thumb|Logo Vogtlandbahn Die Länderbahn GmbH DLB, voormalige Vogtlandbahn GmbH, is een Duitse spoorwegonderneming met het hoofdkantoor in Viechtach, Beieren. Die Länderbahn begon oorspronkelijk in het Vogtland maar breidde zich langzaam uit naar andere regio's. Die Länderbahn is een dochter van de Regentalbahn GmbH, die tot Ferrovie dello Stato-dochter Netinera (voormalige Arriva Deutschland) hoort. Het begrip Vogtlandbahn blijft als merknaam van Die Länderbahn in de Vogtland bestaan.
Geschiedenis Ontstaan Na de Duitse hereniging in 1990 was in de Vogtland, net als in de meeste nieuwe deelstaten, de reizigersaantallen van het regionale treinverkeer sterk teruggelopen doordat de Deutsche Reichsbahn met verouderde locomotieven en wagons niet tegen de concurrentie van het steeds beter wordende wegverkeer kon. Daardoor besloot de deelstaat Saksen tot een omvangrijke renovatie van de spoorlijnen Zwickau - Falkenstein - Klingenthal en Herlasgrün - Falkenstein - Adorf, die als voorbeeld zouden dienen voor andere spoorlijnen. Zo werd door de infrastructuurbeheerder DB Netz met subsidie van Saksen de spoorlijn vernieuwd en aangepast voor een baanvaksnelheid van 80 km/h, de bestaande stations toegankelijk gemaakt en nieuwe stations gebouwd. Echter werden ook door de hoge onderhoudskosten enkele sporen gedemonteerd, stations zoals het skioord Schöneck/Vogtl. werden afgewaardeerd naar haltes.
thumb|Een RegioSprinter van de Vogtlandbahn bij halte Irfersgrün (2008) Onderdeel van het modelproject was ook de herverdeling van de ov-concessies in kader van een aanbestedingsproject. Eisen van de concessie was naast nieuw materieel, een verbeterde dienstregeling en goede aansluitingen tussen de diverse openbaar vervoersmiddelen. Uit de in september 1994 uitgeschreven openbare aanbesteding kwam de Regental-Bahnbetriebs-GmbH uit het Beierse Viechtach als winnaar uit de bus. Zij kon na het afronden van de renovatiewerkzaamheden op 23 november 1997 met de exploitatie starten. Op 1 januari 1998 ging de vervoerder, die eerst een bedrijfsonderdeel van de Regental-Bahnbetriebs-GmbH was, verder als eigen onderneming onder het dak van de Länderbahn-groep onder de naam Vogtlandbahn. In tegenstelling tot de voorheen rijdende treinen van de Deutsche Bahn had de bezetting sinds de overname door de Vogtlandbahn zich positief ontwikkeld. In het voorjaar 1998 werd met de bouw van een eigen onderhoudsbedrijf in Neumark begonnen, die na een bouwtijd van 2 jaar op 4 juli 2000 officieel werd geopend. Het daarvoor gebruikte oude onderhoudsbedrijf in Reichenbach werd hierdoor overbodig.
"Zwickauer Modell" thumb|Treinstel VT 45 met tramuitrusting bij de eindhalte Zwickau Zentrum (1999) Een verder succes was de uitbreiding van de exploitatie in de binnenstad van Zwickau (Zwickauer Modell). Na voorbeeld van het "Karlsruher Modell" rijden sinds 28 mei 1999 treinen via Zwickau Hauptbahnhof door tot aan de rand van het centrum van Zwickau. Doordat net spoornetwerk van de Vogtlandbahn overwegend niet geëlektrificeerd is, rijden de treinen – anders dan in Karlsruhe – niet met de bovenleiding van de trams maar met eigen dieselmotor verder. Tussen Hauptbahnhof en halte "Stadthalle" werd door de verknoping een voormalige aansluiting gereactiveerd, tot de halte "Zwickau Zentrum" gebruiken de tram en de trein een gezamenlijk traject. De haltes "Steinkohlenwerk" en "Saarstraßen" worden allen door de trams bediend. Omdat de tram en de trein een andere spoorwijdte hebben heeft het gezamenlijke traject drie sporen, namelijk meterspoor voor de tram en voor de trein normaalspoor. Doordat de tramsporen als eerste werden aangelegd en ook het derde spoor op grotere spoorafstand werden aangelegd zijn latere aanpassingen niet meer nodig. Op het gemeenschappelijke trajectdeel rijdt de tram volgens de Duitse wet (BOStrab) als tram, waardoor de trein rem- en knipperlichten moet hebben. Omdat de treinen een stuk breder zijn dan overige wegvoertuigen, is het traject volledig gescheiden van overig verkeer en mag er geen wegverkeer over de trambaan. Alleen hulpdiensten en treinvervangend vervoer zijn over de trambaan toegestaan.
