Georgische Droom - Democratisch Georgië (Georgisch: , ) is een politieke partij in Georgië. De partij werd in 2011 opgericht door miljardair Bidzina Ivanisjvili en staat sinds 2012 geregistreerd. Georgische Droom kwam in het najaar van 2012 aan de macht door de eerste per stembus afgedwongen machtswisseling in Georgië en won daarna meerdere verkiezingen op rij.
Georgische Droom is een zogeheten 'big tent' partij die van oorsprong verschillende interne stromingen kent, waaronder sociaaldemocratie, marktliberalisme en sociaalconservatisme met een pro-Europese houding. Vanaf medio 2020 dreef de partij af van de centrumlinkse oriëntatie en profileerde zich steeds meer als rechts-conservatieve illiberale partij, naar het voorbeeld van het Hongaarse Fidesz van Viktor Orbán, waarbij ze zich tegen het westen afzette, ondanks een formeel uitgedragen pro-EU standpunt.
Geschiedenis miniatuur|Partijkantoor in het centrum van Tbilisi. Gedurende de tweede termijn van president Saakasjvili (2008-2013) nam de burgerlijke onvrede over zijn regering toe door onder andere autoritaire trekken en misbruik van het rechtssysteem. In mei 2011 vond een protestgolf plaats waarbij het tot een confrontatie kwam tussen demonstranten en de politie. In dezelfde periode sprak de publieksschuwe multimiljardair Bidzina Ivanisjvili zich voor het eerst publiekelijk uit tegen de regering Saakasjvili en kondigde enkele maanden later zijn plannen in de Georgische politiek aan.
Oprichting Op 11 december 2011 lanceerde Ivanisjvili zijn burgerbeweging Georgische Droom, met de intentie deze om te vormen naar een politieke partij. Zijn Franse staatsburgerschap was hierbij een obstakel. De autoriteiten hadden zijn Georgische nationaliteit ingetrokken toen hij aankondigde in de politiek te stappen en openlijk ervoor uitkwam niet alleen Georgisch maar ook Frans en Russisch staatsburger te zijn. De Georgische wet verbiedt meerdere nationaliteiten. Het gevolg was een juridisch en politiek getouwtrek om zijn Georgische nationaliteit.
Ivanisjvili betrok de liberale oppositiepartijen Vrije Democraten en Republikeinse Partij bij zijn beweging, als partners op weg naar de parlementsverkiezingen van oktober 2012. Op 21 april 2012 werd Georgische Droom officieel als politieke partij gelanceerd met een oprichtingscongres. Ivanisjvili beloofde onder meer de landbouw nieuw leven in te blazen, de afschaffing van inkomstenbelasting voor minima, een basiszorgverzekering voor iedere burger en de voortzetting van de Euro-Atlantische integratie in combinatie met het "normaliseren" van de relatie met Rusland.
Juriste Manana Kobachidze werd de eerste partijvoorzitter omdat het Georgische staatsburgerschap van Ivanisjvili nog niet hersteld was. In het eerste bestuur van de partij kwamen onder andere politicus en diplomaat Tedo Dzjaparidze, schaakgrootmeester Zoerab Azmaiparasjvili, schrijver Goeram Odisjaria en de voormalige ombudsman Sozar Soebari. In juli 2012 werd de jongerenafdeling opgericht.
