschermeling van Publius Cornelius Scipio Africanus minor tot consul met Publius Popillius Laenas als collega.Marcus Tullius Cicero, In Verrem 2 IV 112, Laelius de amicitia 11.37, 20.73, Ad Atticum XIII 32.3; Fasti Capitolini (= , Fasti Consulares et Triumphales, in Inscriptiones Italiae XIII.1, Rome, 1947, pp. 62f., 125f., 470f.: P. Popi[ll]ius C. f. P. [n. Laenas]; P. Rupilius P. f. P. n.), Chronograaf van 354 (Laenas et Calibo); Fasti Hydatiani (Laenate et Rutilio). Hij ging samen met zijn collega-consul met grote gestrengheid te werk tegen de partijgenoten van Tiberius Sempronius Gracchus.Cicero, Laelius de amicitia 11.37, Valerius Maximus, Facta et dicta memorabilium III 7 § 1.
Hij maakte met succes een einde aan de Eerste Slavenoorlog onder leiding van Eunus op Sicilia door de verovering van Tauromenium (Taormina) en Enna, waarbij 20000 slaven omkwamen.Cicero, In Verrem 2 III 125, Titus Livius, Periochae LIX, Diodoros van Sicilië, Bibliotheca historica XXXIV-XXXV 2.20-23, Valerius Maximus, Facta et dicta memorabilium II 7 § 3, VI 9 § 8, 12, ext. 1, Orosius, Historiae adversum paganos V 9.7 Hij kreeg hier mogelijk een ovatio voor., Fasti Consulares et Triumphales, in Inscriptiones Italiae XIII.1, Rome, 1947, p. 558.
Hij hervormde vervolgens als proconsul samen met een senatoriale commissie (bestaand uit tien personen) door verschillende verordeningen (leges Rupiliae) het bestuur van Sicilia (131 v.Chr.).Cicero, In Verrem 2 2.32-44, 59, 90, 125, Valerius Maximus, Facta et dicta memorabilium VI 9 § 8, pseudo-Asconius Pedianus, 264 (ed. ), Scholia Gronoviana 334 (ed. ). Vgl. CIL I², p. 764, nr. 383 n (P. Ru[pilius])
Zijn broer, Lucius Rupilius, dingde eveneens - zij het tevergeefs - met de steun van Scipio naar het consulaat. Publius zou zijn gestorven aan de teleurstelling voor dit verlies van zijn broer.Marcus Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes IV 40 (= C. Fannius), De Amicitia 73, Plinius maior, Naturalis historia VII 122. Noten
Referenties art. Rupilius (1), in - trad. ed. , Classisch Woordenboek van Kunsten en Wetenschappen, Rotterdam, 1857, p. 839. , The Magistrates of the Roman Republic, I, New York, 1951, pp. 489, 497.
Categorie:Gens Rupilia Rupilius, Publius Categorie:Persoon in de 2e eeuw v.Chr.