Uitbreidingen buiten Saksen thumb|RegioSprinter in Sokolov (CZ), sinds 2003 het zuidelijke eindpunt (2012) In de daarop volgende jaren kon de Vogtlandbahn door het winnen van diverse aanbestedingen zijn netwerk flink uitbreiden. Door de ligging van de Vogtland dicht bij de grenzen van Beieren en Thüringen ging de uitbreiding over de Saksische grenzen, bijvoorbeeld naar Hof, Schleiz en Gera. Maar ook de nabijheid van de Tsjechische Republiek, toen nog EU-kandidaat-lidstaat, werd als nieuwe markt ontdekt. Zo werd de lijn Zwickau - Klingenthal uit het basisnetwerk in de zomerdienstregeling 2000 na 55 jaar deling over de Duits-Tsjechische grens naar Kraslice verlengd, enkele treinen rijden vanaf 2003 naar Sokolov aan de Egertalbahn. Bij de nieuwe dienstregeling op 14 december 2003 ging de bediening van de lijn Gera - Weida - Zeulenroda - Mehltheuer over van de Vogtlandbahn naar DB Regio en kreeg hiervoor in de plaats de gehele exploitatie op de Elstertalbahn Gera - Greiz - Weischlitz, die daarvoor samen met de Deutsche Bahn werd bediend. Grote trajectwinst kon de Vogtlandbahn in Beieren boeken. Na de verlenging van de lijn Zwickau - Plauen - Bad Brambach over het Tsjechische Cheb naar Marktredwitz kon ook de lijn Plauen - Hof vanaf 10 juni 2001 naar Weiden en vanaf 15 december 2002 tot Regensburg verlengd worden.
Bij de nieuwe dienstregeling op 8 december 2006 moest de Vogtlandbahn voor het eerst de exploitatie van een lijn opheffen, zonder dat een andere vervoerder de lijn overnam. Tussen Schönberg en Schleiz had de overname door Vogtlandbahn weinig succes, zodat de vervoersautoriteit Thüringen als opdrachtgever niet bereid was om verdere exploitatie te ondersteunen. Een verband met de enige maanden daarvoor besloten bezuiniging op regionale subsidie was er niet, omdat de stillegging van de lijn daarvoor al was besloten. Daarentegen kon de Vogtlandbahn in het noordoosten van Beieren wederom uitbreiden. In opdracht van DB Regio Nordostbayern werd van december 2006 tot de overname van het dieselnet Oberfranken door agilis in juni 2011 treinen van de Vogtlandbahn op de lijnen (Hof -) Münchberg - Helmbrechts en Lichtenfels - Neuenmarkt-Wirsberg, deels naast de Deutsche Bahn maar ook alleen, als stoptrein (Regionalbahn) ingezet.
Verkoop In de herfst van 2004 verkocht de deelstaat Beieren zijn meerderheidsaandeel van de Vogtlandbahn aan de Britse Arriva-groep. Nadat Arriva in 2010 door de Deutsche Bahn werd overgenomen, moesten de Duitse onderdelen van Arriva verkocht worden in verband met de mededinging. De nieuwe eigenaar werd de Italiaanse spoorwegen (Ferrovie dello Stato) samen met de Luxemburgse infrastructuurfonds Cube. De Duitse holding heet sinds maart 2011 Netinera.
Nieuwe aanbestedingen Het kernnetwerk van de Vogtlandbahn in het Vogtlandkreis, West-Saksen en Oost-Thüringen werd in het voorjaar 2010 door de opdrachtgevers opnieuw aanbesteed. De concessie "Vogtland" omvat de lijnen Hof - Falkenstein - Adorf, Mariánské Lánze - Plauen ob Bf - Zwickau Zentrum, Weischlitz - Gera, Zwickau Zentrum - Kraslice met een jaarlijkse omvang van 3,16 miljoen treinkilometer. De Vogtlandbahn kon deze aanbesteding in september 2010 voor zich winnen, zodat het verkeer in de Vogtland van december 2012 tot december 2027 weer door deze maatschappij uitgevoerd kan worden. Daarbij worden Regio-Shuttles, Desiro's, en RegioSprinters ingezet. De merknaam van het kernnetwerk, vogtlandbahn, bleef (zonder hoofdletters) behouden bij de hernoeming van de onderneming naar Die Länderbahn.
Bij de nieuwe dienstregeling op 8 december 2012 eindigde het reizigersverkeer tussen Zwotental en Adorf, die het gehele weekend voor het laatste reed.