Coalitieregering 2012-2016 Het coalitieverbond van Georgische Droom met vijf andere partijen kreeg bij de parlementsverkiezingen van 2012 53,5% van de stemmen en won daarmee 85 van de 150 zetels in het parlement. In het gemengde kiesstelsel werden hiervan 44 zetels op basis van evenredige vertegenwoordiging gewonnen en 41 in enkelvoudige disticten. De overige 65 parlementszetels gingen naar de regerende Verenigde Nationale Beweging van president Micheil Saakasjvili, waarmee na bijna negen jaar een einde kwam aan zijn regering. De overwinning van de Georgische Droom markeerde de eerste vreedzame en democratische machtswissel in Georgië sinds de onafhankelijkheid. De internationale gemeenschap reageerde positief op deze ontwikkelingen. miniatuur|Aartsrivalen president Micheil Saakasjvili en Bidzina Ivanisjvili in 2012. Kacha Kaladze op de achtergrond. De verkiezingen betekenden ook het begin van de transformatie van een presidentieel naar een parlementair systeem dat voltooid zou worden met de presidentsverkiezing in 2013. Ivanisjvili verzocht president Saakasjvili vervroegd op te stappen om spanningen door cohabitation te voorkomen, maar Saakasjvili diende zijn niet-herkiesbare termijn tot oktober 2013 uit. Als gevolg van zijn naturalisatie tot Georgisch staatsburger, die inmiddels plaats had gevonden, kon Ivanisjvili premier worden van de nieuwe regering met kabinetsleden uit de coalitie. Kort na het aantreden van de nieuwe regering werd een massa-amnestie verleend aan gevangenen en begon Georgische Droom met de vervolging van voormalige bestuurders van de Verenigde Nationale Beweging.
Na de presidentsverkiezingen van 2013, die werden gewonnen door de Georgische Droom kandidaat Giorgi Margvelasjvili, trad Ivanisjvili terug als premier en volgde Irakli Garibasjvili hem op. Garibasjvili had carrière gemaakt binnen Ivanisjvili's zakelijk conglomeraat en zijn filantropische Cartu stichting. In juni 2014 werd het associatie- en vrijhandelsverdrag met de Europese Unie getekend. De onderhandelingen daarover waren al onder Saakasjvili gestart, maar een ordentelijk verloop van de stembusgang in 2012 en een vreedzame machtsoverdracht indien van toepassing waren een voorwaarde voor de afronding van het verdrag. In het najaar van 2014 kwamen scheuren in de coalitie van Georgische Droom en verlieten de liberale Vrije Democraten van defensieminister Irakli Alasania de regering. Justitieminister Tea Tsoeloekiani bleef aan en maakte de overstap van de Vrije Democraten naar Georgische Droom. In december 2015 werd Giorgi Kvirikasjvili de derde premier in dezelfde regeerperiode. Net als zijn voorganger Garibasjvili kwam hij uit het zakelijk imperium van Ivanisjvili. In opmaat naar de verkiezingen van oktober 2016 kondigden Georgische Droom en de liberale Republikeinse Partij aan dat ze apart de verkiezingen in zouden gaan, waarna de coalitie van Georgische Droom verder uit elkaar viel.
Tweede termijn: Consolidatie (2016-2020) miniatuur|Premier Giorgi Kvirikasjvili ontving de Amerikaanse buitenlandminster John Kerry in Tbilisi (2016). Premier Kvirikasjvili voerde Georgische Droom in de parlementsverkiezingen van 2016 naar een nieuwe overwinning. De partij veroverde 115 van de 150 zetels, een grondwettelijke meerderheid, die in Georgië 75 procent is. Geen van de voormalige coalitiepartners van de partij kwamen terug in het parlement. Georgische Droom kreeg met 48,7 procent relatief minder stemmen dan in 2012, maar ze won bijna alle 73 districtszetels. De disproportionele verkiezingsuitslag, waarbij ook 19 procent van de stemmen verloren ging doordat partijen de kiesdrempel van vijf procent niet haalden, bekrachtigde de urgentie het kiesstelsel te veranderen. Dit zou het politieke discours jaren overheersen.
