De trolleybus van Boedapest is het trolleybusnetwerk van de Hongaarse hoofdstad Boedapest. Het is het grootste en oudste trolleybusnet van het land en wordt uitgebaat door de naamloze vennootschap Budapesti Közlekedési (BKV). Het net kwam in dienst in 1933 en werd na de Tweede Wereldoorlog in 1949 volledig heropgestart als onderdeel van het openbaarvervoernetwerk dat verder bestaat uit de in 1866 geopende tram van Boedapest, de in 1896 geopende metro van Boedapest, de voorstedelijke spoorlijnen van de Budapesti Helyiérdekű Vasút en de stedelijke autobuslijnen.
Geschiedenis De eerste trolleybuslijn was 2,7 kilometer lang en bediende vanaf 16 december 1933 de wijk Óbuda op de rechteroever van de Donau. De lijn verbond Vörösvári út – het huidige eindpunt van tramlijnen 1 en 17 - met de begraafplaats van Óbuda. Op het knooppunt met de tram bevond zich een kleine stelplaats voor de oorspronkelijk drie trolleybussen. Het traject werd eerder op 5 juni 1927 in dienst genomen als buslijn 7 en bij de elektrificatie ervan werd het lijnnummer behouden. Pas in 1935 volgde de hernummering tot lijn T, afgeleid van de Hongaarse aanduiding trolibusz. Op 21 september 1944 werd de trolleybuslijn slachtoffer van de Tweede Wereldoorlog en nadien niet meer heraangelegd. Het was het trambedrijf BSzK dat toen verantwoordelijk was voor de trolleybusexploitatie terwijl het autobusnet uitgebaat werd door het bedrijf SzAÜ.
De eerste lijn van het huidige net in het stadsdeel Pest op de linkeroever van de Donau) kwam op 21 december 1949 in dienst als lijn 70. De exploitatie kwam opnieuw in handen van het trambedrijf dat vanaf 1950 opereerde onder de naam FVV. Pas in 1967 kwamen alle stedelijke vervoermodi onder de hoede van hetzelfde bedrijf. In de naoorlogse periode werd het net geleidelijk aan uitgebreid maar de trolleybus stak op geen enkele plaats de Donau over. Lijn 83 in het Zuiden van de stad neemt een bijzondere plaats in gezien deze enkel met de rest van het net en de stelplaats Pongrác middels een bovenleiding zonder regulier verkeer.
Net miniatuur|Het in Boedepest gebruikelijke trolleybussymbool Het trolleybusnet van Boedapest telt 15 lijnen. De beide lijnen met een A in het lijnnummer zijn een verkort traject van de langere lijn zonder A maar in het geval van lijn 82/82A is lijn 82A wel de hoofdlijn. Lijn Traject 70 Erzsébet királyné útja, aluljáró – Kossuth Lajos tér M 72 Zugló vasútállomás (Hermina út) – Orczy tér 73 Keleti pályaudvar M – Nyugati pályaudvar M 74 Csáktornya park – Károly körút (Astoria M) 74A Csáktornya park – Mexikói út M 75 Puskás Ferenc Stadion M – Jászai Mari tér 76 Keleti pályaudvar M – Jászai Mari tér 77 Puskás Ferenc Stadion M – Öv utca / Egressy út 78 Keleti pályaudvar M (Garay utca) – Kossuth Lajos tér M 79 Keleti pályaudvar M – Dagály utcai lakótelep 80 Keleti pályaudvar M – Örs vezér tere M+H 81 Örs vezér tere M+H – Fischer István utca 82 Örs vezér tere M+H – Mexikói út M 82A Örs vezér tere M+H – Uzsoki Utcai Kórház 83 Népliget M – Fővám tér M
Voertuigen Voormalige voertuigen Nummers Aantal Fabrikant Elektrisch gedeelte Type Soort Levering Opmerkingen T100, T471 2 Ganz Standaardbus 1933 T100 later vernummerd tot T 470, beide uit dienst in 1955 150px T472 1 MÁVAG BBC Standaardbus 1933 Later vernummerd tot T480, uit dienst in 1955 T100–T152 53 Sawod imeni Urizkogo MTB-82 Standaardbus 1949–1952 Uit dienst tussen 1956 en 1967 150px T200–T356 157 Ikarus Ganz IK-60T Standaardbus 1952–1956 Uit dienst tussen 1967 en 1975 150px TP000–TP054, 955–958 59 ÁMG Székesfehérvár – Aanhangwagen 1960–1963 Uit dienst tussen 1965 en 1968 T400 1 Ikarus Ganz IK-60TCS Gelede bus 1961 Prototype met dubbele achteras, omgebouwd vanuit een standaardbus T-283 en een standaardautobus, in 1967 uit dienst 401–453 53 Ikarus Ganz IK-60TCS Gelede bus 1962–1964 Laatste uit dienst in 1976 150px 500–599 100 Sawod imeni Urizkogo ZiU-5 Standaardbus 1966–1969 Uit dienst tussen 1975 en 1982, voertuig 573 bewaard als museumbus 150px 600 1 Ikarus Ganz 260T Standaardbus 1976 Prototype van het bouwjaar 1974, in dienst tot 1995, bewaard voor het museum 150px 800–972 173 Sawod imeni Urizkogo ZiU-682 Standaardbus 1975–1984 Laatste uit dienst genomen in december 2012 150px 100–178 79 Ikarus Ganz 280T Gelede bus 1976–1978 Uit dienst tussen 1986 en 1995 300 1 Ikarus Ganz 280T Gelede bus 1981 Tweemotorig prototype met Voith-transmissie, 198 1 Ikarus / Strømberg Ganz 284T Gelede bus nach 1990 Bouwjaar 1983/84, prototype met drie deuren met motor achteraan
Huidige voertuigen Nummers Aantal Fabrikant Elektrisch gedeelte Type Soort Levering Lagevloer Opmerkingen 150px 199–282 84 Ikarus Ganz 280T Gelede bus 1987-1990 neen Prototype 199 later vernummerd tot 283 150px 400 1 Ikarus Kiepe 411T Standaard 2001 ja Prototype bouwjaar 1995, oorspronkelijk demonstratievoertuig van de fabrikant 150px 700–714 15 Ikarus Kiepe 412T Standaard 2002 ja 150px 300–314 15 Ikarus Kiepe 435T Gelede bus 1994-1996 neen 150px 601–616 16 Solaris Ganz / Škoda Trollino 12 Standaard 2005-2007 ja 150px 350–364 15 MAN / Gräf & Stift Kiepe NGE 152 MM17 NGE 152 M18 Gelede bus 2011-2012 ja Tweedehands overgenomen van het trolleybusbedrijf van Eberswalde, bouwjaar 1993-1994 150px 8000–8019 20 Solaris / Škoda Škoda Trollino 12 Standaard 2015 ja 150px 9000–9015 16 Solaris / Škoda Škoda Trollino 18 Gelede bus 2015 ja
Zie ook Lijst van steden met een trolleybusnetwerk
Externe links Officiële website van het openbaarvervoerbedrijf van Boedapest BKV www.trolleymotion.eu, de trolleybusstad Boedapest Private website over de trolleybus van Boedapest YouTube, rit met een Ikarus 412T op trolleybuslijn 74
Categorie:Verkeer en vervoer in Boedapest Boedapest