Lijnennetwerk In de huidige dienstregeling worden diverse lijnen door Die Länderbahn bediend, onder de namen vogtlandbahn, alex, waldbahn en trilex.vogtlandbahn: Linienplan stand 11 december 2016, geraadpleegd op 21 augustus 2017trilex: Unser regionales Liniennetz stand 11 december 2016, geraadpleegd op 21 augustus 2017waldbahn: Das Streckennetz der waldbahn stand januari 2017, geraadpleegd op 21 augustus 2017alex: Unser regionales Liniennetz stand 11 december 2016, geraadpleegd op 21 augustus 2017
Lijn Route Lengte Stations Start van exploitatie München Hbf – Landshut Hbf – Regensburg Hbf – Schwandorf – / Weiden – Marktredwitz – Hof Hbf / Furth im Wald – Plzeň hl.n. – Praha hl.n. 318/443 km 16/16 9 dezember 2007 München Hbf – Buchloe – Kempten Hbf – Immenstadt – / Oberstdorf / Hergatz – Lindau Hbf 172/221 km 17/14 9 dezember 2007 Zwickau (Sachs) Zentrum – Zwickau (Sachs) Hbf – Lengenfeld – Auerbach unt Bf – Falkenstein – Zwotental – Klingenthal – Kraslice 73 km 23 Zwickau Hbf – Klingenthal: 23 november 1997 Zwickau Zentrum – Zwickau Hbf: 28 mei 1999 Klingenthal – Kraslice: 28 mei 2000 Zwickau (Sachs) Zentrum – Zwickau (Sachs) Hbf – Werdau – Reichenbach ob Bf – Plauen (Vogtl) ob Bf (– Hof Hbf) / – Bad Brambach – Cheb (Eger) Zwickau Hbf – Plauen (Vogtl) ob Bf: 13 oktober 1996Plauen (Vogtl) ob Bf – Hof Hbf: 28 mei 2000 Gera Hbf – Greiz – Elsterberg – Plauen (Vogtl) Mitte – Weischlitz – Plauen (Vogtl) ob Bf – Adorf (Vogtl) Gedeelde exploitatie: 1 juli 2002 Zelfstandige exploitatie: 14 december 2003 Mehltheuer – Plauen (Vogtl) ob Bf – Herlasgrün – Auerbach ob Bf – Falkenstein – Zwotental – Klingenthal – Kraslice Plauen (Vogtl) ob Bf – Falkenstein: 23 november 1997 Dresden Hbf – Bischofswerda – Bautzen – Löbau – Görlitz – Zgorzelec – Węgliniec (– Bolesławiec – Legnica – Wrocław Główny)enkele treinen doorgaand tot Wrocław Główny (Dresden-Wrocław-Express) 105 km 16 14 december 2014trilex: (PDF, 1,34 MB) stand oktober 2016, geraadpleegd op 21 augustus 2017 Dresden Hbf – Bischofswerda – Zittau – Liberec 132 km 19 14 december 2014 Dresden Hbf – Bischofswerda – Bautzen – Löbau – Görlitz 105 km 23 14 december 2014 Dresden Hbf – Bischofswerda – Zittau 105 km 28 14 december 2014 Liberec – Zittau – Varnsdorf – Rybniště/ Seifhennersdorf (Mandaubahn) 56/50 km 17/16 12 december 2010 Bayerisch Eisenstein – Zwiesel (Bay) – Gotteszell – Plattling 72 km 11 15 december 2013(Als subonderneming van DB Regio sinds 26 mei 1997) Bodenmais – Zwiesel (Bay) 15 km 5 15 december 2013(Als subonderneming van DB Regio sinds 23 mei 1993) Zwiesel (Bay) – Grafenau 32 km 9 15 december 2013(Als subonderneming van DB Regio sinds 23 mei 1993) Viechtach – Gotteszell 25 km 8 12 september 2016waldbahn: Seit 12. September 2016 mit der waldbahn von Gotteszell nach Viechtach fahren geraadpleegd op 21 augustus 2017
Tussen Zwickau, Falkenstein en Klingenthal, Kraslice evenals tussen Falkenstein en Plauen rijden de treinen overwegend elk uur. Alleen in het weekend rijden er op dit traject minder treinen (vaak eenmaal per twee uur).
Sinds de nieuwe dienstregeling op 14 december 2014 rijdt Die Länderbahn op de trajecten Dresden - Görlitz en Dresden - Zittau (- Liberec). Hiervoor reden op deze trajecten DB Regio Südost. In maart 2014 maakte de ZVON bekend dat deze lijnen in het zogenaamde Ostsachsennetz door Die Länderbahn onder de naam Trilex geëxploiteerd worden. De Regional-Express-lijnen kregen toen de naam TLX1 en TLX2 en de Regionalbahn-lijnen TL60 en TL61. De bestaande Trilex-lijn kreeg het nummer TL70.
De Trilex-lijnen kregen bij de nieuwe dienstregeling in december 2016 weer hun oorspronkelijke lijnnummer terug, namelijk RE1, RE2, RB60 en RB61. De lijn TL70 gaat sindsdien onder het nummer L7 verder. Tevens hernoemde de vogtlandbahn de lijnen VL1, VL2, VL4 en VL5 in RB1, RB2, RB4 en RB5.
Terugblik