Eind 2016 werd een brede constitutionele commissie samengesteld om in het voorjaar van 2017 met voorstellen te komen tot grondwetswijzigingen. Dit proces ontspoorde snel doordat de oppositie en het maatschappelijk middenveld de Georgische Droom ervan beschuldigden uit te zijn op machtsconsolidatie. Zo werden voorstellen doorgedrukt om de presidentsverkiezing te vervangen door een kiescollege, het afschaffen van gezamenlijke kandidatenlijsten van electorale allianties, waarbij een vijf procent kiesdrempel gehandhaafd bleef in een geheel evenredig kiesstelsel en alle stemmen onder de kiesdrempel aan de winnaar toe te kennen. De Commissie van Venetië van de Raad van Europa was ontstemd over het negeren van haar aanbevelingen door de Georgische Droom en het eenzijdig en zonder consensus uitstellen tot 2024 van de overgang naar een geheel evenredig kiesstelsel in plaats van de oorspronkelijk beoogde invoering per 2020. Het debat over het kiesstelsel zou als rode draad de regeerperiode overheersen en werd een centraal thema in langdurige straatprotesten tegen de regering in de periode 2019-2020. miniatuur|Salome Zoerabisjvili werd in 2018 de laatste direct gekozen Georgische president. Hier met de Franse president Emmanuel Macron (2019). In juni 2018 trad premier Kvirikasjvili af na onenigheid met partijvoorzitter Ivanisjvili over het economische beleid. Sommigen zagen in deze en andere vergelijkbare situaties het informeel leiderschap van Ivanisjvili als werkelijke leider van de regering zonder politieke verantwoording af te hoeven leggen. Minister van financiën Mamoeka Bachtadze volgde Kvirikasjvili op. In november 2018 werd de partijloze door Georgische Droom gesteunde Salome Zoerabisjvili tot president gekozen. Ze was de eerste gekozen vrouwelijke president van Georgië en tevens ook de laatste direct gekozen president. De standaardtermijn van vijf jaar was eenmalig verhoogd naar zes jaar als overgang naar de nieuwe verkiezingsmethode die in 2024 in zou gaan na de parlementsverkiezingen van dat jaar. miniatuur|Het gewelddadig neerslaan van demonstraties op 20 juni 2019, die bekend kwamen te staan als de "Nacht van Gavrilov", was een keerpunt in de regeerperiode van Georgische Droom. Op 20 juni 2019 braken grootschalige protesten uit nadat een bezoekend lid van de Russische Doema, de communist Sergei Gavrilov, in de voorzittersstoel van het Georgische parlement zitting nam en in het Russisch een toespraak hield. Dit gebeurde tijdens een bijeenkomst van de Interparlementaire Vergadering van Orthodoxe Christenen, waar het Georgische parlement op dat moment gastheer van was. Oppositiepolitici waren zeer ontstemd over deze actie, en riepen burgers op bij het parlement te demonstreren. Georgië beschouwt Rusland als bezetter van 20 procent van hun land. Men vatte de actie van Gavrilov op als een provocatie van de bezettingsmacht. De politie beëindigde de protesten dezelfde nacht met traangas en rubberen kogels waarbij honderden gewonden vielen en twee jongeren hierdoor een oog kwijtraakten. miniatuur|Minister van Binnenlandse Zaken Giorgi Gacharia was eindverantwoordelijke voor het neerslaan van de demonstratie en werd kort daarna gepromoveerd tot premier. In de directe nasleep moest parlementsvoorzitter Irakli Kobachidze aftreden, als verantwoordelijke voor het optreden van Gavrilov. Rusland sanctioneerde het vliegverkeer tussen beide landen, vanwege "anti-Russische provocaties" van Georgische zijde. De maatregel werd pas in mei 2023 ingetrokken, wat onderdeel was van de openlijke toenadering tussen Rusland en Georgisch Droom en het Georgische negeren van de westerse sancties tegen Rusland in het kader van de Russische invasie van Oekraïne. In september 2019 nam premier Bachtadze na 14 maanden ontslag, volgens hemzelf omdat zijn missie erop zat. Minister van Binnenlandse Zaken, Giorgi Gacharia werd gepromoveerd tot premier, wat op kritiek kwam te staan omdat hij als minister eindverantwoordelijk was voor de afloop van de demonstraties in juni. In 2025 werd hij door de regering van Georgische Droom aangeklaagd voor de gewelddadige ingreep. Op dat moment was hij al een aantal jaren in oppositie tegen Georgische Droom en woonde in zelfverkozen ballingschap in Duitsland.
De "Nacht van Gavrilov" was een keerpunt in de regeerperiode van Georgische Droom en legde de autoritaire ambities van de partij bloot. Door het grootschalig ingezette geweld tegen een demonstratie raakte Georgische Droom tevens het morele argument kwijt tegenover het in hun ogen repressieve karakter van de voormalige regering-Saakasjvili jegens demonstraties. Om in dit argument te volharden werd de demonstratie een poging tot staatsgreep genoemd, gepleegd door aartsrivaal Verenigde Nationale Beweging.