De Osthannoversche Eisenbahnen AG (OHE) is een spoorwegonderneming uit Celle, Duitsland. De meerderheidsaandelen zijn in handen van Netinera. Als spoorwegbeheerder heeft de OHE 294 kilometer lang netwerk in het noordoosten van Nedersaksen, alle in de omgeving van de Lüneburger Heide. Als spoorvervoerder rijdt de OHE goederentreinen op de eigen spoorlijnen en op die van de Deutsche Bahn. Het reizigersvervoer per spoor werd in 1977 gestaakt. Door de deelname in metronom Eisenbahngesellschaft (via de NiedersachsenBahn) is de OHE sinds december 2003 weer indirect actief in het reizigersvervoer. Sinds december 2011 rijdt de OHE op de Heidebahn en de spoorlijn Uelzen - Langwedel reizigerstreinen met de nieuw opgerichte dochteronderneming Erixx.
Geschiedenis Fusies De OHE ontstond in 1944 door een fusie van meerdere lokale maatschappijen in het noordoosten van Nedersaksen. De oprichting van één spoorwegmaatschappij was niet alleen economisch gemotiveerd, maar ook sterk door de politiek gestuurd. In het nationalistische Duitse Rijk was het netwerk van de toekomstige OHE in het Regierungsbezirk Lüneburg gelegen, dat onderdeel was van de NSDAP-Gouw Ost-Hannover (vergelijkbaar gebied met het huidige verkiezingsdistrict 15) en ook naamgever werd voor de onderneming.
De Osthannoversche Eisenbahnen AG in Celle is de rechtmatige opvolger van de op 21 juni 1902 opgerichte Kleinbahn Celle - Wittingen, dat zich op 23 februari 1940 hernoemde naar Eisenbahn Celle - Wittingen AG. Deze nam op 27 maart 1944 de Kleinbahn Celle - Soltau over, Celle - Münster, waarmee het in de "Betriebsgemeinschaft der Celler Kleinbahnen" verbonden was en reed voortaan als de Firma Celler Eisenbahnen AG.
Op 10 juli 1944 werden de volgende spoorwegmaatschappijen overgenomen, die sinds de vroege jaren '20 - bij de beide Winsener Eisenbahn sinds 1933 - voor het Landeskleinbahnamt der Provinz Hannover gereden hadden: Bleckeder Kleinbahn (Lüneburg-Bleckeder Eisenbahn) Kleinbahn Lüneburg-Soltau GmbH (Lüneburg-Soltauer Eisenbahn) Kleinbahn Soltau-Neuenkirchen Kleinbahn Winsen-Evendorf-Hützel (Winsener Eisenbahn) Kleinbahn Winsen-Niedermarschacht (Winsener Eisenbahn)
In dezelfde periode werd ook de Kleinbahn Wittingen-Oebisfelde (Wittingen-Oebisfelder Eisenbahn) in de OHE opgenomen.
Met deze fusie zou - vooral gezien de zware oorlogstijd - door middel van een uniform beheer en gemeenschappelijke materieel de efficiëntie en de winstgevendheid van de lokale spoorwegen worden verhoogd. De nieuwe onderneming Osthannoversche Eisenbahnen AG bezat in 1944 een normaalspoor-netwerk van ongeveer 340 kilometer. Het was daarmee decennia lang de grootste private spoorwegbeheerder van Duitsland.
Eigenaren Bij de oprichting in 1944 waren de hoofdaandeelhouders de Pruisische Staat en de Provincie Hannover met 53%. De Landkreisen Celle, Fallingbostel, Gifhorn, Harburg (bestuur Winsen) en Lüneburg bezaten de overige aandelen verdeeld naar trajectlengte. Een zeer klein deel van de aandelen zijn in handen van de Vrijstaat Brunswijk en de Provincie Saksen evenals de steden Celle en Lüneburg, enkele kleinere gemeenten en particulieren.
Tot eind 2006 was de OHE in staatsbezit - 40,2% bij de deelstaat Nedersaksen, 38,8% bij de Bondsrepubliek Duitsland, 17,1% bij de kreisen, steden en gemeenten in Nedersaksen en 8,9% was eveneens in Bondsbezit via DB Regio. Als resultaat van en in juli 2006 door de deelstaat Nedersaksen begeleidde privatisering won in december 2006 het bod van de combinatie Arriva en Verkehrsbetriebe Bachstein van €30 miljoen voor de aandelen van de Bond, deelstaat, DB Regio en later ook de Landkreis Harburg. De overname werd in maart 2007 definitief na goedkeuring van de parlementen, kartelorganisaties en de VBL. Door de op 1 februari 2007 opgerichte Arriva Bachstein, die voor 86% tot Arriva Deutschland en voor 14% bij de Verkehrsbetriebe Celle hoorde, kreeg Arriva 73,203% van de aandelen van OHE in handen. Nadat Arriva Deutschland aan Ferrovie dello Stato (51%) en Cube Infrastructure (49%) werd verkocht werd Arriva Deutschland hernoemd naar Netinera.
De aandelen van de OHE zijn in handen van de volgende bedrijven en organisaties:Landkreis Heidekreis Beteilungsbericht des Landkreis Heidekreis für das Haushaltsjahr 2015 (PDF, 279 kB) p. 32, geraadpleegd op 17 september 2017 Netinera Bachstein GmbH: 87,507% Landkreis Celle: 5,772 % Landkreis Gifhorn: 1,782% Landkreis Lüneburg: 1,542% Landkreis Heidekreis: 1,194% Stadt Celle: 1,220% Stadt Uelzen: 0,697% Stadt Wittingen: 0,258% Flecken Brome: 0,028%
Spoornetwerk De volgende spoorlijnen vormen het samenhangend hoofdnetwerk:OHE: Entgeltliste zu den SNB der OHE (PDF, 385 kB) geldig vanaf 12 december 2015, geraadpleegd op 18 september 2017
Spoorlijn Lengte (km) Naam CategorieDe categorisering stamt van het oude tracéprijssysteem uit 2005 van de OHE: Categorie F1 staat voor van afstand aangestuurde spoorlijnen, Z1 voor spoorlijnen met treinbegeleiding, Z2 voor randspoorlijnen die met eenvoudige treinbegeleiding en Z3 voor eilandbedrijven met eenvoudige treinbegeleiding Opmerkingen Celle - Soltau 58,9 Falkenbergbahn F1 Beckedorf - Munster 23,9 Örtzetalbahn Z2 Lüneburg - Soltau 57,1 Gebirgsbahn Z1 Lüneburg - Bleckede 23,0 Geestrandbahn Z2 door de sporen van de DB van het OHE netwerk afgesneden Winsen - Hützel 41,1 Luhebahn Z1 Winsen - Niedermarschacht 16,0 Elbmarschbahn Z2 Celle - Wittingen 51,0 Lachtetalbahn Z1 Wittingen - Radenbeck 14,2 Ohretalbahn Z2 Stillegging loopt; het trajectdeel tot aan Oebisfelde werd al in 1945 stilgelegd Zonder verbinding tot het OHE netwerk Wunstorf - Mesmerode 6,0 Z3 Sinds 2000, voormalig Steinhuder Meer-Bahn StMB Totaal 291,2
Stilgelegde spoorlijnen: Spoorlijn Lengte (km) Naam Opmerkingen Soltau - Neuenkirchen 12,0 1996 stilgelegd; 2006 deels opgebroken; vanaf mei 2014 Neuenkirchener Draisinenbahn (deeltraject) Beedenbostel - Mariaglück 5,6 Salzbahn 2005 stilgelegd; opgebroken Marschacht - Niedermarschacht 1,1 Elbmarschbahn 1996 stilgelegd; opgebroken Radebeck - Oebisfelde 28,9 Ohretalbahn Rühe - Oebisfelde in 1945; Radenbeck - Rühen in 1983 stilgelegd Celle - Wietzenbruch 4,3 1998 van de DB overgenomen; 2005 stilgelegd; 2006 opgebroken
In november 2005 werd aan de OHE medegedeeld door de Nedersaksische Ministerie voor Economie, Arbeid en Verkeer dat het verkeer op de Ohretalbahn vanaf kilometer 14,2 (Radenbeck) werd stilgelegd. Het overgebleven trajectdeel Wittingen - Radenbeck werd voor overname door andere spoorwegbeheerders aanbesteed. Minus de stilgelegde spoorlijnen bedroeg de lengte van het OHE-netwerk begin 2009 in totaal 291,2 kilometer.
Het tracéprijssysteem uit 2009 regelde de OHE de toegang tot het netwerk door andere maatschappijen. Hierin werd onderscheid gemaakt naar het treinverkeer dat begin of eindigt in het netwerk van de OHE, Standardtrassen, of verkeer dat alleen over het netwerk van de OHE doorreed, Durchgangsstrassen. Dit was voornamelijk achterlandverkeer vanaf de zeehavens.
Goederenverkeer Het goederenverkeer had in het verleden een belangrijke rol gespeeld; op het eigen netwerk werd in 2006 1,4 miljoen ton hout, bouwmaterialen, chemische producten, meststoffen en ook militaire uitrusting voor de legerplaatsen in Munster en bergen. Sinds 2004 was de OHE als vervoerder in heel Duitsland actief, in 2006 werd voor 1,6 miljoen ton (2005: 0,95 miljoen ton) vooral als bloktreinen getransporteerd.
Bovendien bedient de OHE op de spoorlijnen van de Deutsche Bahn van rond de 100 kilometer lange goederenverkeer met wagenladingen:
SpoorlijnenLengte (km) Munster - Uelzen 34 Celle - Uelzen 53 Soltau - Visselhövede (- Langwedel) 18 (45) Totaal 105 (132)
Deze trajecten grenzen aan het netwerk van de OHE en worden meestal in functie als regionale partner van de DB bediend. In het verleden werden ook andere spoorlijnen geëxploiteerd, die bediening is tegenwoordig onrendabel of weer door de DB zelf geëxploiteerd. De economische crisis zorgde voor een daling van het treinverkeer, zodat de jaren 2011 en 2012 bij de slechtste jaren in de OHE-geschiedenis horen. Hiervoor werden reorganisatiemaatregelen genomen, die leidde tot de scheiding van exploitatie en beheer en op 1 september 2012 werd de dochteronderneming OHE Cargo AG opgericht voor het goederenvervoer.Timon Heinrici: Strategie ohne Güterverkehr. In: Deutsche Verkehrs-Zeitung. 7 maart 2013
Met de dienstregelingswissel 2013-2014 stopte de OHE volledig met het goederenverkeer op de eigen spoorlijnen. De bediening van de laadplaatsen en de aansluitingen werd door DB Cargo overgenomen. De daarmee gestarte terugtrekking uit het spoorgoederenvervoer werd begin oktober 2015 door een besluit van de OHE-Raad van Commissarissen gestart en eind 2016 afgesloten door het opheffen van OHE Cargo GmbH.Celle Heute: OHE will Cargo-Sparte schließen 5 oktober 2015, geraadpleegd op 19 september 2017
Sinds 1 oktober 2016 had de Havelländische Eisenbahn (HVLE) de overgebleven rangeerdiensten van de OHE overgenomen.eisenbahn-magazin. Nr. 11, 2016, ISSN 0342-1902, p. 28.
Reizigersverkeer Voormalig reizigersverkeer miniatuur|Het onderhoudsbedrijf van de OHE voor de treinen van metronom (2007) Het reizigersverkeer had vooral in de tijd van de Tweede Wereldoorlog en de tijd daarna een aanzienlijke omvang. Op enkele spoorlijnen bleef het reizigersverkeer tot in de jaren '70 van enige betekenis. Dat kwam voornamelijk door de sneltreinen, die onder andere het zondagse recreatieverkeer bediende. Sinds de zomer van 1977 was in het spoorboekje geen reizigerstrein van de OHE meer te vinden.
Het reizigersverkeer werd op de volgende data stilgelegd:
1 juli 1945 – Rühen – Oebisfelde 22 mei 1955 – Beedenbostel – Mariaglück (forensenverkeer bleef nog tot 1958) 28 mei 1961 – Soltau – Neuenkirchen 22 mei 1966 – Winsen – Niedermarschacht 31 mei 1970 – Hermannsburg – Munster (Lager) en Salzhausen – Hützel 3 juni 1973 – Bleckede – Alt Garge 26 mei 1974 – Steinhorst – Wittingen en Wittingen – Rühen 5 juli 1974 – Winsen – Salzhausen 1 juni 1975 – Bergen – Soltau 26 juni 1975 – Soltau – Hützel – Schwindebeck 30 mei 1976 – Celle Nord – Bergen en Beckedorf – Hermannsburg 23 juni 1976 – Celle Nord – Steinhorst 22 mei 1977 – Lüneburg – Bleckede en Lüneburg – Schwindebeck
Als vervanging van het reizigersverkeer richtte de OHE buslijnen op. Al in 1927-1928 had de directie van de Celler Kleinbahnen de leiding van het Kraftverkehrs Celle-Stadt und Land GmbH (KVC) overgenomen; deze exploiteerde toen vier buslijnen van in totaal 87 kilometer met zes bussen. Tegenwoordig heeft de OHE 61% van de aandelen van KVC. Daarbij kwam in de loop van de tijd bij de OHE nog het Verkehrsbetrieb Osthannover GmbH (VOG) als volle dochteronderneming, de Verkehrsgesellschaft Landkreis Gifhorn (VLG) (25,2%) en voor 60% de Kraftverkehr Stade GmbH (KVG), die onder andere in de regio Lüneburg het stads- en streekvervoer bediend.
Museumspoorwegmaatschappij Die Arbeitsgemeinschaft Verkehrsfreunde Lüneburg e.V (AVL) rijdt over de spoorlijnen van de OHE onder de naam "Heide-Express" met historisch materieel.
Huidig reizigersverkeer miniatuur|Metronom-dubbeldekker op weg naar Uelzen (2008) miniatuur|Erixx LINT 41 trein in Soltau (2012) Via dochtermaatschappij NiedersachsenBahn GmbH (60%) is de OHE actief in het reizigersverkeer met metronom. Hiervoor heeft de OHE een onderhoudsbedrijf in Uelzen en voert in opdracht van Bombardier het onderhoud van de metronom-treinstellen. Een verdere onderhoudsplaats bevindt zich in Celle en een reparatiewerkplaats in Bleckede.